ตึกผีสิงแห่งสีหนุวิลล์ เมืองที่เต็มไปด้วยตึกร้างและเงามืดของแก๊งคอลเซ็นเตอร์

จากเมืองริมทะเลที่เคยถูกวาดฝันให้เป็นสวรรค์แห่งการลงทุน กลับกลายเป็นป่าคอนกรีตที่ชวนขนลุกที่สุดแห่งหนึ่งในอาเซียน

ถ้าใครเคยเห็นภาพมุมสูงของเมืองสีหนุวิลล์ ประเทศกัมพูชา สิ่งแรกที่สะดุดตาไม่ใช่ชายหาดหรือทะเล แต่เป็นอาคารสูงจำนวนมหาศาลที่ตั้งตระหง่านเรียงราย บางแห่งยังมีเครนค้างอยู่บนยอดตึกเหมือนเวลาหยุดเดิน หลายอาคารไม่มีหน้าต่าง ไม่มีผู้อยู่อาศัย และไม่มีวี่แววว่าจะก่อสร้างต่อ ทั้งที่เมื่อไม่กี่ปีก่อน พื้นที่นี้เคยถูกคาดหวังว่าจะกลายเป็นเมืองกาสิโนและศูนย์กลางการท่องเที่ยวระดับภูมิภาค

ช่วงที่กระแสเงินลงทุนจากจีนหลั่งไหลเข้ามา สีหนุวิลล์เปลี่ยนโฉมอย่างรวดเร็ว โรงแรม กาสิโน คอนโดมิเนียม และอาคารพาณิชย์ผุดขึ้นแทบทุกมุมเมือง นักลงทุนต่างเร่งจับจองที่ดิน แข่งกันเปิดโครงการใหม่ ความคึกคักในเวลานั้นทำให้หลายคนเชื่อว่าเมืองนี้กำลังจะกลายเป็นแหล่งเศรษฐกิจขนาดใหญ่แห่งใหม่ของภูมิภาค

แต่ความฝันเดินทางได้ไม่ไกลเท่าที่หลายคนคิด

เมื่อกาสิโนออนไลน์ถูกปราบปราม ประกอบกับภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวและปัจจัยอีกหลายด้าน โครงการจำนวนมากหยุดชะงัก นักลงทุนบางส่วนถอนตัว บริษัทรับเหมาก่อสร้างทยอยปิดงาน คนงานเดินทางกลับประเทศ เหลือเพียงโครงสร้างคอนกรีตขนาดมหึมาที่สร้างไม่เสร็จกระจายอยู่ทั่วเมือง หลายฝ่ายประเมินว่ามีอาคารที่ถูกปล่อยร้างนับร้อยแห่ง บางการสำรวจระบุว่ามีมากกว่า 500 อาคาร จนกลายเป็นภาพจำของสีหนุวิลล์ในปัจจุบัน

เวลากลางวัน ตึกเหล่านี้ดูเหมือนเพียงอาคารที่ถูกลืม แต่เมื่อพระอาทิตย์ตก ความเงียบกลับสร้างบรรยากาศชวนหวาดระแวง หลายคนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เล่าต่อกันว่ามีการเข้าออกของรถตู้ รถกระบะ หรือบุคคลที่ไม่ทราบที่มาในบางอาคาร ทั้งที่ภายนอกดูเหมือนไม่มีคนอยู่ เรื่องเล่าลักษณะนี้ยิ่งทำให้ชาวบ้านเรียกตึกร้างจำนวนมากว่า ตึกผีสิง แม้คำว่า 'ผี' จะไม่ได้หมายถึงสิ่งลี้ลับเสมอไป แต่หมายถึงความน่ากลัวของสิ่งที่ซ่อนอยู่ภายในมากกว่า

เงามืดที่ไม่ใช่เรื่องเล่า

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา หน่วยงานหลายประเทศและสื่อต่างประเทศรายงานตรงกันว่า อาคารร้างบางส่วนในสีหนุวิลล์ถูกดัดแปลงเป็นสถานที่ดำเนินกิจกรรมผิดกฎหมาย โดยเฉพาะเครือข่ายหลอกลวงทางออนไลน์หรือที่คนไทยรู้จักกันในชื่อแก๊งคอลเซ็นเตอร์ กลุ่มเหล่านี้ใช้ลักษณะของอาคารขนาดใหญ่ที่มีรั้ว มีระบบรักษาความปลอดภัย และแยกตัวจากชุมชน เป็นพื้นที่ปฏิบัติการที่ยากต่อการสังเกตจากภายนอก

