สับปะรดเคยเป็นผลไม้หรูของยุโรป จากของหายากสู่สัญลักษณ์ฐานะ
ทุกวันนี้เราเดินเข้าตลาดหรือซูเปอร์มาร์เก็ตก็สามารถซื้อ สับปะรด ได้ไม่ยาก แต่หากย้อนเวลากลับไปหลายร้อยปี ภาพของผลไม้ชนิดนี้ในสายตาชาวยุโรปแตกต่างจากปัจจุบันอย่างมาก เพราะครั้งหนึ่งมันเคยเป็นของหายาก ราคาแพง และเกี่ยวข้องกับความมั่งคั่งของชนชั้นสูง
สับปะรดเป็นผลไม้เขตร้อนจากทวีปอเมริกาใต้ เมื่อเริ่มเดินทางเข้าสู่ยุโรปหลังการติดต่อกับโลกใหม่ ปัญหาใหญ่ก็คือ การนำผลไม้สดข้ามมหาสมุทรในยุคที่การเดินทางใช้เวลานานมาก ทำให้สับปะรดที่มาถึงยุโรปในสภาพดีเป็นของหายากอย่างยิ่ง
ความหายากนี้เห็นได้ชัดจากหลักฐานในราชสำนักอังกฤษ โดย Royal Collection Trust ระบุว่า ในศตวรรษที่ 17 สับปะรดถือเป็นของต่างถิ่นที่หายากและมีมูลค่าสูง ภาพวาดราวปี 1675–1680 ยังแสดงให้เห็น พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 ทรงรับสับปะรดจากชายที่คุกเข่าถวายอยู่เบื้องหน้า
นอกจากนี้ ยังมีบันทึกของ John Evelyn จากงานเลี้ยงในปี 1668 ว่า พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 ทรงแบ่งสับปะรดจากพระกระยาหารให้เขาลองชิม เรื่องเล็ก ๆ นี้สะท้อนให้เห็นว่า ในยุคนั้นสับปะรดไม่ได้เป็นผลไม้ธรรมดาที่วางขายทั่วไป แต่เป็นของพิเศษถึงระดับที่ปรากฏอยู่บนโต๊ะอาหารของราชสำนัก
ลองนึกภาพง่าย ๆ ว่า วันนี้เราเห็นสับปะรดวางอยู่เต็มแผงจึงอาจไม่ได้รู้สึกว่ามันพิเศษอะไร แต่ถ้าในโลกหนึ่งมีสับปะรดเพียงไม่กี่ลูก และกว่าจะนำมาถึงต้องเดินทางข้ามทะเลเป็นระยะทางไกล ผลไม้หนึ่งลูกก็สามารถกลายเป็นเครื่องแสดงฐานะได้ทันที
และถึงจะพยายามปลูกเองในยุโรป เรื่องก็ไม่ได้ง่ายขึ้นมากนัก เพราะสับปะรดเป็นพืชเมืองร้อน การทำให้มันเติบโตในสภาพอากาศหนาวจำเป็นต้องอาศัยโรงเรือนและระบบควบคุมความร้อนโดยเฉพาะ
งานศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Sibbaldia ระบุว่า ชาวดัตช์สามารถปลูกสับปะรดให้ติดผลในยุโรปได้ตั้งแต่ปี 1685 ส่วนผลผลิตชุดแรก ๆ ในอังกฤษเกิดขึ้นระหว่างปี 1714–1716 และความสำเร็จดังกล่าวได้จุดกระแสความนิยมในการปลูกสับปะรดในหมู่ผู้มีฐานะ
การอยากได้สับปะรดยังมีส่วนผลักดันเทคโนโลยีโรงเรือนในยุโรปด้วย National Trust อธิบายว่า ความต้องการปลูกสับปะรดและองุ่นนำไปสู่การพัฒนาเรือนกระจกที่รับแสงได้ดีขึ้น พร้อมระบบสร้างความร้อน ทั้งลมร้อน ไอน้ำ และต่อมาคือน้ำร้อน เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่พืชเมืองร้อนต้องการ

จึงไม่น่าแปลกที่การมีสับปะรดในยุคนั้นจะบอกอะไรได้มากกว่าความชอบเรื่องรสชาติ เพราะเบื้องหลังผลไม้หนึ่งลูกมีทั้งต้นทุน การเดินทาง ความรู้ด้านการเพาะปลูก โรงเรือน และแรงงาน
บางแห่งถึงขั้นใช้สับปะรดเป็นของสำหรับจัดแสดงแทนที่จะรีบรับประทาน และมีหลักฐานจาก Lord Leycester ในอังกฤษว่า Pineapple Pit ซึ่งใช้ปลูกสับปะรดในสภาพอากาศหนาว เคยถูกใช้เพื่อปลูกสับปะรดสำหรับให้เช่าด้วย
