ชิ้นส่วนจรวด SpaceX Falcon 9 น้ำหนัก 4 ตันตกกระแทกดวงจันทร์

ส่วนบนของจรวด SpaceX Falcon 9 น้ำหนัก 4 ตัน (ไม่ใช่ดาวเทียม) ตกกระแทกดวงจันทร์โดยไม่ตั้งใจเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2026 เวลาประมาณ 13:35 น. ตามเวลาประเทศไทย ด้วยความเร็วประมาณ 5,400 ไมล์ต่อชั่วโมง (8,700 กิโลเมตรต่อชั่วโมง) จรวดส่วนนี้มาจากภารกิจในเดือนมกราคม 2025 ที่ส่งยานลงจอดบนดวงจันทร์ และโคจรอยู่ในวงโคจรที่ไม่เสถียร ก่อนที่แรงโน้มถ่วงของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์จะดึงมันเข้าสู่เส้นทางการชน

รายละเอียดภารกิจและการชน:

ส่วนบนของจรวดน้ำหนัก 4,000 กิโลกรัม (ประมาณ 9,000 ปอนด์) ขนาดประมาณตึก 5 ชั้น ซึ่งปล่อยในเดือนมกราคม 2025 เพื่อบรรทุกยานลงจอดบนดวงจันทร์ในเชิงพาณิชย์ เป็นท่อนจรวดที่หลงเหลือมาจากการปล่อยภารกิจส่งยานลงจอดดวงจันทร์ Blue Ghost ของสหรัฐฯ และยาน Resilience ของบริษัท ispace ประเทศญี่ปุ่น เมื่อเดือนมกราคม 2025 เนื่องจากภารกิจเดินทางไกลจรวดต้องใช้เชื้อเพลิงจนหมด ทำให้ไม่มีพลังงานเหลือพอที่จะจุดเครื่องยนต์เพื่อบังคับให้กลับมาเผาไหม้ในชั้นบรรยากาศโลกได้ มันจึงลอยเคว้งคว้างเป็นขยะอวกาศอยู่นานกว่าปีครึ่ง จนกระทั่งแรงดึงดูดของโลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ดึงมันเข้าสู่วิถีชนในที่สุด ชนพื้นผิวดวงจันทร์เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2026 ด้วยความเร็วประมาณ 5,400 ไมล์ต่อชั่วโมง สร้างแรงระเบิดเทียบเท่ากับการทิ้งระเบิด TNT ขนาด 3 ตัน แต่จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายใดๆ ต่อโลก

พิกัดการพุ่งชน: คาดว่าจรวดได้ตกใกล้กับหลุมอุกกาบาตไอน์สไตน์ (Einstein Crater) ซึ่งตั้งอยู่บริเวณขอบทางทิศตะวันตกของดวงจันทร์ เป็นฝั่งที่ได้รับแสงอาทิตย์และสามารถมองเห็นได้จากโลก

การสังเกตการณ์และข้อกังวลทางวิทยาศาสตร์:

กล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่มาก (Very Large Telescope) ของหอดูดาวทางใต้แห่งยุโรปในชิลี ได้เฝ้าติดตามพื้นที่ที่เกิดเหตุ และตรวจพบเส้นสเปกตรัมของวัสดุต่างๆ เช่น ลิเธียมและโซเดียมฟุ้งกระจายขึ้นมาหลังเวลาที่คาดว่าจรวดจะตกเล็กน้อย ซึ่งเป็นหลักฐานยืนยันเบื้องต้นว่าเกิดการพุ่งชนและมีเศษวัตถุใต้ผิว ดวงจันทร์กระเด็นออกมาจริง

แม้ว่านักดาราศาสตร์ทั่วโลกจะเฝ้ารอจับตาดูเหตุการณ์นี้ แต่ไม่มีกล้องโทรทรรศน์ใดบนโลกหรือยานอวกาศลำไหนสามารถบันทึกภาพจังหวะปะทะแบบสด ๆ ไว้ได้ เนื่องจากข้อจำกัดด้านสภาพแสงและตำแหน่งมุมกระทบ 

นักวิทยาศาสตร์ได้ใช้เหตุการณ์นี้เพื่อเน้นย้ำถึงข้อกังวลที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับการสะสมของขยะอวกาศรอบระบบโลก-ดวงจันทร์ เนื่องจากภารกิจสำรวจดวงจันทร์เพิ่มมากขึ้น

องค์การ NASA ยืนยันว่าการชนครั้งนี้ไม่มีอันตรายใด ๆ ต่อโลก คาดว่าแรงปะทะจะทิ้งร่องรอยหลุมอุกกาบาตใหม่ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 20-30 เมตร เอาไว้ โดยหลังจากนี้ ยาน Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) ของ NASA และยาน Danuri ของเกาหลีใต้ ที่กำลังโคจรรอบดวงจันทร์ จะเดินทางผ่านพื้นที่ดังกล่าวเพื่อถ่ายภาพเปรียบเทียบก่อนและหลัง เพื่อนำมาศึกษาสภาพชั้นดินและการกระจายตัวของวัตถุต่อไป