คดีที่ได้รับการเปิดเผยในช่วงหลายปีหลังทำให้โลกได้รับรู้ว่า ผู้เสียหายจำนวนไม่น้อยไม่ได้สมัครใจเข้าไปทำงาน หลายคนถูกหลอกด้วยข้อเสนอเงินเดือนสูง บางคนถูกชักชวนผ่านประกาศรับสมัครงาน เมื่อเดินทางถึงปลายทางกลับถูกยึดหนังสือเดินทาง จำกัดอิสรภาพ และถูกบังคับให้หลอกลวงเหยื่อผ่านโทรศัพท์หรืออินเทอร์เน็ต หากทำยอดไม่ได้ก็มีรายงานว่าถูกลงโทษในรูปแบบต่าง ๆ

จากตึกที่สร้างไว้เพื่อรับนักท่องเที่ยว กลับกลายเป็นสถานที่ที่หลายคนไม่อยากเข้าใกล้

สิ่งที่น่าสนใจคือ อาคารจำนวนไม่น้อยยังคงมีรูปลักษณ์ภายนอกเหมือนโครงการอสังหาริมทรัพย์ทั่วไป ป้ายโครงการเก่ายังคงอยู่ กระจกบางส่วนติดตั้งเสร็จเรียบร้อย แต่ภายในกลับถูกแบ่งพื้นที่ใหม่ ติดตั้งระบบรักษาความปลอดภัย และมีการควบคุมการเข้าออกอย่างเข้มงวด ภาพเหล่านี้ยิ่งทำให้การตรวจสอบทำได้ยาก เพราะจากภายนอกแทบไม่ต่างจากอาคารที่ยังสร้างไม่เสร็จ

ในระยะหลัง รัฐบาลกัมพูชาเพิ่มมาตรการกวาดล้างเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติอย่างต่อเนื่อง มีการเข้าตรวจค้นอาคารหลายแห่ง ช่วยเหลือผู้ที่ถูกกักขัง และดำเนินคดีกับผู้เกี่ยวข้อง ขณะเดียวกัน หลายประเทศในภูมิภาคก็ร่วมมือกันแลกเปลี่ยนข้อมูลและช่วยเหลือพลเมืองของตนที่ตกเป็นเหยื่อของขบวนการดังกล่าว

แม้จะมีความพยายามแก้ไขปัญหา แต่ภาพของอาคารร้างจำนวนมหาศาลยังคงเป็นโจทย์สำคัญของสีหนุวิลล์ เพราะโครงสร้างเหล่านี้ไม่เพียงสะท้อนความล้มเหลวของฟองสบู่อสังหาริมทรัพย์เท่านั้น ยังกลายเป็นสัญลักษณ์ของผลกระทบที่เกิดขึ้นเมื่อการพัฒนาอย่างรวดเร็วเดินเร็วกว่าการกำกับดูแล

เรื่องของสีหนุวิลล์จึงไม่ใช่แค่เรื่องเมืองหนึ่งในกัมพูชา แต่เป็นบทเรียนที่ทำให้เห็นว่า เมืองซึ่งเคยถูกมองว่าเต็มไปด้วยโอกาส สามารถเปลี่ยนเป็นพื้นที่ซึ่งเต็มไปด้วยความเสี่ยงได้ในเวลาไม่นาน หากเงินลงทุนไหลเข้ามาเร็วจนระบบรองรับไม่ทัน ทุกวันนี้ ตึกร้างเหล่านั้นยังตั้งอยู่เงียบ ๆ ริมทะเล รอวันที่จะมีอนาคตใหม่ หรืออาจยังคงเป็นปริศนาที่ซ่อนเรื่องราวอีกมากไว้หลังผนังคอนกรีตที่ไม่มีใครรู้ทั้งหมด