เข้าใจผิดว่าเป็นสมุนไพรแก้ไอ ชายจีนต้ม “ดาตูรา” จนคนในบ้านอาการหนัก

ชายชาวจีนในเมืองซานโถว มณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน ต้องเจอกับเหตุการณ์ไม่คาดคิด หลังจากเก็บพืชชนิดหนึ่งใกล้บ้านมาต้มเป็นน้ำสมุนไพร เพราะเข้าใจว่าสามารถใช้แก้อาการไอได้ แต่พืชที่เก็บมานั้นกลับเป็น “ดาตูรา” (Datura) ซึ่งเป็นพืชมีพิษที่สามารถส่งผลรุนแรงต่อระบบประสาทได้

ตามรายงาน ชายที่ชื่อว่า “เหยา” นำใบพืชมาต้มเป็นน้ำสมุนไพรโดยไม่ทราบว่ามีสารพิษ หลังจากสมาชิกในครอบครัวดื่มเข้าไป แม่ของเหยาเป็นคนแรกที่มีอาการรุนแรงจนหมดสติ ครอบครัวจึงรีบนำตัวส่งโรงพยาบาล เพราะในช่วงแรกสงสัยว่าอาการที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหันอาจเกี่ยวข้องกับโรคหลอดเลือดสมองหรือความผิดปกติของสมอง

แต่เหตุการณ์ยังไม่จบเพียงเท่านั้น ในช่วงเย็นของวันเดียวกัน น้องชายของเหยาเห็นน้ำสมุนไพรที่เหลืออยู่และดื่มเข้าไปโดยไม่ทราบว่าอาจเป็นต้นเหตุของอาการป่วยของแม่

ประมาณ 20 นาทีต่อมา เขาเริ่มมีอาการสับสน พูดจาไม่รู้เรื่อง และแสดงพฤติกรรมผิดปกติ โดยพูดซ้ำ ๆ ว่าอยากออกไป “จับหนู” รวมถึงทำท่าทางเหมือนพยายามจับสิ่งของที่ไม่มีอยู่จริงกลางอากาศ ก่อนจะเสียการทรงตัวและล้มจนได้รับบาดเจ็บหลายแห่ง

เมื่อเหยาเห็นว่าสมาชิกในครอบครัวทั้งสองคนมีอาการรุนแรงหลังจากดื่มน้ำชนิดเดียวกัน จึงเริ่มสงสัยว่าสาเหตุอาจมาจากพืชที่เขานำมาต้ม และแจ้งเจ้าหน้าที่สาธารณสุขให้ตรวจสอบ

ตามข้อมูลในรายงาน เจ้าหน้าที่ตรวจตัวอย่างและเชื่อมโยงอาการที่เกิดขึ้นกับพืชที่นำมาต้ม โดยระบุว่าพืชดังกล่าวคือ ดาตูรา ซึ่งอยู่ในวงศ์มะเขือ หรือ Solanaceae

ทำไมดาตูราจึงอันตราย?

ข้อมูลจากหน่วยงานด้านสาธารณสุขของจีนระบุว่า พืชกลุ่ม Datura มีสารในกลุ่ม tropane alkaloids เช่น atropine, scopolamine และ hyoscyamine โดยส่วนต่าง ๆ ของพืชสามารถมีพิษได้ และเมล็ดเป็นส่วนที่มีความเป็นพิษสูงเป็นพิเศษ

สารเหล่านี้ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทและอาจทำให้เกิดกลุ่มอาการ anticholinergic เช่น ปากแห้ง รูม่านตาขยาย หัวใจเต้นเร็ว สับสน กระสับกระส่าย และประสาทหลอน หากได้รับพิษรุนแรงอาจเกิดอาการชัก หมดสติ โคม่า ระบบหายใจล้มเหลว หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะที่เป็นอันตรายได้

กรณีนี้จึงเป็นอีกตัวอย่างของความเสี่ยงจากการนำ พืชป่าหรือพืชที่ไม่สามารถระบุชนิดได้อย่างแน่ชัดมาปรุงเป็นอาหารหรือสมุนไพรด้วยตนเอง เพราะพืชบางชนิดอาจมีรูปร่างคล้ายพืชที่ใช้เป็นอาหารหรือยา แต่มีสารพิษอยู่ภายใน

หากสงสัยว่ากินพืชมีพิษและเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น สับสน ประสาทหลอน หมดสติ ชัก หรือหัวใจเต้นผิดปกติ ควรรีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ ไม่ควรรอดูอาการเอง สำหรับประเทศไทยสามารถปรึกษา ศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี สายด่วน 1367 ตลอด 24 ชั่วโมง และหากเป็นภาวะฉุกเฉินสามารถโทร 1669 ได้