ทรัมป์ขู่อิหร่าน โจมตีเรือในช่องแคบฮอร์มุซ 1 ลำ สหรัฐฯ จะถล่มสะพานหรือโรงไฟฟ้า 1 แห่ง

เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ประกาศผ่าน Truth Social ว่า หากอิหร่านโจมตีเรือในช่องแคบฮอร์มุซ สหรัฐฯ จะตอบโต้ด้วยการทิ้งระเบิดทำลายสะพานหรือโรงไฟฟ้าในอิหร่านหนึ่งแห่งต่อการโจมตีหนึ่งครั้ง โดยระบุว่าเป้าหมายอาจรวมถึงสถานที่ในกรุงเตหะรานหรือบริเวณใกล้เคียงด้วย

คำขู่ดังกล่าวยิ่งเพิ่มความกังวลว่า ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านอาจขยายจากการโจมตีเป้าหมายทางทหาร ไปสู่โครงสร้างพื้นฐานที่มีความสำคัญต่อประชาชนและเศรษฐกิจของประเทศ

ทรัมป์เขียนว่า

“นับจากนี้เป็นต้นไป เมื่อใดก็ตามที่สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านยิงใส่เรือลำใดก็ตามในช่องแคบฮอร์มุซ ไม่ว่าจะด้วยขีปนาวุธ จรวด โดรน หรืออุปกรณ์และอาวุธชนิดอื่น สหรัฐอเมริกาจะทิ้งระเบิดและทำลายสะพานหรือโรงไฟฟ้าหนึ่งแห่ง”

เขากล่าวเพิ่มเติมว่า เป้าหมายอาจรวมถึงสะพานหรือโรงไฟฟ้าที่ตั้งอยู่ในหรือใกล้กรุงเตหะราน เมืองหลวงของอิหร่าน

รอยเตอร์รายงานว่า คำประกาศของทรัมป์เกิดขึ้นในช่วงที่ข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราวระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านเริ่มพังทลาย และการต่อสู้เพื่อควบคุมเส้นทางเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซทวีความรุนแรงขึ้น

อิหร่านขู่ตอบโต้แบบ “ตาต่อตา”

สำนักข่าวทัสนิมของอิหร่านรายงานโดยอ้างแหล่งข่าวทางทหารที่ไม่เปิดเผยชื่อว่า หากสหรัฐฯ โจมตีสะพานหรือโรงไฟฟ้าของอิหร่าน เตหะรานจะตอบโต้ด้วยการโจมตีโครงสร้างพื้นฐาน สะพาน และโรงงานพลังงานในภูมิภาคที่สหรัฐฯ มีผลประโยชน์อยู่

ด้านเซเยด อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ระบุว่า อิหร่านจะใช้หลักการตอบโต้แบบ “ตาต่อตา” พร้อมเตือนว่าการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานของอิหร่านจะนำไปสู่การตอบโต้อย่างรุนแรงและเด็ดขาด

อิหร่านยังยืนยันจุดยืนว่า เรือที่จะเดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซอย่างปลอดภัยต้องประสานงานกับเตหะรานล่วงหน้า และปฏิบัติตามเงื่อนไขที่อิหร่านกำหนด

อย่างไรก็ตาม ฝ่ายสหรัฐฯ โต้แย้งว่า อิหร่านไม่มีสิทธิควบคุมเส้นทางน้ำระหว่างประเทศฝ่ายเดียว หรือเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือที่แล่นผ่าน

สหรัฐฯ เดินหน้าโจมตีเป้าหมายทางทหาร

กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ หรือ CENTCOM ระบุว่า ปฏิบัติการโจมตีมีเป้าหมายเพื่อลดความสามารถของอิหร่านในการคุกคามลูกเรือพลเรือนและเรือพาณิชย์ที่เดินทางผ่านน่านน้ำในภูมิภาค

เป้าหมายที่ถูกโจมตีก่อนหน้านี้รวมถึงศูนย์ปฏิบัติการทางทหาร แหล่งเก็บขีปนาวุธและโดรน คลังอาวุธ ระบบสื่อสาร และโครงสร้างพื้นฐานด้านโลจิสติกส์ทางทหาร

CENTCOM เคยเปิดเผยว่า ในปฏิบัติการสามคืนช่วงต้นเดือนกรกฎาคม กองกำลังสหรัฐฯ โจมตีเป้าหมายทางทหารในอิหร่านมากกว่า 300 จุด เพื่อจำกัดความสามารถในการโจมตีเรือพาณิชย์ในช่องแคบฮอร์มุซ

รายงานของ AP ระบุว่า กองทัพสหรัฐฯ เสร็จสิ้นการโจมตีคืนที่ 11 ในช่วงเช้าวันที่ 22 กรกฎาคม ก่อนประกาศเริ่มปฏิบัติการโจมตีเป็นคืนที่ 12 ในเวลาต่อมา

