“กึ้ง” เฉลิมชัย เปิดเหตุผลสู้ต่อ ปม QCP–เนสท์เล่ หลังจบสัญญาเนสกาแฟ

ข้อพิพาทระหว่าง ตระกูลมหากิจศิริ กับ เนสท์เล่ ยังไม่สิ้นสุด แม้สัญญาที่ให้บริษัท ควอลิตี้ คอฟฟี่ โปรดักท์ส จำกัด (QCP) ผลิตเนสกาแฟในประเทศไทยจะยุติลงตั้งแต่วันที่ 31 ธันวาคม 2567 และกระบวนการอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศจะมีคำชี้ขาดรองรับการยุติสัญญาแล้วก็ตาม

ล่าสุด “กึ้ง” เฉลิมชัย มหากิจศิริ ออกมาอธิบายเหตุผลที่ครอบครัวยังเดินหน้าต่อสู้ โดยกล่าวหาว่าฝั่งมหากิจศิริถูกกดดันให้ขายหุ้นในราคาต่ำกว่ามูลค่ายุติธรรม ขณะที่เนสท์เล่ยืนยันว่าการสิ้นสุดสัญญาเป็นไปตามข้อตกลงและกระบวนการทางกฎหมาย

จากพันธมิตรธุรกิจสู่ข้อพิพาท

เนสกาแฟเริ่มทำตลาดในประเทศไทยเมื่อปี 2516 ก่อนที่เนสท์เล่และกลุ่มมหากิจศิริจะทำสัญญาร่วมทุนเกี่ยวกับ QCP ในปี 2533 เพื่อผลิตผลิตภัณฑ์เนสกาแฟในประเทศ

โครงสร้างการถือหุ้นของ QCP แบ่งฝ่ายละ 50% ระหว่างเนสท์เล่กับฝั่งมหากิจศิริ โดยเนสท์เล่มีบทบาทด้านการบริหาร การผลิต การจัดจำหน่ายและการตลาด ส่วนสูตรกาแฟ เทคโนโลยีการผลิตและเครื่องหมายการค้าเนสกาแฟเป็นทรัพย์สินทางปัญญาของเนสท์เล่

ความสัมพันธ์ทางธุรกิจดำเนินมายาวนานกว่า 35 ปี กระทั่งเนสท์เล่แจ้งยุติสัญญา โดยกำหนดให้มีผลวันที่ 31 ธันวาคม 2567 หลังจากนั้นทั้งสองฝ่ายไม่สามารถตกลงกันได้ว่าควรจัดการอนาคตของ QCP และทรัพย์สินในบริษัทร่วมทุนอย่างไร

เหตุผลที่ฝ่ายมหากิจศิริยังสู้ต่อ

ฝ่ายมหากิจศิริไม่เห็นว่า QCP เป็นเพียงโรงงานรับจ้างผลิต เพราะบริษัทเกิดจากการร่วมลงทุน มีโรงงาน เครื่องจักร บุคลากรและทรัพย์สินที่สะสมมาตลอดหลายสิบปี การหมดสิทธิผลิตเนสกาแฟจึงกระทบต่อมูลค่าและความสามารถในการดำเนินธุรกิจของ QCP โดยตรง

เฉลิมชัยยังกล่าวหาว่า ก่อนการแยกทาง ฝั่งมหากิจศิริถูกเสนอให้ขายหุ้นในราคาที่ต่ำกว่ามูลค่าที่เหมาะสม อย่างไรก็ตาม ข้อกล่าวหาดังกล่าวเป็นจุดยืนของฝ่ายมหากิจศิริ และยังเป็นส่วนหนึ่งของข้อพิพาทที่แต่ละฝ่ายนำเสนอข้อมูลแตกต่างกัน

อีกประเด็นที่ฝ่าย QCP ยกขึ้นโต้แย้งคือหน้าที่ของคู่สัญญาในการช่วยเตรียมความต่อเนื่องของกิจการเมื่อมีการยุติความร่วมมือ โดยเอกสารคำพิพากษาศาลสูงสิงคโปร์ระบุว่าคดีอนุญาโตตุลาการครอบคลุมข้อโต้แย้งเกี่ยวกับหน้าที่ช่วยเหลือ QCP หลังการยุติสัญญาด้วย แต่รายละเอียดการตีความเงื่อนไขดังกล่าวต้องพิจารณาจากคำชี้ขาดและสัญญาฉบับเต็ม

คำตัดสินต่างประเทศกับคดีที่ยังดำเนินต่อในไทย

คณะอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศมีคำชี้ขาดเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2567 ว่าการยุติสัญญาเป็นไปตามข้อตกลงที่เกี่ยวข้อง ต่อมา ประยุทธ มหากิจศิริ ยื่นคำร้องต่อศาลสูงสิงคโปร์เพื่อขอให้เพิกถอนคำชี้ขาดและคัดค้านการบังคับใช้

คำพิพากษา Prayudh Mahagitsiri v Nestle SA [2025] SGHC 181 ระบุว่าศาลยกคำร้องทั้งสองส่วน ทำให้คำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการยังคงมีผลในกระบวนการที่สิงคโปร์

อย่างไรก็ตาม ข้อพิพาทในประเทศไทยยังไม่จบ คดีแพ่งที่ฝั่งมหากิจศิริยื่นต่อเนสท์เล่และบริษัทในเครือถูกโอนไปพิจารณาที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง และยังอยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณา

ตลาดกาแฟไทยไม่ได้มีเพียงเรื่องสิทธิในแบรนด์

ตลาดกาแฟไทยมีมูลค่าประมาณ 6 หมื่นล้านบาท ครอบคลุมทั้งกาแฟที่บริโภคในบ้าน กาแฟพร้อมดื่มและธุรกิจร้านกาแฟ ข้อพิพาทของสองกลุ่มทุนจึงถูกจับตามองมากกว่าเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างผู้ถือหุ้น เพราะเกี่ยวข้องกับโรงงาน การจ้างงาน เกษตรกร ผู้ผลิตวัตถุดิบและห่วงโซ่การจำหน่าย

ด้านเนสท์เล่ประกาศลงทุน 23,000 ล้านบาท สร้างโรงงานผลิตเนสกาแฟและศูนย์กระจายสินค้าแห่งใหม่ในจังหวัดสมุทรปราการ โดยตั้งเป้าเริ่มดำเนินงานในช่วงปลายปี 2571 บริษัทระบุว่าโรงงานจะใช้เมล็ดกาแฟ น้ำตาล น้ำนมดิบและวัสดุจากประเทศไทย คิดเป็นมูลค่าประมาณ 4,300 ล้านบาทต่อปี

ดังนั้น ศึกครั้งนี้จึงไม่ควรถูกสรุปเพียงว่าเป็นการแข่งขันระหว่าง “ทุนไทย” กับ “ทุนต่างชาติ” แต่เป็นข้อพิพาทหลายชั้น ทั้งเรื่องสิทธิในเครื่องหมายการค้า ขอบเขตของสัญญาร่วมทุน มูลค่าทรัพย์สินของ QCP และหน้าที่ของแต่ละฝ่ายหลังแยกทาง

ส่วนข้อเรียกร้องและข้อกล่าวหาในคดีไทยจะสิ้นสุดอย่างไร ยังต้องรอคำวินิจฉัยจากศาลที่พิจารณาคดีโดยตรง