สหภาพยุโรปปรับ Google 890 ล้านยูโร ปม Search และ Play Store ผิดกฎ DMA

สหภาพยุโรปปรับ Google 890 ล้านยูโร ปม Search และ Play Store ผิดกฎ DMA

คณะกรรมาธิการยุโรปสั่งปรับ Google บริษัทในเครือ Alphabet เป็นเงินรวม 890 ล้านยูโร หรือประมาณ 3.2–3.3 หมื่นล้านบาท หลังวินิจฉัยว่าบริษัทละเมิดพระราชบัญญัติตลาดดิจิทัล หรือ Digital Markets Act (DMA) ผ่านแนวทางดำเนินงานของ Google Search และ Google Play

คำตัดสินที่ประกาศเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2026 นับเป็นครั้งแรกที่ Google ถูกลงโทษจากการไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย DMA โดยตรง และสะท้อนว่าสหภาพยุโรปกำลังเพิ่มความเข้มงวดในการควบคุมแพลตฟอร์มดิจิทัลขนาดใหญ่ที่มีอำนาจกำหนดช่องทางการเข้าถึงผู้บริโภค

ค่าปรับทั้งหมดแบ่งออกเป็นสองส่วน ได้แก่ 460 ล้านยูโร จากกรณี Google Search และอีก 430 ล้านยูโร จากแนวทางดำเนินงานของ Google Play

EU ชี้ Google Search ให้ความสำคัญกับบริการของตัวเอง

ในส่วนของบริการค้นหา คณะกรรมาธิการยุโรปวินิจฉัยว่า Google ให้ความสำคัญกับบริการของบริษัทเองเหนือบริการจากคู่แข่ง เมื่อแสดงผลการค้นหาเกี่ยวกับสินค้า โรงแรม เที่ยวบิน และบริการเฉพาะทางประเภทอื่น

หน่วยงานยุโรปมองว่า การจัดวางและนำเสนอผลลัพธ์ลักษณะดังกล่าวทำให้บริการของ Google ได้เปรียบ เนื่องจากผู้ใช้อาจเห็นข้อมูลของบริษัทก่อน ขณะที่แพลตฟอร์มเปรียบเทียบราคาหรือผู้ให้บริการรายอื่นได้รับโอกาสในการเข้าถึงผู้ใช้น้อยกว่า

Google จึงถูกปรับเป็นเงิน 460 ล้านยูโรในส่วนนี้ พร้อมถูกกำหนดให้ปฏิบัติต่อบริการของบุคคลที่สามซึ่งปรากฏในผลการค้นหาอย่างเป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติ

อย่างไรก็ตาม คณะกรรมาธิการยุโรประบุด้วยว่า Google เริ่มทดสอบการเปลี่ยนแปลงรูปแบบแสดงผลการค้นหาแล้ว และความเคลื่อนไหวดังกล่าวถือเป็นความคืบหน้าสำคัญในการปรับตัวให้สอดคล้องกับกฎหมาย

Google Play ถูกปรับจากข้อจำกัดเรื่องช่องทางชำระเงิน

อีกกรณีหนึ่งเกี่ยวข้องกับกฎของ Google Play ซึ่งสหภาพยุโรปเห็นว่าเคยจำกัดความสามารถของนักพัฒนาในการแจ้งผู้ใช้เกี่ยวกับข้อเสนอหรือช่องทางซื้อบริการอื่นนอกระบบของ Google

ตัวอย่างเช่น นักพัฒนาอาจต้องการบอกผู้ใช้ว่าสามารถสมัครสมาชิกหรือซื้อบริการผ่านเว็บไซต์ของตนเอง ซึ่งบางกรณีอาจมีราคาถูกกว่าการซื้อผ่านแอป แต่กฎของแพลตฟอร์มทำให้การแนะนำช่องทางดังกล่าวทำได้ยาก

คณะกรรมาธิการยุโรปมองว่าเงื่อนไขนี้กระทบทั้งการแข่งขันในตลาดและสิทธิของผู้บริโภคในการเปรียบเทียบทางเลือก จึงเรียกเก็บค่าปรับเพิ่มเติมอีก 430 ล้านยูโร

ภายใต้คำตัดสิน Google ต้องเปิดทางให้นักพัฒนาสามารถแจ้งผู้ใช้เกี่ยวกับข้อเสนอภายนอก Google Play ได้โดยไม่ถูกจำกัดอย่างไม่เหมาะสม

Google มีเวลา 60 วันดำเนินการตามคำสั่ง

นอกจากค่าปรับรวม 890 ล้านยูโรแล้ว สหภาพยุโรปยังให้เวลา Google 60 วันในการดำเนินมาตรการที่จำเป็นเพื่อยุติการละเมิด

การเปลี่ยนแปลงสำคัญจะครอบคลุมทั้งการจัดแสดงบริการในผลการค้นหา และการเปิดโอกาสให้นักพัฒนาแอปแนะนำช่องทางซื้อหรือสมัครบริการภายนอกแพลตฟอร์มได้มากขึ้น

หาก Google ไม่ดำเนินการตามข้อกำหนด บริษัทอาจเผชิญมาตรการบังคับใช้เพิ่มเติม รวมถึงค่าปรับเป็นระยะตามเงื่อนไขของกฎหมาย อย่างไรก็ตาม สหภาพยุโรประบุว่าทั้งสองฝ่ายยังคงหารือกัน และ Google ได้แสดงความคืบหน้าในการปรับปรุงระบบบางส่วน

