ออสเตรเลียคุมโซเชียลต่ำกว่า 16 ปี Meta ปิดแล้ว 756,000 บัญชี

บริษัท Meta เจ้าของ Facebook และ Instagram เปิดเผยเมื่อวันที่ 13 สิงหาคมว่า บริษัทได้ปิดใช้งานบัญชีในออสเตรเลียรวม 756,000 บัญชี ที่สงสัยว่าเป็นของผู้ใช้อายุต่ำกว่า 16 ปี นับตั้งแต่ช่วงก่อนมาตรการจำกัดอายุผู้ใช้โซเชียลมีเดียของออสเตรเลียเริ่มมีผลเมื่อปลายปี 2025 จนถึงเดือนมิถุนายน 2026

ตัวเลขดังกล่าวประกอบด้วยบัญชี Instagram 462,000 บัญชี และ Facebook 294,000 บัญชี เพิ่มขึ้นจากข้อมูลที่ Meta เปิดเผยเมื่อเดือนมกราคม ซึ่งขณะนั้นบริษัทระบุว่าปิดบัญชี Instagram ไปแล้ว 331,000 บัญชี และ Facebook อีก 173,000 บัญชี ข้อมูลเหล่านี้สอดคล้องกับรายละเอียดหลักในต้นฉบับ

มาตรการของออสเตรเลียมีผลอย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 10 ธันวาคม 2025 โดยกำหนดให้แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียที่อยู่ภายใต้กฎต้องใช้ “ขั้นตอนที่สมเหตุสมผล” เพื่อป้องกันไม่ให้ชาวออสเตรเลียอายุต่ำกว่า 16 ปีสร้างหรือคงบัญชีผู้ใช้ไว้ นับเป็นมาตรการลักษณะนี้ระดับประเทศแห่งแรกของโลก

ดังนั้น ช่วงเวลาตั้งแต่กฎหมายมีผลจนถึงการเปิดเผยข้อมูลล่าสุดในเดือนสิงหาคม 2026 อยู่ที่ประมาณ 8 เดือน ไม่ใช่ 6 เดือนตามพาดหัวต้นฉบับ

แม้ Meta และแพลตฟอร์มรายใหญ่อื่น ๆ เคยคัดค้านมาตรการดังกล่าว แต่ Meta ระบุว่าบริษัทต้องการปฏิบัติตามกฎหมาย ขณะที่ eSafety Commissioner หน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยทางออนไลน์ของออสเตรเลียกำลังตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎของแพลตฟอร์มรายใหญ่หลายแห่ง

เมื่อเดือนมีนาคม 2026 eSafety ระบุว่ามีข้อกังวลเกี่ยวกับการปฏิบัติตามมาตรการของ Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok และ YouTube และได้ขยับจากขั้นตอนติดตามการปฏิบัติตามกฎไปสู่แนวทางด้านการบังคับใช้กฎหมายมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม การปิดบัญชีจำนวนมากไม่ได้หมายความว่าเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีทั้งหมดหยุดใช้โซเชียลมีเดียแล้ว รอยเตอร์รายงานโดยอ้างข้อมูลของรัฐบาลออสเตรเลียและการศึกษาอิสระหลายฉบับว่า ในช่วงสามเดือนแรกหลังมาตรการมีผล วัยรุ่นอายุต่ำกว่า 16 ปีมากกว่า 8 ใน 10 คนยังคงใช้โซเชียลมีเดีย

จุดที่มักทำให้เข้าใจผิดคือ กฎหมายนี้ไม่ได้มุ่งลงโทษเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีที่ยังมีบัญชี แต่กำหนดภาระให้แพลตฟอร์มต้องใช้มาตรการที่สมเหตุสมผลในการป้องกันบัญชีของผู้ใช้กลุ่มดังกล่าว เด็กยังสามารถดูเนื้อหาสาธารณะที่ไม่ต้องเข้าสู่ระบบได้ในหลายแพลตฟอร์ม

ออสเตรเลียเตรียมเพิ่มอำนาจบังคับใช้กฎหมาย

รัฐบาลออสเตรเลียยังเสนอแก้ไขกฎหมายเพื่อเพิ่มความเข้มงวดในการบังคับใช้ โดยต้องการเพิ่มเพดานค่าปรับสำหรับความล้มเหลวอย่างเป็นระบบในการปฏิบัติตามกฎ จาก 49.5 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลียเป็น 99 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย พร้อมเพิ่มอำนาจให้ eSafety เข้าถึงเอกสารภายในของบริษัทได้มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ณ วันที่ 14 สิงหาคม 2026 การเพิ่มเพดานค่าปรับเป็น 99 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลียยังอยู่ในกระบวนการแก้ไขกฎหมาย โดยร่าง Online Safety Amendment (Strengthening Enforcement for the Social Media Minimum Age) Bill 2026 ถูกส่งให้คณะกรรมาธิการวุฒิสภาพิจารณาเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม และมีกำหนดการไต่สวนสาธารณะที่กรุงแคนเบอร์ราในวันที่ 14 สิงหาคม

ส่วนกฎหมายที่มีผลใช้อยู่ในปัจจุบัน eSafety ระบุว่า ศาลสามารถกำหนดค่าปรับแก่บริษัทที่ไม่ดำเนินขั้นตอนอย่างสมเหตุสมผลได้สูงสุด 54.6 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย

ตัวแทนจาก Meta, TikTok, Google ซึ่งเป็นเจ้าของ YouTube และ Snap เจ้าของ Snapchat มีกำหนดเข้าให้ข้อมูลต่อการไต่สวนของรัฐสภาในวันที่ 14 สิงหาคม เช่นเดียวกับเจ้าหน้าที่รัฐบาลและหน่วยงานกำกับดูแล

Meta ระบุว่าการบังคับใช้มาตรการยังดำเนินต่อไป และจำนวนบัญชีที่ถูกปิดจะเพิ่มขึ้น พร้อมยืนยันว่าบริษัทมีเป้าหมายร่วมกับรัฐบาลออสเตรเลียในการสร้างประสบการณ์ออนไลน์ที่ปลอดภัยและเหมาะสมกับวัยสำหรับเยาวชน

ในการตรวจจับบัญชีที่อาจเป็นของผู้ใช้อายุต่ำกว่า 16 ปี Meta ระบุว่าใช้ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) วิเคราะห์ข้อมูลและพฤติกรรมในโปรไฟล์ เช่น เบาะแสเกี่ยวกับวันเกิดหรือการกล่าวถึงระดับชั้นเรียน รวมถึงพิจารณารายงานเกี่ยวกับบัญชีที่สงสัยว่าเป็นของผู้เยาว์

ด้านการตรวจสอบอายุ การทดลองเทคโนโลยี Age Assurance ที่รัฐบาลออสเตรเลียว่าจ้างในปี 2025 พบว่า เทคโนโลยีที่มีอยู่สามารถนำมาใช้สนับสนุนการกำหนดอายุผู้ใช้ได้ และไม่พบข้อจำกัดทางเทคโนโลยีที่มีนัยสำคัญจนทำให้ไม่สามารถนำระบบดังกล่าวไปใช้ตามเป้าหมายนโยบายได้

มาตรการของออสเตรเลียจึงกำลังถูกจับตามองทั้งในแง่ประสิทธิภาพของการตรวจสอบอายุและความสามารถในการบังคับใช้จริง โดยเฉพาะเมื่อประเทศอื่น ๆ เริ่มพิจารณาข้อจำกัดด้านอายุสำหรับการใช้โซเชียลมีเดียในลักษณะคล้ายกัน