จากพอร์ตพุ่งสู่มาร์จินคอล บทเรียนราคาแพงของหุ้น AI เกาหลีใต้

ในช่วงที่กระแสปัญญาประดิษฐ์กำลังเปลี่ยนโลก ตลาดหุ้นเกาหลีใต้เคยกลายเป็นหนึ่งในเวทีการลงทุนที่ร้อนแรงที่สุดของเอเชีย ราคาหุ้นบริษัทเทคโนโลยีและผู้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์พุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว จนผู้คนจำนวนมากเชื่อว่าโอกาสสร้างความมั่งคั่งครั้งใหญ่ได้มาถึงแล้ว

โดยเฉพาะหุ้นของบริษัทชั้นนำอย่าง Samsung Electronics และ SK Hynix ซึ่งเป็นผู้ผลิตชิปหน่วยความจำสำคัญสำหรับศูนย์ข้อมูลและระบบ AI

แต่ปลายเดือนกรกฎาคม 2026 ความเชื่อมั่นดังกล่าวพลิกกลับอย่างรุนแรง ดัชนีหุ้นเกาหลีใต้ดิ่งลงสองวันติดต่อกัน ก่อนฟื้นตัวเกือบ 18% ในวันที่ 31 กรกฎาคม เหตุการณ์นี้ทำให้นักลงทุนที่ใช้เงินกู้และผลิตภัณฑ์อัตราทดต้องเผชิญความเสียหายหนัก แม้ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าชาวเกาหลีใต้ “ล้มละลายเป็นล้านคน” ตามถ้อยคำที่ถูกแชร์กันบนโลกออนไลน์ก็ตาม

เมื่อหุ้น AI กลายเป็นความหวังสร้างความมั่งคั่ง

ภาพกำไรที่ปรากฏอยู่บนหน้าจอโทรศัพท์ทำให้ตลาดหุ้นไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ของนักลงทุนมืออาชีพอีกต่อไป พนักงานบริษัท เจ้าของกิจการ คนวัยเกษียณ และคนหนุ่มสาวต่างหลั่งไหลเข้าซื้อหุ้นเทคโนโลยี ด้วยความหวังว่าจะไม่พลาดขบวนรถแห่งยุค AI

หลายคนมองว่าชิปหน่วยความจำประสิทธิภาพสูงจะกลายเป็นทรัพยากรสำคัญ ไม่ต่างจากน้ำมันในยุคอุตสาหกรรม ยิ่งราคาหุ้นเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ความระมัดระวังก็ค่อย ๆ ถูกแทนที่ด้วยความมั่นใจ

นักลงทุนบางรายไม่ได้ใช้เพียงเงินออมของตนเอง แต่เลือกกู้เงินมาซื้อหุ้น เปิดบัญชีมาร์จิน หรือเข้าลงทุนในผลิตภัณฑ์ที่เพิ่มอัตราทด เพื่อให้ผลตอบแทนเคลื่อนไหวแรงกว่าหุ้นจริง

ข้อมูลจากสมาคมการลงทุนทางการเงินเกาหลีใต้ ซึ่งรอยเตอร์สอ้างถึง ระบุว่า ยอดสินเชื่อมาร์จินในตลาดหุ้นภายในประเทศเพิ่มขึ้นแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ประมาณ 38.63 ล้านล้านวอน เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2026 ก่อนลดลงมาอยู่ที่ราว 34.37 ล้านล้านวอน เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม ขณะที่หนี้เพื่อการลงทุนในภาพรวม ซึ่งนับรวมการกู้ยืมรูปแบบอื่น เคยสูงกว่า 60 ล้านล้านวอนแล้ว

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าแรงซื้อจำนวนไม่น้อยไม่ได้มาจากเงินสดเพียงอย่างเดียว แต่ถูกขับเคลื่อนด้วยเงินกู้ ซึ่งเพิ่มทั้งโอกาสทำกำไรและความเสี่ยงที่จะขาดทุนเกินกว่าที่นักลงทุนรับไหว

