เปิดประวัติ "ทอม แอนดรูส์" ผู้รายงานพิเศษยูเอ็น กับปมที่หลายคนตั้งข้อสงสัย

ทอม แอนดรูส์ (วัย 71 ปี) เป็นอดีตสส.สหรัฐฯ สังกัดพรรคเดโมแครต ในปี พ.ศ. 2534–2537 และหลังจากพ่ายแพ้การแข่งขันเลือกตั้งสว. ในปี พ.ศ. 2538 นายแอนดรูส์ก็หันมายึดอาชีพด้านสิทธิมนุษยชน โดยเคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการองค์กร Win Without War ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Unitarian Universalist Service Committee (UUSC) รวมถึงร่วมงานกับองค์กรด้านประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนในหลายประเทศ เช่น กัมพูชา อินโดนีเซีย ยูเครน และเยเมน 

ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2563 แอนดรูส์ได้รับการแต่งตั้งจากคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UNHRC) ให้เป็น "ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติ" ทำหน้าที่ติดตาม ตรวจสอบ และรายงานการละเมิดสิทธิมนุษยชนในเมียนมา ในปี พ.ศ. 2564 ซึ่งเขาออกแถลงการณ์เรียกร้องให้ประชาคมโลกเพิ่มแรงกดดันต่อรัฐบาลทหารเมียนมา 

ในปี พ.ศ. 2569 เขาได้รับแต่งตั้งจาก UNHRC อีกครั้งให้เป็น "ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในกัมพูชา" หลังการเยือนกัมพูชา 10 วัน เขาไม่ได้นำส่งรายงานให้กับ UNHRC แต่เลือกแถลงการณ์ระบุว่า "ชาวกัมพูชากว่า 650,00 คนไม่สามารถกลับบ้านได้ เพราะบ้านอยู่ในพื้นที่ที่ "กองทัพไทยยึดครอง" โดยอ้างว่า "สิทธิในการกลับบ้าน" เป็นสิทธิที่ได้รับการรับรองตามกฎหมายระหว่างประเทศ 

นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ให้สัมภาษณ์ตอบโต้ ถึงการใช้ถ้อยคำว่า "กองทัพไทยยึดครองดินแดนกัมพูชา" (occupied by the Thai military) ของนายทอม แอนดรูส์ ไม่สะท้อนข้อเท็จจริง เนื่องจากดินแดนที่ชาวกัมพูชาเข้ามาอาศัยคือดินแดนประเทศไทยที่เคยเปิดใช้เป็นที่หลบภัยให้กับชาวเขมรในอดีต ไทยยืนยันว่าดำเนินการภายในกรอบกฎหมายระหว่างประเทศและหลักมนุษยธรรม พร้อมทั้งแนะนำให้นายแอนดรูว์รับฟังข้อมูลจากทุกฝ่าย รวมถึงข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ไม่ควรใช้เพียงคำบอกเล่าจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งแล้วสรุปเป็นข้อเท็จจริง