ญี่ปุ่นจ่อวางกติกาตลาดการ์ดโปเกมอน หลังราคาพุ่งแตะหลักล้านดอลลาร์

ญี่ปุ่น ประเทศต้นกำเนิดของโปเกมอน กำลังพิจารณาวางกฎเกณฑ์ที่เหมาะสมสำหรับตลาดซื้อขายการ์ดสะสม หลังราคาการ์ดหายากบางใบพุ่งขึ้นถึงหลักล้านดอลลาร์ จนนำไปสู่ความกังวลเรื่องการปลอมแปลง การเก็งกำไร และความเสี่ยงที่การ์ดมูลค่าสูงอาจถูกนำไปใช้ในธุรกรรมที่ตรวจสอบได้ยาก

รายงานของ The Japan Times ระบุว่า กลุ่มนักการเมืองจากพรรคเสรีประชาธิปไตย หรือ LDP ซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อศึกษาอุตสาหกรรมนี้ มองว่าการ์ดสะสมไม่ได้เป็นเพียงสินค้าอุปโภคบริโภคทั่วไปอีกต่อไป

“การขยายตัวอย่างรวดเร็วของตลาดและการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องของมูลค่าสินทรัพย์ของการ์ดสะสม ได้ก่อให้เกิดปัญหาหลายด้านที่ไม่สามารถมองข้ามได้” กลุ่มดังกล่าวระบุในแถลงการณ์

จากงานอดิเรกสู่ตลาดมูลค่ามหาศาล

สิ่งที่เคยเป็นงานอดิเรกของเด็ก นักเรียน และกลุ่มนักสะสม ปัจจุบันได้พัฒนาเป็นตลาดระดับโลกที่มีเงินหมุนเวียนมหาศาล

ความต้องการซื้อที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะการ์ดหายากหรือการ์ดที่ได้รับการประเมินว่าอยู่ในสภาพสมบูรณ์ ผลักดันให้ราคาการ์ดบางใบสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว จนถูกมองว่าเป็นทั้งของสะสมและสินทรัพย์เพื่อการเก็งกำไร

ตัวอย่างที่ชัดเจนเกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 เมื่อการ์ด Pikachu Illustrator ซึ่งเคยเป็นของโลแกน พอล อินฟลูเอนเซอร์และนักมวยปล้ำชาวอเมริกัน ถูกประมูลไปในราคา 16.492 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 517 ล้านบาท

ราคาดังกล่าวรวมค่าธรรมเนียมผู้ซื้อแล้ว และได้รับการยืนยันว่าเป็นสถิติราคาประมูลสูงที่สุดสำหรับการ์ดสะสม การ์ดใบนี้เป็นเพียงใบเดียวที่ได้รับคะแนนสภาพสมบูรณ์ระดับ PSA 10

ในช่วงสี่ปีจนถึงปี 2025 ตลาดการ์ดสะสมภายในประเทศญี่ปุ่นเติบโตขึ้นประมาณ 90% มีมูลค่าราว 338,000 ล้านเยน หรือประมาณ 66,750 ล้านบาท ตัวเลขนี้สะท้อนว่าการ์ดไม่ได้ถูกซื้อเพื่อนำไปเล่นหรือเก็บสะสมเท่านั้น แต่ยังถูกซื้อขายเพื่อหวังผลตอบแทนในอนาคตด้วย

ทำไมราคาการ์ดจึงสูงต่างกันมาก

มูลค่าการ์ดสะสมมักขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น จำนวนที่ผลิต ความหายาก ประวัติความเป็นมา ความนิยมของตัวละคร และสภาพทางกายภาพของการ์ด

การ์ดที่ดูคล้ายกันอาจมีราคาต่างกันมาก หากใบหนึ่งมีรอยขีดข่วน ขอบเสียหาย หรือสีซีด ขณะที่อีกใบผ่านการตรวจสอบและได้รับคะแนนสภาพสูง

บริษัทที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดมูลค่าการ์ดอย่างมากคือ Professional Sports Authenticator หรือ PSA บริษัทสัญชาติอเมริกันที่ให้บริการตรวจสอบความแท้และประเมินสภาพของการ์ดกีฬาและการ์ดสะสม

คณะทำงานของญี่ปุ่นได้รับฟังข้อมูลว่า แม้ผลงานชื่อดังอย่าง โปเกมอน และ ยูกิโอ จะมีต้นกำเนิดในญี่ปุ่น แต่มูลค่าในตลาดของการ์ดจำนวนมากกลับอ้างอิงคะแนนที่ออกโดยบริษัทในสหรัฐอเมริกา เรื่องนี้จึงไม่ใช่เพียงประเด็นเกี่ยวกับของสะสม แต่ยังเกี่ยวข้องกับบทบาทของญี่ปุ่นในอุตสาหกรรมทรัพย์สินทางปัญญาที่ตนเองเป็นผู้สร้างขึ้นด้วย

