ราคาน้ำมันลดลงหลังคาดการณ์ความต้องการโลกอ่อนตัว

ตลาดน้ำมันกำลังเผชิญแรงดึงสองด้านพร้อมกัน

ราคาน้ำมันดิบปรับลดลงมากกว่า 1 ดอลลาร์ในวันที่ 13 สิงหาคม 2026 หลังตัวเลขคาดการณ์ความต้องการใช้น้ำมันทั่วโลกถูกปรับลด แม้ความขัดแย้งในตะวันออกกลางและการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านยังไม่มีความคืบหน้า ซึ่งตามปกติควรเป็นปัจจัยหนุนราคาน้ำมันให้สูงขึ้น

น้ำมันดิบเบรนท์ลดลง 1.29 ดอลลาร์ หรือประมาณ 1.5% มาอยู่ที่ 87.69 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่เวสต์เท็กซัสอินเตอร์มีเดียตลดลง 1.30 ดอลลาร์ หรือประมาณ 1.6% มาอยู่ที่ 81.97 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในช่วงเวลาที่รายงาน

ทำไมมีสงคราม แต่ราคาน้ำมันกลับลด

จุดสำคัญอยู่ตรงที่ตลาดไม่ได้มองเพียงว่า น้ำมันจะมีให้ใช้มากหรือน้อย แต่ยังถามอีกด้านว่า โลกจะซื้อไหวแค่ไหน

ราคาพลังงานที่สูงต่อเนื่องสามารถย้อนกลับมาทำลายความต้องการได้เอง เมื่อเชื้อเพลิงแพงขึ้น ต้นทุนขนส่งสูงขึ้น โรงงานและธุรกิจต้องประหยัดพลังงาน ครัวเรือนลดการเดินทาง และกิจกรรมทางเศรษฐกิจบางส่วนชะลอตัว ปรากฏการณ์นี้ทำให้ความเสี่ยงด้านอุปทานไม่ได้แปลว่าราคาจะขึ้นตลอดเวลา

องค์การประเทศผู้ส่งออกน้ำมันปรับประมาณการการเติบโตของความต้องการน้ำมันโลกในปี 2026 เหลือประมาณ 580,000 บาร์เรลต่อวัน ขณะที่สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศประเมินว่าการบริโภคน้ำมันในปีนี้อาจหดตัวประมาณ 1.6 ล้านบาร์เรลต่อวัน จากเดิมที่คาดว่าจะหดตัวราว 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน สาเหตุสำคัญมาจากเชื้อเพลิงที่มีราคาแพงและข้อจำกัดด้านอุปทานซึ่งกดการบริโภคลง

น้ำมันแพงมากจนความต้องการลดลงเอง

นี่เป็นภาพที่น่าสนใจของตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ เพราะปัญหาขาดแคลนสามารถสร้างกลไกจำกัดราคาของตัวเองได้ในระยะหนึ่ง หากราคาพุ่งจนเศรษฐกิจรับไม่ไหว การใช้งานจะลดลงและแรงซื้อที่หายไปจะเริ่มกดราคา

น้ำมันคงคลังสหรัฐฯ เพิ่มแบบผิดคาด

อีกแรงกดดันมาจากข้อมูลน้ำมันดิบเชิงพาณิชย์ของสหรัฐฯ ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 17.4 ล้านบาร์เรล ในสัปดาห์สิ้นสุดวันที่ 7 สิงหาคม ทำให้ปริมาณรวมขึ้นไปอยู่ที่ประมาณ 424.4 ล้านบาร์เรล นับเป็นการเพิ่มขึ้นรายสัปดาห์ครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่เดือนมกราคม 2023

ตัวเลขนี้แตกต่างจากที่ตลาดคาดไว้มาก เพราะผลสำรวจก่อนประกาศข้อมูลประเมินว่าสต๊อกน่าจะลดลงประมาณ 1.4 ล้านบาร์เรล การเพิ่มขึ้นก้อนใหญ่จึงส่งสัญญาณว่าฝั่งสหรัฐฯ ยังมีน้ำมันสะสมมากกว่าที่คาด โดยการส่งออกที่ลดลงมีส่วนสำคัญต่อการเพิ่มของสต๊อก