เมื่อระบบเพาะปลูก โรงเรือน และการขนส่งพัฒนาขึ้น สิ่งที่เคยหายากก็ค่อย ๆ เข้าถึงง่ายขึ้น สับปะรดจึงเปลี่ยนสถานะจากผลไม้ที่เกี่ยวข้องกับราชสำนักและคนร่ำรวย มาเป็นผลไม้ที่คนทั่วไปสามารถหาซื้อได้เหมือนในปัจจุบัน
ดังนั้น หากจะบอกว่าสับปะรดในอดีต “มีค่ามาก” นั้นมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์รองรับค่อนข้างชัด แต่คำกล่าวว่า “สับปะรดเคยมีค่ามากกว่าเพชร” ควรใช้ด้วยความระมัดระวัง เพราะยังไม่พบหลักฐานน่าเชื่อถือที่เปรียบเทียบราคาของสับปะรดกับเพชรโดยตรงในเงื่อนไขเดียวกัน
สิ่งที่ชัดเจนกว่าก็คือ ผลไม้ธรรมดาในสายตาเราวันนี้ เคยเป็นของหายากที่สามารถบอกฐานะและความมั่งคั่งของเจ้าของได้อย่างไม่น่าเชื่อ
SOURCES:
Royal Collection Trust — หลักฐานเกี่ยวกับสับปะรดในสมัยพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2
National Trust — ประวัติโรงเรือนและการปลูกสับปะรดในอังกฤษ
Sibbaldia: the International Journal of Botanic Garden Horticulture — งานศึกษาประวัติการปลูกสับปะรดในยุโรปและอังกฤษ
The Lord Leycester — ประวัติ Pineapple Pit และการปลูกสับปะรดเพื่อให้เช่า
REFERENCES:
https://www.rct.uk/collection/stories/public-dining-in-the-reign-of-charles-ii-1630-1685/charles-ii-presented-with-a-pineapple
https://www.nationaltrust.org.uk/discover/history/gardens-landscapes/history-of-glasshouses-orangeries-and-garden-sheds
https://journals.rbge.org.uk/rbgesib/article/view/34
https://www.lordleycester.com/pineapple-pit/
เขียนโดย ผู้แข็งแกร่งไร้เทียมทาน
การลูบหมาแมวหลังเลิกงานช่วยคลายเครียดได้อย่างไร
พฤติกรรมขับรถบอกนิสัยของคนได้แค่ไหน
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
โชคสลาตัน ทองมหาชน เปิดเลขเด็ด 1 ธ.ค. 69 วงกลมเน้น 7–6 จัดชุดสองตัว 8 ชุด สามตัวอีก 4 ชุด
ราคาบ้านไม่ลดแม้น้ำท่วม
วิธีต้มกะทิในแกงไทยและเก็บแกงให้ปลอดภัย
"บอย พีซเมคเกอร์" วอนหยุดขุดคุ้ยสาเหตุการจากไป “พีธ พีระ”
"เท้ง ณัฐพงษ์" ส่งกำลังใจ "ไอซ์ รักชนก" ก่อนศาลอุทธรณ์ชี้ชะตาคดี ม.112 วันที่ 23 พ.ย. นี้ ย้ำหลักสิทธิประกันตัวและหวังกลับมาร่วมซักฟอกต้นเดือน ธ.ค.
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
ประวัติผัดไทย ไขปริศนา 7 เรื่องที่หลายคนไม่รู้ จอมพล ป. คิดค้นจริงหรือ?
นับถอยหลังสู่สมรภูมิแห่งศักดิ์ศรี! เจาะลึกทุกมิติ "ศึกแดงเดือด" ยกแรกแห่งฤดูกาล 2026–27 เมื่อ "ลิเวอร์พูล" เปิดแอนฟีลด์ท้าชน "แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด" ในคืนวันอาทิตย์ที่ 22 พฤศจิกายน 2569
นาทีประวัติศาสตร์ ชนพื้นเมืองป่าลึกบราซิลปรากฏตัว
หลงผัวเด็กหนักมาก! ควักเงินซื้อบ้านให้ทุกอย่างจ่ายสด ได้หมดเพื่อผู้ชาย
ความงดงามที่แฝงหายนะ! สัญญาณเตือนจาก "ดอกไม้โผล่ขั้วโลก" เมื่อสภาพอากาศโลกแปรปรวนรุนแรงจนระบบนิเวศเริ่มเสียสมดุล
