ทุ่นระเบิดชายแดนไทย-กัมพูชามาจากไหน ทำไมเก็บกู้ไม่หมดสักที?
เหตุทหารไทยเหยียบทุ่นระเบิดบริเวณห้วยบอน ช่องอานม้า อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2568 ทำให้คำถามเรื่อง “ทุ่นระเบิดตามแนวชายแดน” กลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้ง
เหตุการณ์ครั้งนั้นเกิดขึ้นกับชุดลาดตระเวนจาก กองพันทหารราบที่ 14 มีทหารได้รับบาดเจ็บรวม 5 นาย โดย จ่าสิบเอก พิชิตชัย บุญโคราช ได้รับบาดเจ็บสาหัสและสูญเสียขาขวา
แต่คำถามที่ใหญ่กว่าเหตุการณ์ครั้งเดียวคือ ทุ่นระเบิดตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชาเหล่านี้มาจากไหน และเหตุใดผ่านมาหลายสิบปีแล้วจึงยังเก็บกู้ไม่หมดเสียที?
ไม่ได้มาจากสงครามครั้งเดียว
ถ้าจะตอบว่า “ฝังมาตั้งแต่สงครามไหน” คำตอบที่ตรงที่สุดคือ ไม่ได้มาจากสงครามเพียงครั้งเดียว
กัมพูชาผ่านความขัดแย้งทั้งภายในประเทศและระดับภูมิภาคต่อเนื่องตั้งแต่ช่วงกลางทศวรรษ 1960 จนถึงปลายทศวรรษ 1990 โดยพื้นที่ทางตะวันตกและตะวันตกเฉียงเหนือที่ติดกับประเทศไทยเป็นบริเวณที่มีทุ่นระเบิดหนาแน่นมากแห่งหนึ่ง
UNDP ระบุว่า ทุ่นระเบิดจำนวนมากในพื้นที่ดังกล่าวเกี่ยวข้องกับยุคเขมรแดงและสงครามกลางเมืองที่ดำเนินต่อเนื่องจนถึงปี 1998 ขณะที่การสู้รบหลายฝ่ายทำให้มีการวางทุ่นโดยกองกำลังต่าง ๆ ตลอดหลายสิบปี
นั่นหมายความว่าทุ่นเก่าบางส่วนที่ยังตกค้างอยู่ตามแนวชายแดน อาจมีอายุหลายสิบปีจริง
แล้วทำไมถึงยังเก็บกู้ไม่หมด?
ปัญหาไม่ได้อยู่แค่ว่า “มีทุ่นเยอะ” แต่การเก็บกู้ทุ่นระเบิดต่างจากการเก็บขยะที่รู้ว่าของอยู่ตรงไหน
ทุ่นจำนวนหนึ่งถูกวางในช่วงสงครามที่ไม่มีแผนผังตำแหน่งชัดเจน พื้นที่บางแห่งเป็นป่า ภูเขา หรือภูมิประเทศเข้าถึงยาก ขณะที่บางบริเวณเกี่ยวข้องกับปัญหาเขตแดน ทำให้การสำรวจและเก็บกู้ต้องดำเนินการอย่างระมัดระวัง
ข้อมูลของ Mine Action Review ระบุว่า ไทยยังมีภารกิจเก็บกู้ทุ่นระเบิดสังหารบุคคล และพื้นที่ที่เป็นอุปสรรคสำคัญอยู่บริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา อีกทั้งเสนอว่าทั้งสองประเทศจำเป็นต้องกำหนดพื้นที่ที่สามารถดำเนินการเก็บกู้ได้ให้ชัดเจน เพื่อเร่งจัดการพื้นที่ที่เหลืออยู่
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมสงครามอาจจบไปแล้วหลายสิบปี แต่ “สนามรบ” บางส่วนยังไม่ได้จบตามไปด้วย
แต่ต้องแยก “ทุ่นเก่า” กับข้อกล่าวหาเรื่อง “ทุ่นใหม่”
อีกประเด็นที่สำคัญมากคือ ไม่ควรสรุปว่าทุ่นระเบิดทุกลูกที่พบตามชายแดนในปัจจุบันเป็นของเก่าจากสงครามทั้งหมด
นับตั้งแต่เหตุการณ์ตามแนวชายแดนในปี 2568 ไทยกล่าวหาว่ามีการวางทุ่นระเบิดสังหารบุคคล PMN-2 ใหม่ในบางพื้นที่ ขณะที่ฝ่ายกัมพูชาปฏิเสธและระบุว่าทุ่นบางส่วนอาจเป็นวัตถุระเบิดตกค้างจากสงครามในอดีต
