เป็นเริมไม่ได้แปลว่าสำส่อน! WHO เผยคนทั่วโลกกว่า 3.8 พันล้านคนมีเชื้อ HSV-1 โดยไม่รู้ตัว

เป็นเริมไม่ได้แปลว่าสำส่อน! WHO เผยคนทั่วโลกกว่า 3.8 พันล้านคนมีเชื้อ HSV-1 โดยไม่รู้ตัว

หลายคนยังเข้าใจผิดว่า “เป็นเริม” ต้องเกี่ยวข้องกับการมีเพศสัมพันธ์หรือมีคู่นอนหลายคน แต่ความจริงแล้วเรื่องนี้ไม่ใช่แบบนั้นเลย เพราะเชื้อเริมที่พบได้บ่อยมากชนิดหนึ่งอย่าง HSV-1 คนจำนวนไม่น้อยได้รับเชื้อมาตั้งแต่วัยเด็ก และบางคนอยู่กับเชื้อมาหลายปีโดยไม่เคยรู้ตัวด้วยซ้ำ

องค์การอนามัยโลก หรือ WHO เคยประเมินว่า ในปี 2563 คนอายุต่ำกว่า 50 ปีทั่วโลกราว 3.8 พันล้านคน หรือประมาณ 64% มีเชื้อ HSV-1 อยู่ในร่างกาย ตัวเลขนี้สะท้อนว่าเริมเป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไป ไม่ได้เป็นตัวชี้วัดว่าคนคนหนึ่งมีพฤติกรรมทางเพศอย่างไร

เริมมี 2 ชนิด ต่างกันอย่างไร?

เชื้อเฮอร์ปีส์ ซิมเพล็กซ์ หรือ HSV หลัก ๆ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ HSV-1 และ HSV-2

โดย HSV-1 มักเกี่ยวข้องกับเริมบริเวณปากและริมฝีปาก ส่วน HSV-2 มักพบที่บริเวณอวัยวะเพศ แต่ปัจจุบันไม่ได้แบ่งกันแบบตายตัว เพราะ HSV-1 สามารถติดต่อไปยังบริเวณอวัยวะเพศได้ โดยเฉพาะจากการมีเพศสัมพันธ์ทางปาก

ที่สำคัญคือ คนที่มีเชื้อจำนวนมาก ไม่มีอาการ และไม่รู้ว่าตัวเองติดเชื้ออยู่ ทำให้บางครั้งการติดเชื้อเกิดขึ้นโดยที่เจ้าตัวไม่ได้ตั้งใจหรือไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเป็นพาหะ

เป็นเริมไม่ได้แปลว่ามีคู่นอนหลายคน

ประเด็นนี้ต้องทำความเข้าใจกันใหม่ เพราะการมีเชื้อเริมไม่ได้สามารถใช้บอกพฤติกรรมทางเพศของใครได้

โดยเฉพาะ HSV-1 ซึ่งสามารถรับเชื้อตั้งแต่วัยเด็กจากการสัมผัสใกล้ชิด เช่น การจูบหรือการสัมผัสบริเวณปากจากคนในครอบครัวที่มีเชื้อ แม้เจ้าตัวจะไม่เคยมีเพศสัมพันธ์มาก่อนเลยก็สามารถมีเชื้อได้

ส่วน HSV-2 ที่มักเกี่ยวข้องกับเริมบริเวณอวัยวะเพศ สามารถติดต่อจากการสัมผัสทางเพศกับผู้ที่มีเชื้อได้ และไม่ได้หมายความว่าต้องมีคู่นอนหลายคน เพียงมีการสัมผัสกับผู้ติดเชื้อก็มีโอกาสรับเชื้อได้

ดังนั้น การเห็นใครเป็นเริมแล้วไปตัดสินว่า “สำส่อน” หรือ “มีคู่นอนเยอะ” จึงเป็นความเข้าใจที่ไม่ถูกต้อง

เริมพบได้มากกว่าที่หลายคนคิด

ข้อมูลของ WHO ระบุว่า ในปี 2563 คนอายุ 15-49 ปีทั่วโลกประมาณ 520 ล้านคน หรือ 13% มีเชื้อ HSV-2

ขณะที่คนอายุ 15-49 ปีประมาณ 205 ล้านคน หรือ 5.3% มีอาการเริมบริเวณอวัยวะเพศอย่างน้อยหนึ่งครั้งในปีดังกล่าว

ตัวเลขเหล่านี้จึงบอกได้อย่างหนึ่งว่า “เริม” ไม่ใช่โรคที่เกิดขึ้นกับคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นการติดเชื้อที่พบได้ทั่วโลก

เริมติดต่อกันได้อย่างไร?

