หมอเตือน! ครูควรเลิกลงโทษเด็กด้วย “ลุกนั่ง” เสี่ยงกล้ามเนื้อลายสลาย ถึงขั้นไตวายได้

การทำโทษนักเรียนด้วยการ “ลุกนั่ง” อาจดูเหมือนเป็นเพียงการออกกำลังกายธรรมดา แต่หากให้ทำติดต่อกันจำนวนมากและหนักเกินกำลังของเด็ก สิ่งที่ตามมาอาจรุนแรงถึงขั้น กล้ามเนื้อลายสลาย และไตวายเฉียบพลัน ได้

กรณีหนึ่งที่ถูกเปิดเผยในปี 2568 นักเรียนระดับมัธยมปลายถูกลงโทษด้วยการลุกนั่งมากกว่า 100 ครั้ง หลังจากนั้นมีอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง และปัสสาวะมีสีคล้ายน้ำอัดลม หรือที่เรียกว่า “ปัสสาวะสีโค้ก” จนต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล

แพทย์ตรวจพบภาวะ Rhabdomyolysis หรือกล้ามเนื้อลายสลาย โดยมีค่า CPK สูงกว่า 100,000 ซึ่งสูงผิดปกติอย่างมาก

แล้วกล้ามเนื้อลายสลายคืออะไร?

เมื่อกล้ามเนื้อถูกใช้งานหนักหรือได้รับความเสียหายมาก เซลล์กล้ามเนื้อสามารถแตกสลายและปล่อยสารต่าง ๆ ออกเข้าสู่กระแสเลือด โดยเฉพาะ myoglobin

ปัญหาคือไตต้องทำหน้าที่กรองสารเหล่านี้ออกจากเลือด หากมีปริมาณมากเกินไป อาจทำให้ไตได้รับความเสียหายและเกิด ไตวายเฉียบพลัน ได้

ดังนั้นอันตรายไม่ได้จบแค่ “ปวดกล้ามเนื้อ” แต่สามารถลุกลามไปถึงระบบไตและระบบอื่น ๆ ของร่างกายได้

สัญญาณอันตรายที่ต้องรีบพบแพทย์

หลังออกกำลังกายหรือถูกลงโทษด้วยการออกแรงหนัก หากเด็กมีอาการเหล่านี้ ไม่ควรมองว่าเป็นเพียงอาการปวดเมื่อยธรรมดา

• ปวดหรือบวมกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง
• กล้ามเนื้ออ่อนแรงผิดปกติ
• ปัสสาวะสีเข้มคล้ายชา โค้ก หรือสีเลือด
• ปัสสาวะน้อยลงผิดปกติ
• อ่อนเพลียมาก หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย

โดยเฉพาะ ปัสสาวะสีเข้มร่วมกับอาการปวดกล้ามเนื้ออย่างรุนแรงหลังออกแรงหนัก ควรรีบไปโรงพยาบาล

ไม่ใช่ครั้งแรกที่เกิดปัญหา

ก่อนหน้านี้ยังมีกรณีนักเรียนถูกลงโทษด้วยการสควอตจั๊มพ์จำนวนมากจนเกิดการบาดเจ็บบริเวณขาและมีความเสี่ยงต่อภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย แพทย์จึงออกมาเตือนว่าการใช้ท่าออกกำลังกายจำนวนมากเป็นเครื่องมือทำโทษมีความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บอย่างไม่จำเป็น

การลงโทษควรสอน ไม่ใช่ทำร้ายร่างกาย

การมีวินัยในโรงเรียนเป็นเรื่องสำคัญ แต่การลงโทษที่ทำให้เด็กต้องใช้ร่างกายจนเกินขีดจำกัด ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเรื่องเล็ก

เพราะเราไม่มีทางรู้ว่าเด็กแต่ละคนมีความแข็งแรง สุขภาพ หรือข้อจำกัดทางร่างกายแตกต่างกันอย่างไร

บทเรียนที่เด็กควรได้รับจากการทำผิด คือความรับผิดชอบ ไม่ใช่การเสี่ยงเข้าโรงพยาบาล

“ลุกนั่ง” อาจเป็นเพียงการออกกำลังกายเมื่อทำอย่างเหมาะสม แต่เมื่อถูกนำมาใช้เป็นบทลงโทษและทำจำนวนมากเกินไป มันสามารถกลายเป็นความเสี่ยงทางการแพทย์ที่ร้ายแรงได้

เพราะการลงโทษที่ดีควรทำให้เด็ก “เข้าใจความผิด”

 ไม่ใช่ทำให้เด็กต้อง “แลกด้วยสุขภาพ”