Reuters รายงานในเดือนตุลาคม 2568 ว่า ผู้เชี่ยวชาญด้านทุ่นระเบิดอิสระ 4 คนซึ่งตรวจสอบภาพที่ฝ่ายไทยจัดให้ เห็นว่าทุ่น PMN-2 ในภาพมีลักษณะเหมือนถูกวางไว้ไม่นาน อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญเหล่านั้นไม่สามารถระบุจากภาพได้ว่า ใครเป็นผู้วางทุ่น ขณะที่กัมพูชาเรียกร้องให้มีการสอบสวนโดยบุคคลที่สาม
ดังนั้น เรื่องทุ่นระเบิดชายแดนไทย-กัมพูชาในวันนี้จึงมีอยู่ สองปัญหาที่ต้องแยกจากกัน คือ มรดกทุ่นระเบิดจากสงครามหลายสิบปีก่อน และข้อพิพาทเรื่องการพบทุ่นที่ไทยระบุว่าถูกวางใหม่ในช่วงความตึงเครียดชายแดน
สิ่งที่เหมือนกันคือ ไม่ว่าทุ่นนั้นจะถูกฝังไว้เมื่อหลายสิบปีก่อนหรือเพิ่งถูกนำมาวาง ผลที่เกิดขึ้นเมื่อมีคนเหยียบมันไม่ได้เก่าไปตามกาลเวลา
สำหรับเจ้าหน้าที่ที่ต้องเข้าไปลาดตระเวน สำรวจ และเก็บกู้ ความผิดพลาดเพียงก้าวเดียวอาจหมายถึงการสูญเสียอวัยวะหรือชีวิต
และนั่นคือเหตุผลว่าทำไม แม้เสียงปืนของสงครามบางยุคจะเงียบไปนานแล้ว ภารกิจเก็บกู้ทุ่นระเบิดตามชายแดนจึงยังไม่จบตามไปด้วย
REFERENCES:
https://www.nationtv.tv/politic/378964427
https://www.undp.org/cambodia/projects/clearing-result-phase-iv-mine-action-human-development
https://www.mineactionreview.org/country/thailand/anti-personnel-mines
https://www.reuters.com/world/asia-pacific/landmines-that-sparked-thai-cambodia-clash-were-likely-newly-laid-experts-say-2025-10-16/
ต้น Tule ต้นไม้ที่มีลำต้นใหญ่ที่สุดในโลก ยักษ์ใหญ่แห่งเม็กซิโกที่มีอายุเกือบ 2,000 ปี!
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
เปิด 5 จังหวัดที่มีสัดส่วนคนจนสูงที่สุดในประเทศไทย พื้นที่ไหนกำลังเผชิญความท้าทายทางเศรษฐกิจ?
3 อาจารย์จับมือปักหลัก เปิดโพยหวย 1 ธ.ค. 69 จัดเต็มเลขสองตัว–สามตัว พร้อมแนวทาง อ.เมษา
สลับงานครั้งเดียว กว่าจะกลับมาทำงานเดิมเฉลี่ย 23 นาที งานวิจัยของ Gloria Mark ที่ทุกคนอ้างถึง
เลขชนสำนักพิมพ์ งวด 1 ธ.ค. 69 เทียบโพยเดลินิวส์ ไทยราษฎร์ บางกอกทูเดย์ ได้ชุดเด่น 6 คู่
5 จังหวัดที่มีเงินฝากในธนาคารรวมสูงสุดในไทย! บางแห่งสูงถึง ล้านล้านบาท
สยองทั้งครอบครัว! 6 ชีวิตเชื่อเทพเข้าสิง ทำพิธีไล่ผีสุดวิปริต จบลงด้วยลูกสาวเสียชีวิต
"ฮุนเซน" ประกาศกร้าว! จะหยิบเอาประเด็นขัดแย้งชายแดนไปพูดทุกเวทีนานาชาติ..หาก "ไทย" ไม่ตกลงเจรจาปักปันเขตแดน
"งูก้นขบ" (Red-tailed Pipe Snake): งูตัวเล็กผู้ซ่อนหัวและชูหางสีแดงเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ
"ฮุนเซน" ประกาศกร้าว! จะหยิบเอาประเด็นขัดแย้งชายแดนไปพูดทุกเวทีนานาชาติ..หาก "ไทย" ไม่ตกลงเจรจาปักปันเขตแดน
สี จิ้นผิง ให้การต้อนรับทรัมป์ที่สนามบินด้วยตนเอง! สามมหาอำนาจจากสหรัฐอเมริกา จีน และรัสเซีย พบกันแล้วที่เซินเจิ้น
Moody's ปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือของ Nvidia!
โซเชียลฮือฮา! "พิม พิมประภา" ถ่ายติดวัตถุปริศนาลอยอยู่บนท้องฟ้า..คาดว่าเป็น "จานบินต่างดาว"