หลัก ๆ คือการสัมผัสกับบริเวณที่มีเชื้อ โดย HSV-1 มักแพร่ผ่านการสัมผัสบริเวณปาก เช่น การจูบ ส่วน HSV-2 มักติดต่อผ่านการสัมผัสทางเพศ

และไม่ควรคิดว่า “ไม่มีแผลก็ไม่มีทางแพร่เชื้อ” เพราะผู้ติดเชื้อบางรายไม่มีอาการ แต่ยังสามารถแพร่เชื้อได้

อีกเรื่องที่หลายคนอาจไม่รู้คือ การมีเพศสัมพันธ์ทางปากสามารถทำให้เชื้อ HSV-1 จากปากไปบริเวณอวัยวะเพศได้ จึงทำให้เริมบริเวณอวัยวะเพศไม่ได้เกิดจาก HSV-2 เพียงอย่างเดียว

ถ้าเป็นเริม อาการเป็นแบบไหน?

อาการที่พบได้อาจเริ่มจากตุ่มน้ำใสบริเวณที่ติดเชื้อ ก่อนที่ตุ่มจะแตกกลายเป็นแผล และอาจมีอาการปวด แสบ หรือระคายเคืองร่วมด้วย

บางคนเมื่อได้รับเชื้อครั้งแรกอาจมีอาการชัดเจน แต่บางคนแทบไม่มีอาการเลย ทำให้ไม่รู้ตัวว่าตัวเองมีเชื้อ

ที่สำคัญคือ เมื่อแผลหายแล้ว เชื้อไม่ได้ถูกกำจัดออกจากร่างกายทั้งหมด แต่สามารถหลบซ่อนอยู่ในระบบประสาทและกลับมากำเริบได้อีกในอนาคต

รักษาได้ แต่เชื้อไม่ได้หายไปจากร่างกาย

ปัจจุบันมี ยาต้านไวรัส ที่ใช้รักษาเริม สามารถช่วยลดความรุนแรงของอาการและช่วยลดระยะเวลาการเป็นแผล รวมถึงช่วยลดการกลับมาเป็นซ้ำในบางกรณี แต่ยังไม่มียาที่กำจัดเชื้อ HSV ออกจากร่างกายได้ทั้งหมด

หากมีตุ่มน้ำหรือแผลผิดปกติบริเวณปากหรืออวัยวะเพศ โดยเฉพาะคนที่ไม่เคยมีอาการมาก่อน ควรไปพบแพทย์เพื่อให้ตรวจและวินิจฉัยให้ชัดเจน ไม่ควรซื้อยามาใช้เองแบบเดาสุ่ม

ส่วนการป้องกัน ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสบริเวณที่มีแผล และหากมีเริมบริเวณอวัยวะเพศควรงดมีเพศสัมพันธ์ในช่วงที่มีอาการ การใช้ถุงยางอนามัยสามารถช่วยลดความเสี่ยงได้ แม้จะไม่สามารถป้องกันได้ 100%

สุดท้ายแล้ว เรื่องเริมควรมองกันด้วยความเข้าใจมากกว่าการตีตรา เพราะ การเป็นเริมไม่ได้บอกว่าใครเป็นคนแบบไหน และไม่ได้เป็นหลักฐานว่าคนนั้นมีคู่นอนหลายคน หลายคนอาจได้รับเชื้อมาตั้งแต่เด็กและใช้ชีวิตอยู่กับเชื้อโดยไม่เคยรู้ตัวมาก่อนเลย