อัสตานาทำลายสถิติร้อน 2 ครั้งใน 3 สัปดาห์ คาซัคสถานเผชิญอุณหภูมิสูงถึง 48 องศา

คาซัคสถานกำลังเผชิญคลื่นความร้อนรุนแรงในฤดูร้อนปี 2026 โดยกรุงอัสตานา เมืองหลวงซึ่งขึ้นชื่อว่าเป็นหนึ่งในเมืองหลวงที่หนาวที่สุดของโลก ทำลายสถิติอุณหภูมิสูงสุดถึง 2 ครั้งภายในเวลาเพียง 3 สัปดาห์ ขณะที่บางพื้นที่ทางใต้ของประเทศมีอุณหภูมิพุ่งแตะ 45–48 องศาเซลเซียส

เหตุการณ์ครั้งนี้ไม่ได้สร้างผลกระทบเฉพาะต่อการใช้ชีวิตประจำวัน แต่ยังเพิ่มความกังวลเกี่ยวกับสุขภาพประชาชน ทรัพยากรน้ำ พลังงาน การเกษตร และความมั่นคงทางอาหารทั่วภูมิภาคเอเชียกลาง

อัสตานาทำลายสถิติร้อนซ้ำภายใน 3 สัปดาห์

เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2026 อุณหภูมิในกรุงอัสตานาพุ่งขึ้นถึง 39.5 องศาเซลเซียส ทำลายสถิติเดิมของวันเดียวกันซึ่งอยู่ที่ 35.3 องศาเซลเซียส และบันทึกไว้เมื่อ 34 ปีก่อน

ก่อนหน้านั้นเพียง 3 สัปดาห์ วันที่ 23 มิถุนายน อัสตานาก็บันทึกอุณหภูมิได้ 36.8 องศาเซลเซียส สูงกว่าสถิติเดิม 36.4 องศาเซลเซียสที่เกิดขึ้นในปี 1941

ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา อุณหภูมิในเมืองยังคงอยู่ใกล้ระดับ 36 องศาเซลเซียส ทำให้ประชาชนได้รับข้อความเตือนเรื่องอากาศร้อนผ่านระบบแจ้งเตือนฉุกเฉิน 112 ของคาซัคสถานอย่างต่อเนื่อง

แม้อัสตานาจะมีชื่อเสียงจากฤดูหนาวที่ยาวนานและอุณหภูมิติดลบอย่างรุนแรง แต่ความเป็นเมืองที่หนาวจัดไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัยจากคลื่นความร้อน โดยเฉพาะเมื่ออาคาร ระบบสาธารณสุข และวิถีชีวิตของประชาชนอาจไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรองรับอุณหภูมิสูงต่อเนื่องเป็นเวลาหลายวัน

หลายพื้นที่ร้อนแตะ 45–48 องศา

คลื่นความร้อนไม่ได้ปกคลุมเฉพาะเมืองหลวงเท่านั้น พื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของคาซัคสถานมีอุณหภูมิสูงถึงประมาณ 44 องศาเซลเซียส ขณะที่ทางใต้และตะวันออกเฉียงใต้มีรายงานอุณหภูมิระหว่าง 45–48 องศาเซลเซียส

เจ้าหน้าที่คาดว่าสภาพอากาศร้อนจัดจะดำเนินต่อไปจนถึงช่วงปลายเดือนกรกฎาคม โดยพื้นที่ทางตะวันตกและทางใต้ยังมีโอกาสเผชิญอุณหภูมิประมาณ 35–45 องศาเซลเซียส

ในภาคใต้ของประเทศ มีการเผยแพร่คลิปวิดีโอผู้คนนำไข่ไปทอดบนพื้นผิวที่ถูกแสงแดดเผาจนร้อนจัด แม้ภาพดังกล่าวจะได้รับความสนใจบนสื่อสังคมออนไลน์ แต่ก็สะท้อนให้เห็นถึงความผิดปกติของอุณหภูมิที่ประชาชนกำลังเผชิญ

ความร้อนไม่ใช่เพียงเรื่องของความไม่สบายตัว

ผลกระทบจากคลื่นความร้อนอาจรุนแรงกว่าความรู้สึกร้อนหรือเหนื่อยล้า โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ เด็กเล็ก ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง และผู้ที่อาศัยอยู่ในอาคารซึ่งระบายความร้อนได้ไม่ดี

อุณหภูมิที่สูงต่อเนื่อง รวมถึงอากาศร้อนในเวลากลางคืน อาจทำให้ร่างกายพักฟื้นจากความร้อนได้ยากขึ้น เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำ อ่อนเพลียจากความร้อน และภาวะลมแดด

องค์การอนามัยโลกประจำภูมิภาคยุโรประบุว่า คลื่นความร้อนกำลังกลายเป็นวิกฤตที่เกิดซ้ำบ่อยขึ้น รุนแรงขึ้น และยาวนานขึ้น พร้อมย้ำว่าการมีแผนรับมือด้านสุขภาพจากความร้อน ระบบเตือนภัย และการดูแลกลุ่มเปราะบาง สามารถช่วยลดการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตได้

