เพลงในลิฟต์มีไว้ทำไม? เบื้องหลังเสียงเบาๆ ที่ช่วยเปลี่ยนบรรยากาศ

ถ้าเราเคยขึ้นลิฟต์ในโรงแรม ห้างสรรพสินค้า อาคารสำนักงาน หรือตึกสูงๆ เราอาจสังเกตว่า ลิฟต์บางแห่งมักมีเพลงเบาๆ เปิดคลออยู่ บางครั้งเป็นเพลงบรรเลงช้าๆ ฟังสบาย แต่บางแห่งก็เปิดเบาจนแทบไม่ได้ยิน

จนหลายคนอาจสงสัยว่า ในเมื่อคนส่วนใหญ่ขึ้นลิฟต์แค่ไม่กี่สิบวินาที แล้วจะเปิดเพลงเอาไว้ทำไม?

จริงๆ แล้ว เพลงในลิฟต์ไม่ได้มีไว้เพื่อความไพเราะเพียงอย่างเดียว และก็ไม่ได้หมายความว่าตึกสูงทุกแห่งจำเป็นต้องเปิดเพลง แต่เสียงเพลงสามารถถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของการจัดบรรยากาศในพื้นที่ที่คนต้องใช้เวลารอหรืออยู่ร่วมกันช่วงสั้นๆ

ลองนึกภาพว่าเราเดินเข้าไปในลิฟต์ แล้วประตูก็ปิดลง รอบตัวมีแต่ผนัง ไม่มีหน้าต่าง และบางครั้งต้องยืนอยู่กับคนแปลกหน้าอีกหลายคน

ถ้าในลิฟต์เงียบสนิท เราอาจได้ยินเสียงทุกอย่างชัดขึ้น ทั้งเสียงเครื่องจักร เสียงพัดลม เสียงประตู เสียงคนขยับตัว เสียงหายใจ หรือแม้แต่เสียงเล็กๆ น้อยๆ ที่ปกติเราอาจไม่ทันสังเกต ความเงียบแบบนี้จึงอาจทำให้บางคนรู้สึกเกร็งหรือไม่เป็นธรรมชาติได้

เพลงเบาๆ จึงมีส่วนช่วยเติม “พื้นหลัง” ให้กับบรรยากาศ ทำให้ความเงียบไม่เด่นจนเกินไป และดึงความสนใจของเราไปยังสิ่งอื่นบ้าง แทนที่จะจดจ่อกับเสียงรอบตัวหรือคิดอยู่ตลอดว่า “เมื่อไหร่ประตูจะเปิด?”

งานวิจัยเกี่ยวกับเพลงในสภาพแวดล้อมที่คนต้องรอพบว่า เพลงพื้นหลังสามารถมีอิทธิพลต่อทั้ง อารมณ์และการประเมินระยะเวลาที่รอ ได้ แต่ผลไม่ได้เป็นไปในทิศทางเดียวกันเสมอ กล่าวคือ การมีเพลงไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะรู้สึกว่าเวลาผ่านเร็วขึ้นอย่างแน่นอน

ขณะเดียวกัน งานทบทวนการใช้เพลงในพื้นที่รอของสถานพยาบาลพบหลักฐานบางส่วนว่าเพลงพื้นหลังอาจช่วยลดความวิตกกังวลได้ แต่ผลการศึกษาแตกต่างกันตามรูปแบบการทดลองและลักษณะของเพลง จึงไม่ควรสรุปตรงๆ ว่าเพลงในลิฟต์สามารถแก้อาการกลัวที่แคบหรือความวิตกกังวลได้ทุกคน

สำหรับตึกสูงที่ต้องเดินทางหลายชั้น เพลงก็อาจช่วยให้ช่วงเวลาสั้นๆ ในลิฟต์มีสิ่งให้รับรู้มากกว่าการยืนรอเฉยๆ โดยเฉพาะเวลาที่ต้องอยู่ร่วมกับคนอื่นในพื้นที่เล็กๆ

อย่างไรก็ตาม เพลงพื้นหลังกับเสียงสัญญาณของลิฟต์เป็นคนละเรื่องกัน ตัวอย่างเช่น มาตรฐานด้านการเข้าถึงของสหรัฐฯ มีข้อกำหนดเกี่ยวกับสัญญาณเสียงและเสียงประกาศบางประเภท เพื่อบอกทิศทางหรือข้อมูลของลิฟต์ แต่ไม่ได้หมายความว่าเสียงเหล่านี้คือ “เพลงในลิฟต์”

ดังนั้น ครั้งหน้าถ้าเดินเข้าไปในลิฟต์แล้วได้ยินเพลงบรรเลงเบาๆ ก็อาจมองได้ว่าเสียงเพลงนั้นไม่ได้มีไว้ให้เรายืนฟังอย่างจริงจัง แต่มันเป็นองค์ประกอบเล็กๆ ที่ช่วยให้ช่วงเวลาสั้นๆ ในพื้นที่ปิดรู้สึกมีบรรยากาศขึ้น และไม่เงียบจนเกินไปนั่นเอง