แต่ราคายังมีแรงพยุงจากตะวันออกกลาง

แม้ฝั่งความต้องการและสต๊อกสหรัฐฯ กดราคา แต่ตลาดยังไม่สามารถมองข้ามช่องแคบฮอร์มุซและช่องแคบบับเอลมันเดบ ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญของการขนส่งน้ำมันและก๊าซจากตะวันออกกลาง

การโจมตีเรือในพื้นที่ดังกล่าวสะท้อนว่าความเสี่ยงด้านการขนส่งยังไม่หายไป ขณะเดียวกันการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านเพื่อหาทางยุติความขัดแย้งในอ่าวเปอร์เซียยังติดขัด แหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านระบุว่า การหารือเพื่อฟื้นข้อตกลงชั่วคราวที่ตกลงกันไว้เมื่อเดือนมิถุนายนยังไม่มีความคืบหน้า

สถานการณ์ด้านความปลอดภัยยังทำให้เรือบางลำปิดสัญญาณติดตาม ส่งผลให้การประเมินปริมาณน้ำมันที่เคลื่อนผ่านพื้นที่จริงทำได้ยากขึ้น ความไม่แน่นอนแบบนี้สร้างสิ่งที่ตลาดเรียกว่า ค่าความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ ซึ่งช่วยพยุงราคาไม่ให้ลดลงง่ายเกินไป

ตลาดจึงไม่ได้เดิมพันทางเดียว

• ฝั่งกดราคา ความต้องการน้ำมันอ่อนตัว ราคาพลังงานสูงกระทบการบริโภค และสต๊อกน้ำมันสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นมาก

• ฝั่งดันราคา การเจรจาสหรัฐฯ-อิหร่านยังติดขัด เส้นทางเดินเรือสำคัญยังมีความเสี่ยง และอุปทานจากตะวันออกกลางยังไม่กลับสู่ภาวะปกติ

จึงเกิดภาพที่ดูขัดกัน คือโลกมีความเสี่ยงขาดน้ำมันพร้อมกับมีความเสี่ยงที่ความต้องการจะลดลงแรง ตลาดกำลังชั่งน้ำหนักว่าแรงด้านใดจะเกิดเร็วกว่ากัน

ประเด็นที่ควรจับตาไม่ใช่ราคาน้ำมันรายวันเพียงอย่างเดียว แต่คือความสัมพันธ์ระหว่างราคา อุปทาน และการบริโภค หากราคาพลังงานสูงต่อเนื่องจนกิจกรรมเศรษฐกิจชะลอ ความต้องการอาจลดลงจนหักล้างผลจากอุปทานตึงตัวบางส่วน แต่ถ้าเส้นทางขนส่งสำคัญสะดุดหนักกว่าเดิม ปริมาณน้ำมันที่หายจากตลาดก็อาจมีน้ำหนักมากกว่าการลดลงของความต้องการ

สำหรับประเทศผู้นำเข้าน้ำมัน ภาพนี้หมายความว่าราคาพลังงานยังมีโอกาสผันผวนสูง การเห็นราคาน้ำมันลดลงในบางวันจึงยังไม่ใช่หลักฐานว่าปัญหาด้านพลังงานคลี่คลายแล้ว เพราะต้นเหตุด้านอุปทานและเส้นทางขนส่งยังคงอยู่ ขณะที่เศรษฐกิจโลกกำลังตอบสนองต่อพลังงานราคาแพงด้วยการลดการใช้งานลงพร้อมกัน

ราคาที่ลดลงครั้งนี้จึงสะท้อนความกังวลเรื่องเศรษฐกิจและความต้องการพลังงาน มากกว่าการหายไปของความเสี่ยงด้านอุปทาน