เบื้องหลังกรงแคบ เมื่อสัตว์ป่ากลายเป็นสินค้าในธุรกิจมืด

ภาพเสือโคร่งยืนวนอยู่ในกรงเหล็กแคบ ๆ หรือหมีที่แทบไม่มีพื้นที่ให้ขยับตัว อาจดูเหมือนฉากจากสวนสัตว์เก่า แต่ในบางประเทศ สถานที่ลักษณะนี้เคยถูกตรวจพบว่าเชื่อมโยงกับการเพาะเลี้ยงและค้าชิ้นส่วนสัตว์ป่า ตั้งแต่น้ำดีหมี กระดูกเสือ หนัง ฟัน ไปจนถึงอวัยวะที่ถูกนำไปใช้ในผลิตภัณฑ์หรือยาพื้นบ้าน

อย่างไรก็ตาม การเห็นสัตว์อยู่ในกรงเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอจะสรุปว่าสถานที่นั้นเกี่ยวข้องกับการค้าผิดกฎหมาย ต้องตรวจสอบใบอนุญาต ที่มาของสัตว์ สภาพการเลี้ยง และเส้นทางการซื้อขายร่วมด้วย

เมื่อสถานที่เลี้ยงสัตว์กลายเป็นฉากบังหน้า

สถานที่บางแห่งอาจสร้างภาพลักษณ์ให้คล้ายแหล่งเพาะเลี้ยงหรือสวนสัตว์ขนาดเล็ก มีรั้วสูง อาคารเก็บของ และกรงเรียงต่อกันเป็นแถวยาว คนภายนอกมองเห็นเพียงสัตว์ที่ถูกเลี้ยงไว้ แต่อาจไม่เห็นความเคลื่อนไหวหลังประตูปิด ทั้งการนำสัตว์เข้าออก การเก็บชิ้นส่วน และการส่งต่อสินค้าให้ผู้รับซื้อ

TRAFFIC ระบุว่า “ฟาร์มเสือ” บางแห่งในเอเชียเพาะเลี้ยงเสือเพื่อการค้าหนัง กระดูก ฟัน และกะโหลก ขณะที่ CITES เรียกร้องให้ประเทศสมาชิกเพิ่มความเข้มงวดในการกำกับสถานที่เพาะเลี้ยงเสือขนาดใหญ่ เพื่อป้องกันไม่ให้สัตว์หรือชิ้นส่วนไหลเข้าสู่ตลาดผิดกฎหมาย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เสือโคร่งและหมีเป็นสัตว์ที่ต้องการพื้นที่และสภาพแวดล้อมซึ่งเปิดโอกาสให้เดิน สำรวจ หาอาหาร ปีนป่าย หรือแสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติ การขังในพื้นที่จำกัดเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดพฤติกรรมซ้ำ ๆ เช่น เดินวน กัดลูกกรง หรือโยกศีรษะ รวมถึงปัญหาสุขภาพจากสภาพการเลี้ยงที่ไม่เหมาะสม

น้ำดีหมีและชิ้นส่วนเสือคือคนละส่วนของตลาด

จุดหนึ่งที่ต้องแยกให้ชัดคือ การเก็บน้ำดีเกี่ยวข้องกับหมี ไม่ใช่เสือ ส่วนเสือมักตกเป็นเป้าของการค้ากระดูก หนัง ฟัน กรงเล็บ และชิ้นส่วนอื่น ๆ

การเก็บน้ำดีจากหมีอาจใช้วิธีเจาะหรือเปิดทางจากถุงน้ำดี เพื่อให้สามารถนำของเหลวออกมาได้มากกว่าหนึ่งครั้ง องค์กรพิทักษ์สัตว์รายงานว่ากระบวนการดังกล่าวสร้างความเจ็บปวดและส่งผลต่อสุขภาพของหมีที่ถูกขังเป็นเวลานาน

เมื่อสัตว์โตเต็มวัย เจ็บป่วย หรือไม่สามารถสร้างผลกำไรได้อีก บางตัวอาจถูกฆ่าและแยกชิ้นส่วน กระดูกและอวัยวะอาจถูกนำไปต้ม เคี่ยว ดอง หรือบด ก่อนจำหน่ายผ่านนายหน้า ร้านค้าลับ และช่องทางออนไลน์ที่ติดตามตรวจสอบได้ยาก

ความน่ากลัวจึงไม่ได้อยู่เพียงในกรง แต่รวมถึงระบบที่ทำให้สัตว์หนึ่งตัวสร้างรายได้หลายต่อ ตั้งแต่การจัดหาลูกสัตว์ การเลี้ยง การนำชิ้นส่วนออกมาใช้ ไปจนถึงการขายซากหลังตาย

ตราบใดที่ยังมีความต้องการผลิตภัณฑ์ซึ่งอ้างว่ากระดูกเสือหรือน้ำดีหมีช่วยรักษาโรค เสริมกำลัง หรือเพิ่มสมรรถภาพ ตลาดก็ยังมีแรงจูงใจให้ขบวนการเหล่านี้เดินหน้าต่อ แม้คำกล่าวอ้างของผลิตภัณฑ์จำนวนมากอาจไม่มีหลักฐานที่น่าเชื่อถือรองรับ

พบสิ่งผิดปกติควรทำอย่างไร

การช่วยเหลือสัตว์ต้องทำมากกว่าการนำออกจากกรง เจ้าหน้าที่จำเป็นต้องตรวจสอบใบอนุญาต ที่มาของสัตว์ บัญชีซื้อขาย เส้นทางเงิน และเครือข่ายขนส่งควบคู่กันไป ส่วนสัตว์ที่ได้รับการช่วยเหลือต้องผ่านการรักษา ฟื้นฟู และประเมินว่าเหมาะจะกลับคืนธรรมชาติหรือจำเป็นต้องอยู่ในสถานดูแลระยะยาว

หากพบการเลี้ยง ครอบครอง หรือซื้อขายสัตว์ป่าที่น่าสงสัย ไม่ควรเข้าเผชิญหน้าหรือบุกรุกสถานที่ด้วยตนเอง ควรบันทึกข้อมูลเท่าที่ทำได้อย่างปลอดภัย เช่น พิกัด ชื่อบัญชี ช่องทางประกาศขาย หรือภาพจากพื้นที่สาธารณะ แล้วแจ้งสายด่วนพิทักษ์ป่า 1362 ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ซึ่งรับแจ้งเหตุตลอด 24 ชั่วโมง

กรงแคบหนึ่งกรงอาจเกี่ยวข้องกับเรื่องราวที่ยาวไปถึงการล่า การฟอกที่มาของสัตว์ และการขายความเชื่อ แต่ก็ไม่ควรตัดสินสถานที่ใดจากภาพเพียงภาพเดียว การหยุดวงจรนี้ต้องอาศัยทั้งการไม่สนับสนุนผลิตภัณฑ์จากสัตว์ป่า การแจ้งเบาะแสอย่างรับผิดชอบ และการตรวจสอบด้วยหลักฐานจากเจ้าหน้าที่