กองทุนอัตราทดไม่ได้เพิ่มกำไรเพียงด้านเดียว

อาวุธสำคัญของกระแสเก็งกำไรครั้งนี้คือผลิตภัณฑ์อัตราทดที่อ้างอิงหุ้นรายตัว นักลงทุนสามารถซื้อผลิตภัณฑ์ที่ตั้งเป้าสร้างผลตอบแทนรายวันประมาณสองเท่าของความเคลื่อนไหวในหุ้น Samsung Electronics หรือ SK Hynix ได้ผ่านบัญชีซื้อขายทั่วไป

เมื่อหุ้นเพิ่มขึ้น 5% ภายในวันหนึ่ง ผลิตภัณฑ์อัตราทดสองเท่าอาจเพิ่มขึ้นใกล้เคียง 10% แต่หากหุ้นลดลง 5% ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวก็อาจลดลงใกล้เคียง 10% เช่นกัน

สิ่งที่มักถูกมองข้ามคือ ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ติดตามผลตอบแทนแบบรายวัน ไม่ได้หมายความว่าจะให้ผลตอบแทนเป็นสองเท่าของหุ้นตลอดระยะเวลาที่ถือครอง หากราคาขึ้นลงสลับกันหลายวัน ผลของการทบต้นอาจทำให้เงินลงทุนลดลง แม้ราคาหุ้นอ้างอิงจะกลับมาใกล้ระดับเดิมก็ตาม

คณะกรรมการบริการทางการเงินของเกาหลีใต้เตือนว่า ผลิตภัณฑ์อัตราทดรายตัวมีความเสี่ยงจากการลงทุนกระจุกตัว การขยายผลขาดทุน และผลกระทบจากการทบต้นในทางลบ จึงเหมาะกับการซื้อขายระยะสั้นมากกว่าการถือเป็นการลงทุนระยะยาว

ในช่วงตลาดขาขึ้น ความเสี่ยงเหล่านี้แทบไม่ปรากฏให้เห็น นักลงทุนที่ซื้อก่อนหน้ามีกำไรจำนวนมาก เรื่องราวของคนที่เพิ่มมูลค่าพอร์ตได้หลายเท่าถูกเผยแพร่ผ่านคลิปสั้นและชุมชนออนไลน์ จนหลายคนเชื่อว่าการปรับตัวลงทุกครั้งเป็นเพียงโอกาสซื้อของดีในราคาถูก

แต่สิ่งที่มักถูกลืมในช่วงที่ทุกอย่างกำลังไปได้ดีคือ ราคาหุ้นไม่ได้เพิ่มขึ้นจากผลประกอบการเพียงอย่างเดียว ความคาดหวังอาจถูกผลักขึ้นไปสูงมาก จนแม้บริษัทจะรายงานกำไรเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล ผลลัพธ์ก็ยังถูกมองว่าน่าผิดหวังได้ หากไม่ดีเท่าที่ตลาดจินตนาการไว้

สองวันแห่งการเทขายหุ้นเกาหลีใต้

วันที่ 28 กรกฎาคม 2026 ดัชนี KOSPI ร่วงลง 10.84% หลังหุ้น Samsung Electronics และ SK Hynix ถูกขายออกอย่างหนัก ท่ามกลางความกังวลเรื่องมูลค่าหุ้นที่สูง การแข่งขันจากผู้ผลิตชิปจีน และความยั่งยืนของการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI

วันถัดมา ตลาดยังคงเผชิญแรงขายต่อเนื่อง ดัชนี KOSPI เคยดิ่งลงถึง 12.6% ระหว่างการซื้อขาย จนต้องหยุดซื้อขายชั่วคราว ก่อนปิดตลาดลดลง 5.98%