ข้อมูลของยูนิเซฟยังระบุว่า พื้นที่มากกว่า 70–75% ของคาซัคสถานมีความเปราะบางต่อภัยธรรมชาติและความเสี่ยงหลายรูปแบบ เช่น ภัยแล้ง ไฟป่า น้ำท่วม และอุณหภูมิสุดขั้ว ซึ่งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอาจทำให้ภัยเหล่านี้เกิดบ่อยหรือรุนแรงขึ้น

ธนาคารโลกเตือนเช่นกันว่า เมืองต่าง ๆ ในยุโรปและเอเชียกลางกำลังเผชิญความเสี่ยงจากความร้อนเพิ่มขึ้น หากไม่มีมาตรการรับมือที่เพียงพอ จำนวนผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับความร้อนในหลายเมืองอาจเพิ่มขึ้นเป็น 2–3 เท่าภายในปี 2050

ปี 2025 ร้อนที่สุดของคาซัคสถาน

คลื่นความร้อนในปีนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องจากแนวโน้มอุณหภูมิที่เพิ่มสูงขึ้นในระยะยาว โดยปี 2025 เป็นปีที่คาซัคสถานมีอุณหภูมิเฉลี่ยสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ สูงกว่าค่าปกติทางภูมิอากาศประมาณ 2.98 องศาเซลเซียส

ข้อมูลของ Kazhydromet ยังชี้ว่า ตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1960 เป็นต้นมา แต่ละทศวรรษของคาซัคสถานมีอุณหภูมิสูงขึ้นกว่าทศวรรษก่อนหน้า ขณะที่ช่วงปี 2021–2025 เป็นช่วง 5 ปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่ประเทศเคยบันทึกไว้

จำนวนวันที่อุณหภูมิสูงกว่า 30 หรือ 35 องศาเซลเซียสเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยพื้นที่ทางใต้และตะวันตกได้รับผลกระทบมากที่สุด สภาพอากาศร้อนและแห้งยังทำให้ความเสี่ยงต่อภัยแล้ง ไฟป่า และการขาดแคลนน้ำเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

ธารน้ำแข็งละลาย กระทบแหล่งน้ำระยะยาว

ภาวะโลกร้อนกำลังเร่งการละลายของธารน้ำแข็งในคาซัคสถานและพื้นที่ภูเขาของเอเชียกลาง แม้น้ำจากธารน้ำแข็งที่ละลายอาจทำให้ปริมาณน้ำในแม่น้ำเพิ่มขึ้นในระยะสั้น แต่ผลดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าจะมีน้ำมากขึ้นอย่างถาวร

โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติระบุว่า น้ำจากธารน้ำแข็งมีบทบาทสำคัญต่อการเกษตรในช่วงฤดูร้อน เมื่อปริมาณฝนอยู่ในระดับต่ำ แต่เมื่อการละลายผ่านจุดสูงสุดในช่วงประมาณปี 2030–2050 ปริมาณน้ำที่ไหลลงสู่ลุ่มน้ำต่าง ๆ มีแนวโน้มลดลง

หากธารน้ำแข็งหดตัวต่อเนื่อง แม่น้ำสายสำคัญ เช่น แม่น้ำซีร์ดาร์ยา และ แม่น้ำอีลี อาจมีน้ำลดลงในระยะยาว กระทบทั้งน้ำดื่ม ระบบชลประทาน การผลิตไฟฟ้า และระบบนิเวศที่หลายประเทศในเอเชียกลางพึ่งพาร่วมกัน

ความร้อนอาจกระทบตลาดอาหารนอกคาซัคสถาน

คาซัคสถานเป็นประเทศผู้ผลิตและส่งออกข้าวสาลีรายสำคัญ หากอุณหภูมิสูงและภัยแล้งเกิดขึ้นเป็นเวลานาน ผลผลิตทางการเกษตร การเจริญเติบโตของทุ่งหญ้า และปริมาณน้ำสำหรับชลประทานอาจได้รับผลกระทบ

ผลกระทบดังกล่าวอาจไม่ได้หยุดอยู่ภายในประเทศ เพราะประเทศเพื่อนบ้านหลายแห่งพึ่งพาธัญพืชและเส้นทางการค้าจากคาซัคสถาน หากผลผลิตลดลงมาก อาจเพิ่มแรงกดดันต่อราคาและความมั่นคงทางอาหารในภูมิภาค แม้ขนาดของผลกระทบจะขึ้นอยู่กับระยะเวลาของภัยแล้ง ปริมาณฝน และผลผลิตจริงในแต่ละฤดูกาล

เหตุการณ์ในอัสตานาจึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของเมืองหนาวที่มีอุณหภูมิสูงผิดปกติ แต่เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่า สภาพอากาศสุดขั้วสามารถเชื่อมโยงสุขภาพ น้ำ พลังงาน และอาหารเข้าด้วยกันได้อย่างไร การมีระบบเตือนภัย แผนดูแลกลุ่มเสี่ยง และการบริหารทรัพยากรน้ำล่วงหน้า จึงมีความสำคัญมากขึ้นสำหรับทุกประเทศที่ต้องเผชิญ