กดาราศาสตร์จับตา Falcon 9 พุ่งชนดวงจันทร์ต้นเดือนสิงหาคม

บิล เกรย์ นักดาราศาสตร์และผู้พัฒนาซอฟต์แวร์ติดตามวัตถุท้องฟ้า คำนวณว่า จรวดท่อนบนของ Falcon 9 ซึ่งถูกจัดทำบัญชีในชื่อ 2025-010D มีแนวโน้มพุ่งชนพื้นผิวดวงจันทร์ในวันที่ 5 สิงหาคม 2569 เวลาประมาณ 13.35 น. ตามเวลาประเทศไทย

ข้อมูลที่เกรย์ปรับปรุงเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 ระบุว่า การชนอาจเกิดขึ้นราว 06.34 น. ตามเวลาสากล หรือประมาณ 13.34 น. ของประเทศไทย โดยเวลาและตำแหน่งจริงยังอาจคลาดเคลื่อนได้เล็กน้อยจากอิทธิพลของแรงดันรังสีจากดวงอาทิตย์ที่กระทำต่อวัตถุขณะหมุนอยู่ในอวกาศ

จรวดท่อนบนดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจ Falcon 9 ที่ปล่อยขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 15 มกราคม 2568 เพื่อนำยานลงจอดบนดวงจันทร์ Blue Ghost และ Hakuto-R Mission 2 ออกเดินทาง หลังเสร็จสิ้นหน้าที่ จรวดท่อนบนไม่ได้กลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลก แต่ยังคงโคจรอยู่ในระบบโลก–ดวงจันทร์นานกว่าหนึ่งปี

เมื่อพุ่งชน จรวดคาดว่าจะมีความเร็วประมาณ 2.43 กิโลเมตรต่อวินาที หรือราว 8,700 กิโลเมตรต่อชั่วโมง จุดชนอยู่ใกล้หลุมอุกกาบาตไอน์สไตน์ บริเวณขอบด้านตะวันตกของดวงจันทร์ที่หันเข้าหาโลก

อาจเกิดหลุมใหม่บนพื้นผิวดวงจันทร์

การชนครั้งนี้อาจทำให้เกิดหลุมอุกกาบาตใหม่ขนาดประมาณ 17 เมตร พร้อมฝุ่นและเศษหินจากพื้นผิวดวงจันทร์ที่กระเด็นขึ้นเป็นกลุ่ม อย่างไรก็ตาม ขนาดและลักษณะของหลุมจริงจะทราบแน่ชัดหลังเกิดเหตุและมีการถ่ายภาพสำรวจพื้นที่

เหตุการณ์ดังกล่าวไม่ส่งผลกระทบต่อโลกและไม่เป็นอันตรายต่อมนุษย์ นักวิทยาศาสตร์กลับมองว่าเป็นโอกาสที่หาได้ยากในการศึกษาการชนของวัตถุที่มนุษย์สร้างขึ้น รวมถึงการเคลื่อนตัวของฝุ่นและเศษวัสดุบนดวงจันทร์

คณะนักวิจัยที่วางแผนสังเกตการณ์ระบุว่า จุดชนอยู่บนพื้นที่ซึ่งได้รับแสงอาทิตย์ใกล้ขอบดวงจันทร์ จึงมีความเป็นไปได้ที่กล้องโทรทรรศน์ภาคพื้นดินหรืออุปกรณ์ในอวกาศจะบันทึกแสงวาบหรือกลุ่มฝุ่นจากการชนได้ แต่ความสว่างที่แท้จริงยังคาดการณ์ได้ไม่แน่นอน

ประเทศไทยอาจสังเกตการณ์ได้ยาก

ช่วงเวลาที่คาดว่าจะเกิดการชนตรงกับเวลากลางวันของประเทศไทย ทำให้การสังเกตด้วยกล้องโทรทรรศน์จากภาคพื้นดินทำได้ยากกว่า พื้นที่ที่มีโอกาสเหมาะสมกว่าคือฝั่งตะวันออกของสหรัฐอเมริกา แคนาดา และบางส่วนของอเมริกาใต้ ซึ่งเป็นเวลากลางคืนและดวงจันทร์ยังอยู่เหนือขอบฟ้า

ถึงกระนั้น บิล เกรย์ประเมินว่า แสงวาบจากการชนอาจจางเกินกว่าจะเห็นได้ชัด สิ่งที่นักดาราศาสตร์มีโอกาสตรวจจับได้มากกว่าอาจเป็นกลุ่มฝุ่นหรือเศษหินที่พุ่งเลยขอบดวงจันทร์ออกมา โดยยังต้องรอผลจากการสังเกตการณ์จริง

เหตุการณ์นี้ยังสะท้อนให้เห็นว่า ขยะอวกาศไม่ได้เป็นปัญหาเฉพาะวงโคจรใกล้โลกอีกต่อไป เมื่อภารกิจสำรวจดวงจันทร์เพิ่มจำนวนขึ้น การกำหนดเส้นทางกำจัดจรวดและยานที่หมดภารกิจอย่างรอบคอบจึงมีความสำคัญต่อความปลอดภัยของภารกิจในอนาคต