ผลประกอบการของ SK Hynix แม้แสดงให้เห็นกำไรจากการดำเนินงานเพิ่มขึ้นมากกว่าหกเท่า แต่ยังต่ำกว่าที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ หุ้นของบริษัทจึงร่วงลง ขณะที่การคลายสถานะลงทุนแบบใช้ leverage ยิ่งเร่งให้แรงขายกระจายไปทั่วตลาด

การปรับลงจากจุดสูงสุดทำให้มูลค่าตลาดหุ้นเกาหลีใต้หายไปมากถึงประมาณ 2.18 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ และทำให้ดัชนีสูญเสียมูลค่าเกือบ 40% จากจุดสูงสุดที่ทำไว้ก่อนหน้านั้น

สำหรับคนที่ถือหุ้นด้วยเงินสด การลดลงเช่นนี้สร้างความเจ็บปวดอย่างมากอยู่แล้ว แต่สำหรับผู้ที่ใช้เงินกู้หรือผลิตภัณฑ์อัตราทด ผลกระทบกลับรุนแรงกว่าหลายเท่า

เมื่อมูลค่าหลักประกันลดต่ำกว่าระดับที่บริษัทหลักทรัพย์กำหนด นักลงทุนอาจได้รับคำสั่งให้นำเงินหรือหลักทรัพย์มาเติมในบัญชี กระบวนการนี้เรียกว่า มาร์จินคอล

หากไม่สามารถเติมหลักประกันได้ทัน หุ้นภายในบัญชีอาจถูกบังคับขาย ปัญหาคือเมื่อการบังคับขายเกิดขึ้นพร้อมกันในหลายบัญชี แรงขายจะยิ่งกดราคาหุ้นให้ลดลง และทำให้บัญชีอื่นถูกเรียกหลักประกันตามมาอีกทอดหนึ่ง

ตลาดจึงเข้าสู่วงจรอันตราย ราคาหุ้นตกทำให้เกิดการบังคับขาย การบังคับขายทำให้ราคาตกหนักขึ้น และราคาที่ลดลงก็ทำให้มีบัญชีใหม่ถูกบังคับขายต่อไป

อย่างไรก็ตาม คำว่า “พอร์ตแตก” ที่ใช้กันในหมู่นักลงทุนไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องประกาศล้มละลายตามกฎหมาย แต่หมายถึงพอร์ตสูญเสียมูลค่าอย่างหนัก เงินทุนถูกล้างออกไป หรือถูกบังคับขายจนไม่สามารถกลับมาลงทุนด้วยเงินก้อนเดิมได้

สำหรับผู้ที่กู้เงินมาซื้อหุ้น ความเสียหายอาจหนักกว่านั้น เพราะแม้หุ้นจะถูกขายออกไปแล้ว หนี้บางส่วนอาจยังคงเหลืออยู่ แต่จากข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ยังไม่มีหลักฐานทางการรองรับคำกล่าวที่ว่ามีชาวเกาหลีใต้ล้มละลายเป็นล้านคน

ตลาดเด้งกลับ แต่คนที่ถูกบังคับขายอาจไม่ได้อะไรคืน

หลังการเทขายอย่างรุนแรง รัฐบาลและหน่วยงานกำกับดูแลเกาหลีใต้ประกาศมาตรการจำกัดสัดส่วนการลงทุนในผลิตภัณฑ์อัตราทดรายตัว เพิ่มข้อกำหนดด้านเงินฝาก และเพิ่มต้นทุนสำหรับการซื้อขายที่มากเกินไป

รัฐมนตรีคลัง คู ยุนชอล ยังกล่าวขอโทษต่อรัฐสภาเกี่ยวกับการเปิดตัวผลิตภัณฑ์อัตราทดโดยไม่ได้พิจารณาความเสี่ยงอย่างรอบคอบ พร้อมให้คำมั่นว่าจะปรับปรุงกฎเกณฑ์เพื่อลดการเก็งกำไรที่ใช้ leverage สูง