ในวันเดียวกัน ทรัมป์เดินทางไปยังฐานทัพอากาศโดเวอร์ เพื่อร่วมพิธีรับร่างทหารสหรัฐฯ 4 นายที่เสียชีวิตในตะวันออกกลาง ไม่ใช่ 3 นายตามข้อมูลบางรายงานก่อนหน้านี้

รูบิโอเตือนถึง “แบบอย่างที่อันตราย”

มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวระหว่างการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ว่า วอชิงตันยังเปิดทางให้มีการเจรจากับอิหร่าน แต่ขณะนี้ยังไม่เห็นว่าเตหะรานมีความจริงจังเพียงพอ

รูบิโอย้ำว่า สหรัฐฯ ต้องการแก้ไขปัญหาด้วยวิธีทางการทูต หากสามารถบรรลุข้อตกลงที่อิหร่านยืนยันว่าจะไม่สนับสนุนการก่อการร้าย และไม่พัฒนาอาวุธนิวเคลียร์หรือขีดความสามารถที่จำเป็นต่อการผลิตอาวุธดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญที่ยังติดขัดคือ การที่อิหร่านเรียกร้องสิทธิควบคุมการจราจรและเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือในช่องแคบฮอร์มุซ

รูบิโอกล่าวเตือนว่า

“หากเราสร้างแบบอย่างในตะวันออกกลางว่า รัฐหนึ่งสามารถตัดสินใจควบคุมเส้นทางน้ำระหว่างประเทศ เรียกเก็บค่าผ่านทาง และโจมตีเรือที่ไม่ยอมจ่าย นั่นจะเป็นแบบอย่างที่อันตรายอย่างยิ่ง และอาจเกิดซ้ำในส่วนอื่นของโลก รวมถึงภูมิภาคนี้ด้วย”

ทำไมช่องแคบฮอร์มุซจึงสำคัญ

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางเดินเรือแคบระหว่างอิหร่านกับคาบสมุทรอาหรับ และเป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์ด้านพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก ในภาวะปกติ น้ำมันและก๊าซที่มีการซื้อขายทั่วโลกราวหนึ่งในห้าต้องขนส่งผ่านเส้นทางนี้

หากเรือบรรทุกน้ำมันไม่สามารถเดินทางผ่านได้ตามปกติ บริษัทขนส่งอาจต้องเผชิญกับค่าเบี้ยประกันภัยและต้นทุนด้านความปลอดภัยที่สูงขึ้น ขณะที่ตลาดอาจกังวลเรื่องปริมาณพลังงานจนผลักดันราคาน้ำมันให้เพิ่มขึ้น

สำหรับประเทศไทย แม้จะไม่ได้อยู่ใกล้พื้นที่สู้รบ แต่ความตึงเครียดในช่องแคบฮอร์มุซอาจส่งผลผ่านราคาน้ำมัน ต้นทุนขนส่ง ค่าไฟฟ้า และราคาสินค้าที่ต้องพึ่งพาพลังงาน จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมความเคลื่อนไหวในเส้นทางน้ำแห่งนี้จึงถูกจับตามองทั่วโลก

การโจมตีโรงไฟฟ้าผิดกฎหมายหรือไม่

การกล่าวว่าการโจมตีโรงไฟฟ้าหรือสะพานเป็น “อาชญากรรมสงคราม” โดยอัตโนมัติอาจกว้างเกินไป เพราะต้องพิจารณาลักษณะการใช้งานของเป้าหมายและข้อเท็จจริงของการโจมตีแต่ละครั้ง

โดยทั่วไป กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศห้ามโจมตีวัตถุพลเรือน เว้นแต่โครงสร้างนั้นจะถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางทหารและเข้าเกณฑ์เป็นเป้าหมายทางทหาร อย่างไรก็ตาม แม้เป็นเป้าหมายทางทหาร ผู้โจมตียังต้องคำนึงถึงหลักการแยกแยะ ความได้สัดส่วน และการลดอันตรายต่อประชาชน

คำขู่ล่าสุดของทรัมป์จึงไม่ได้เป็นเพียงการส่งสัญญาณตอบโต้อิหร่าน แต่ยังเพิ่มความเสี่ยงที่ความขัดแย้งจะลุกลามไปยังโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและการขนส่งทั่วภูมิภาค

สิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้คือ อิหร่านจะยังโจมตีเรือในช่องแคบฮอร์มุซหรือไม่ สหรัฐฯ จะดำเนินการตามคำขู่มากเพียงใด และความพยายามทางการทูตจะสามารถหยุดยั้งการตอบโต้แบบยกระดับระหว่างสองฝ่ายได้หรือไม่