Roman จ่อปล่อย 30 ส.ค. หลังถึงโรงเก็บแล้ว: ต่างจาก Hubble และ James Webb อย่างไร?

Roman Space Telescope ขยับเข้าใกล้วันปล่อยมากขึ้น หลัง NASA รายงานว่ายานเดินทางถึงโรงเก็บของ SpaceX ที่ Launch Complex 39A แล้ว ขณะที่ NASA และ SpaceX ยังคงตั้งเป้าปล่อยในวันที่ 30 สิงหาคม 2569 จุดน่าสนใจของภารกิจนี้จึงไม่ใช่แค่คำถามว่า “ภาพจะคมแค่ไหน” แต่คือ Roman ถูกออกแบบมาให้มองท้องฟ้าได้กว้างและเก็บข้อมูลได้เร็วมาก

ข่าวล่าสุด: Roman ถึงโรงเก็บแล้ว รอการตรวจความพร้อมขั้นสุดท้าย

NASA รายงานเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2569 ว่า Roman เดินทางถึงโรงเก็บของ SpaceX ที่ Launch Complex 39A ในศูนย์อวกาศเคนเนดีแล้ว หลังออกเดินทางจาก Payload Hazardous Servicing Facility เมื่อคืนวันที่ 24 สิงหาคม โดยยานยังอยู่ภายในแฟริ่งของ Falcon Heavy เพื่อเตรียมเข้าสู่ขั้นตอนติดตั้งกับจรวด [1]

แฟริ่งสูงประมาณ 43 ฟุต ช่วยป้องกัน Roman จากแรงสั่นสะเทือน เสียง ความดันอากาศพลศาสตร์ และความร้อนระหว่างขึ้นผ่านชั้นบรรยากาศ ก่อนแยกตัวในเที่ยวบินและปล่อยให้ยานเดินทางต่อไปยังจุด L2 [2]

NASA และ SpaceX ตั้งเป้าปล่อย ไม่เร็วกว่าวันอาทิตย์ที่ 30 สิงหาคม 2569 เวลา 07.26 น. EDT หรือประมาณ 18.26 น. ตามเวลาไทย โดยถ่ายทอดสดเริ่มราว 17.20 น. ตามเวลาไทย และจะมี Launch Readiness Review วันที่ 28 สิงหาคม ก่อนการตัดสินใจ go/no-go ขั้นสุดท้าย ทั้งหมดเป็นกำหนดการเป้าหมายที่อาจเปลี่ยนแปลงได้ [3] [1]

Roman ไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่อแทนที่ James Webb

James Webb เด่นเรื่องการศึกษาวัตถุเฉพาะจุดด้วยรายละเอียดสูง ขณะที่ Roman เน้นสำรวจพื้นที่กว้างเป็นจำนวนมาก NASA ระบุว่า Roman จะมีมุมมองภาพกว้างกว่า Hubble อย่างน้อย 100 เท่า และอาจวัดแสงจากกาแล็กซีได้ถึงระดับหนึ่งพันล้านแห่งตลอดอายุภารกิจ [4]

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ “Roman ถ่ายภาพคมกว่า Webb หรือไม่” แต่คือ มันทำแผนที่ท้องฟ้าขนาดใหญ่ได้เร็วเพียงใด ทั้งสองภารกิจจึงมีหน้าที่ต่างกัน ไม่ใช่การแข่งขันว่าใครจะมาแทนที่ใคร

WFI มองท้องฟ้ากว้างกว่าพระจันทร์เต็มดวง

หัวใจของ Roman คือ Wide Field Instrument หรือ WFI ซึ่ง NASA ระบุว่าเป็นกล้องอินฟราเรดความละเอียด 300 ล้านพิกเซล ภาพหนึ่งภาพครอบคลุมพื้นที่บนท้องฟ้าที่ใหญ่กว่าขนาดปรากฏของพระจันทร์เต็มดวง [5]

ภาพอินฟราเรดของ Hubble จาก Wide Field Camera 3 มีพื้นที่เล็กกว่าภาพของ Roman ประมาณ 200 เท่า ส่วนภาพมุมกว้างที่สุดจาก Advanced Camera for Surveys ยังเล็กกว่าประมาณ 100 เท่า ใน 5 ปีแรก Roman คาดว่าจะถ่ายครอบคลุมท้องฟ้าได้มากกว่า 50 เท่าของพื้นที่ที่ Hubble เคยครอบคลุมใน 30 ปีแรก และสำรวจได้เร็วกว่า Hubble สูงสุดราว 1,000 เท่า [5]

กลไกที่ทำให้ภาพกว้างเกิดขึ้นได้

WFI มีตัวตรวจจับ 18 ชุด เมื่อแสงดาวตกลงบนตัวตรวจจับ แสงจะถูกแปลงเป็นสัญญาณไฟฟ้า แล้วถอดรหัสเป็นภาพความละเอียดสูงของพื้นที่ท้องฟ้าขนาดใหญ่ [5]

อินฟราเรดคือช่วงคลื่นแสงที่ยาวกว่าที่ตามนุษย์มองเห็น แสงจากกาแล็กซีไกลมากอาจถูกการขยายตัวของเอกภพยืดจนกลายเป็นอินฟราเรด อีกทั้งอินฟราเรดยังช่วยมองบริเวณที่มีฝุ่นหนาแน่นได้ดีขึ้น [5]

Roman จะช่วยศึกษาคำถามอะไร

NASA วางภารกิจของ Roman ไว้กับคำถามเรื่องพลังงานมืด สสารมืด ดาวเคราะห์นอกระบบ และฟิสิกส์ดาราศาสตร์อินฟราเรด ส่วน Coronagraph Instrument จะช่วยลดแสงจ้าจากดาวฤกษ์เพื่อศึกษาดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวนั้นมากขึ้น [4] [5]

สรุปก่อนวันปล่อย

Roman ยังอยู่ในขั้นตอนเตรียมปล่อย และวันที่ 30 สิงหาคมเป็นเป้าหมาย ไม่เร็วกว่านั้น ไม่ใช่หลักฐานว่าภารกิจปล่อยสำเร็จแล้ว [3]

หากเปรียบเทียบให้เห็นภาพ Hubble และ James Webb ช่วยซูมดูวัตถุที่น่าสนใจ ส่วน Roman ถูกสร้างมาเพื่อทำแผนที่ท้องฟ้าทั้งเมือง แล้วค่อยเลือกจุดที่น่าสนใจกลับไปศึกษาในรายละเอียด

หมายเหตุภาพ: ภาพปกเป็นภาพเสมือนเชิงบรรณาธิการ ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริง ภาพประกอบหนึ่งภาพเป็นภาพถ่ายจริงจาก NASA/Sydney Rohde (Rocz) และอินโฟกราฟิกจัดทำใหม่จากข้อมูล NASA

แหล่งอ้างอิง

1. NASA Roman Blog: Roman Space Telescope Arrives at Hangar
2. NASA Roman Blog: Roman Telescope Enclosed in Falcon Heavy Fairing
3. NASA: Roman Space Telescope Launch Coverage
4. NASA Science: Nancy Grace Roman Space Telescope
5. NASA Science: Wide Field Instrument
6. NASA: Guidelines for using NASA Images and Media