วันที่ 31 กรกฎาคม 2026 ตลาดหุ้นเกาหลีใต้กลับพุ่งขึ้นอย่างรุนแรง ดัชนี KOSPI เพิ่มขึ้นเป็นสถิติประมาณ 17.91% หลังผลประกอบการของบริษัทเทคโนโลยีสหรัฐฯ ช่วยลดความกังวลเรื่องความยั่งยืนของการลงทุน AI ขณะที่หุ้น Samsung Electronics และ SK Hynix ต่างพุ่งขึ้นเกือบ 30%

การฟื้นตัวดังกล่าวช่วยลดความตื่นตระหนกลงชั่วคราว แต่ไม่ได้หมายความว่านักลงทุนที่ถูกบังคับขายก่อนหน้านั้นจะได้เงินกลับคืนมา เพราะผู้ที่พอร์ตถูกล้างหรือหุ้นถูกขายออกไปแล้ว มักไม่มีสถานะเหลืออยู่เพื่อรับประโยชน์จากการเด้งกลับ

นี่คือความโหดร้ายของตลาดอย่างชัดเจน ช่วงที่ราคากำลังขึ้น ทุกคนสามารถมองเห็นอนาคตที่สดใส และเชื่อว่าตนเองกำลังลงทุนในเทคโนโลยีที่จะเปลี่ยนโลก

แต่เมื่อความเชื่อเดียวกันถูกนำไปผสมกับเงินกู้ อัตราทด และการถือหุ้นที่กระจุกตัวอยู่ในบริษัทเพียงไม่กี่แห่ง การลงทุนก็สามารถเปลี่ยนสภาพเป็นการพนันที่มีเดิมพันสูงได้โดยไม่รู้ตัว

AI อาจเป็นเทคโนโลยีแห่งอนาคตจริง บริษัทผลิตชิปอาจยังมีรายได้และกำไรเพิ่มขึ้นอีกมาก แต่ บริษัทที่ดีไม่ได้หมายความว่าหุ้นจะซื้อได้ในทุกราคา และอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโตก็ไม่ได้ทำให้ราคาหุ้นปราศจากความเสี่ยง

บทเรียนจากเกาหลีใต้จึงไม่ใช่ว่าไม่ควรลงทุนในหุ้น AI หรือเทคโนโลยี แต่คือไม่ควรนำอนาคตทางการเงินทั้งหมดไปผูกไว้กับเรื่องเล่าเพียงเรื่องเดียว

นักลงทุนที่ใช้เงินสดและกระจายความเสี่ยงอาจยังมีเวลารอให้ตลาดฟื้นตัว แต่ผู้ที่กู้เงินมาซื้อหุ้นอาจไม่มีสิทธิ์รอ เพราะเจ้าหนี้และระบบซื้อขายสามารถบังคับให้พวกเขาขายในวันที่ราคาอยู่ในระดับต่ำที่สุดได้

จากวันที่ผู้คนแข่งขันกันอวดกำไรบนโลกออนไลน์ มาถึงวันที่หลายคนไม่กล้าเปิดดูพอร์ต เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าในตลาดหุ้น เส้นแบ่งระหว่างความมั่งคั่งกับหายนะอาจบางกว่าที่คิด

สิ่งที่ทำให้พอร์ตของนักลงทุนเสียหายหนักอาจไม่ใช่เพียงการเลือกหุ้นผิด แต่เป็นการเชื่อว่าราคาจะไม่มีวันตก การใช้เงินที่ไม่ใช่ของตนเอง และความมั่นใจว่าครั้งนี้ตลาดจะแตกต่างจากทุกครั้งในอดีต

ไม่ว่าเทคโนโลยีจะก้าวหน้าไปไกลเพียงใด ธรรมชาติของความโลภ ความกลัว และความคาดหวังของมนุษย์ก็ยังคงเหมือนเดิมเสมอ