Google คัดค้าน ชี้อาจกระทบประสบการณ์และความปลอดภัย

Google แสดงจุดยืนไม่เห็นด้วยกับคำตัดสิน และสามารถใช้สิทธิอุทธรณ์ รวมถึงยื่นขอให้ระงับมาตรการบางส่วนระหว่างกระบวนการพิจารณาคดีได้

เคนต์ วอล์กเกอร์ ประธานฝ่ายกิจการทั่วโลกของ Google ระบุว่า บริษัทได้ปรับบริการในยุโรปหลายด้านแล้ว รวมถึงรูปแบบแสดงราคาและข้อมูลเกี่ยวกับโรงแรม เที่ยวบิน และร้านอาหาร ตลอดจนแนวทางดำเนินงานบน Google Play

Google มองว่าข้อกำหนดบางประการอาจทำให้ต้องลดหรือถอดฟังก์ชันค้นหาแบบเรียลไทม์ที่ผู้ใช้คุ้นเคย อีกทั้งอาจกระทบมาตรการรักษาความปลอดภัยบางส่วนของ Google Play

บริษัทจึงเห็นว่าการเปลี่ยนแปลงที่สหภาพยุโรปเรียกร้องอาจไม่ได้เพิ่มการแข่งขันเพียงอย่างเดียว แต่ยังอาจส่งผลต่อประสบการณ์ของผู้ใช้ ธุรกิจ และนักพัฒนาในยุโรปด้วย

DMA คืออะไร และทำไมคดีนี้จึงสำคัญ

พระราชบัญญัติตลาดดิจิทัลเป็นกฎหมายของสหภาพยุโรปที่ใช้กำกับบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ซึ่งมีสถานะเป็น “ผู้ควบคุมประตู” หรือ Gatekeeper

บริษัทกลุ่มนี้เป็นเจ้าของแพลตฟอร์มสำคัญที่ธุรกิจจำนวนมากจำเป็นต้องใช้เพื่อเข้าถึงลูกค้า เช่น เครื่องมือค้นหา ระบบปฏิบัติการ ร้านค้าแอป เครือข่ายสังคมออนไลน์ และแพลตฟอร์มโฆษณา

หัวใจของ DMA คือการป้องกันไม่ให้เจ้าของแพลตฟอร์มใช้อำนาจของตนสร้างความได้เปรียบให้บริการในเครือ หรือวางข้อจำกัดที่ทำให้คู่แข่งและผู้ประกอบการรายเล็กเข้าถึงผู้บริโภคได้ยาก

ก่อนหน้านี้ Apple และ Meta เคยถูกสหภาพยุโรปลงโทษภายใต้ DMA แล้ว โดยคดีของ Google ถือเป็นอีกสัญญาณว่าหน่วยงานยุโรปพร้อมใช้กฎหมายกับแพลตฟอร์มขนาดใหญ่ แม้บริษัทเหล่านั้นจะมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจดิจิทัลโลกก็ตาม

ผู้ใช้ทั่วไปอาจได้รับผลกระทบอย่างไร

ผลจากคำตัดสินไม่ได้หมายความว่า Google Search หรือ Google Play จะหยุดให้บริการ แต่ผู้ใช้ในยุโรปอาจเริ่มเห็นการเปลี่ยนแปลงบางอย่าง

ผลการค้นหาเกี่ยวกับสินค้า โรงแรม หรือเที่ยวบินอาจแสดงบริการจากผู้ให้บริการหลายรายในรูปแบบที่สมดุลขึ้น ขณะที่แอปบางประเภทอาจสามารถแจ้งช่องทางสมัครสมาชิกหรือซื้อบริการภายนอก Google Play ได้ชัดเจนกว่าเดิม

สำหรับนักพัฒนา การมีช่องทางสื่อสารกับลูกค้าเพิ่มขึ้นอาจช่วยลดการพึ่งพาระบบชำระเงินภายในร้านค้าแอป แต่ผู้ใช้ก็ควรตรวจสอบความน่าเชื่อถือของเว็บไซต์ ราคา เงื่อนไขการคืนเงิน และความปลอดภัยก่อนชำระเงินผ่านช่องทางภายนอก

จับตาความตึงเครียดด้านเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐฯ กับยุโรป

คดีนี้ยังเกิดขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดด้านกฎระเบียบและการค้าระหว่างสหรัฐอเมริกากับสหภาพยุโรป โดยรัฐบาลและนักการเมืองสหรัฐฯ บางส่วนมองว่ากฎหมายดิจิทัลของยุโรปมุ่งเป้าไปยังบริษัทเทคโนโลยีสัญชาติอเมริกันมากเกินไป

ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ เคยวิจารณ์มาตรการลงโทษบริษัทเทคโนโลยีสหรัฐฯ และส่งสัญญาณถึงความเป็นไปได้ในการตอบโต้ทางการค้า ขณะที่สหภาพยุโรปยืนยันว่ามีสิทธิกำกับบริษัททุกแห่งที่ดำเนินธุรกิจภายในเขตอำนาจของตน

คำตัดสินครั้งนี้จึงไม่เพียงเกี่ยวข้องกับวิธีแสดงผลของ Google Search หรือกฎของ Google Play เท่านั้น แต่ยังเป็นบททดสอบสำคัญว่า หน่วยงานกำกับดูแลจะสามารถควบคุมอำนาจของแพลตฟอร์มระดับโลก พร้อมรักษาสมดุลระหว่างการแข่งขัน ความปลอดภัย และประสบการณ์ของผู้ใช้ได้มากเพียงใด

สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากนี้คือ Google จะปรับระบบภายในกำหนด 60 วันอย่างไร จะยื่นอุทธรณ์คำตัดสินหรือไม่ และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจะเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภคได้จริงเพียงใด