เมื่อการ์ดราคาแพงมาพร้อมความเสี่ยง

การที่การ์ดหนึ่งใบมีมูลค่าตั้งแต่หลักหมื่นไปจนถึงหลายล้านบาท ทำให้ตลาดเผชิญความเสี่ยงมากขึ้น ทั้งการทำการ์ดปลอม การแก้ไขสภาพการ์ด การใช้ใบรับรองปลอม และการตั้งราคาที่ไม่สัมพันธ์กับธุรกรรมทั่วไปในตลาด

ส่วนความกังวลเรื่องการฟอกเงินยังเป็นประเด็นที่ต้องตรวจสอบเป็นรายกรณี ไม่ควรตีความว่าการซื้อขายการ์ดราคาแพงทุกครั้งเกี่ยวข้องกับการกระทำผิด

อย่างไรก็ตาม สินค้าที่มีมูลค่าสูง เคลื่อนย้ายสะดวก และประเมินราคาได้หลากหลาย อาจทำให้หน่วยงานรัฐตรวจสอบแหล่งที่มาของเงินและมูลค่าที่แท้จริงของธุรกรรมได้ยากกว่าสินค้าทั่วไป

สำหรับผู้ซื้อทั่วไป โดยเฉพาะผู้ที่ซื้อผ่านช่องทางออนไลน์ ควรตรวจสอบข้อมูลหลายด้านก่อนจ่ายเงิน ได้แก่

• ประวัติและความน่าเชื่อถือของผู้ขาย

• หมายเลขใบรับรองของบริษัทตรวจสอบการ์ด

• ภาพถ่ายด้านหน้า ด้านหลัง ขอบและมุมของการ์ด

• ราคาซื้อขายของการ์ดรุ่นเดียวกันจากหลายแหล่ง

• เงื่อนไขการคืนเงิน หากพบว่าการ์ดไม่แท้หรือไม่ตรงรายละเอียด

การมีคะแนนประเมินสูงไม่ได้หมายความว่าราคาจะเพิ่มขึ้นเสมอไป เพราะมูลค่าของของสะสมยังขึ้นอยู่กับความต้องการของตลาดและกำลังซื้อของนักสะสมในแต่ละช่วงเวลา

ญี่ปุ่นยังไม่ต้องการควบคุมเข้มจนตลาดหยุดโต

เซจิ คิฮาระ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรค LDP และประธานกลุ่มนักการเมืองที่ศึกษาเรื่องนี้ กล่าวว่า การหารือควรมุ่งสนับสนุนอุตสาหกรรมทรัพย์สินทางปัญญาและคอนเทนต์ที่เกิดขึ้นในญี่ปุ่น ควบคู่กับการหลีกเลี่ยงกฎระเบียบที่เข้มงวดเกินไป

เขายกบทเรียนจากอุตสาหกรรมสกุลเงินดิจิทัลของญี่ปุ่น ซึ่งการควบคุมที่เข้มงวดถูกมองว่ามีส่วนทำให้การพัฒนาและการลงทุนบางส่วนย้ายไปยังสหรัฐอเมริกา

ขณะนี้กลุ่มดังกล่าวมีหน้าที่จัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเกี่ยวกับ “การวางกฎเกณฑ์ที่เหมาะสม” พร้อมส่งเสริมการเติบโตของอุตสาหกรรม โดยเตรียมรับฟังความคิดเห็นจากผู้ผลิต ผู้ประกอบการ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเพิ่มเติม

ดังนั้น ญี่ปุ่นยังไม่ได้ประกาศห้ามซื้อขายหรือกำหนดกฎควบคุมฉบับใหม่อย่างเป็นทางการ ขั้นตอนในเวลานี้เป็นการศึกษาและรวบรวมข้อเสนอ เพื่อหาจุดสมดุลระหว่างการป้องกันของปลอมและธุรกรรมที่น่าสงสัย กับการรักษาตลาดของสะสมที่เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมคอนเทนต์สำคัญของประเทศ

เรื่องนี้สะท้อนว่า เมื่อของสะสมมีราคาเพิ่มขึ้นจนกลายเป็นสินทรัพย์ ผู้ซื้อไม่ควรพิจารณาเพียงความหายากหรือกระแสความนิยม แต่ต้องตรวจสอบความแท้ ที่มาของราคา และความน่าเชื่อถือของผู้ขายอย่างรอบคอบด้วย