ช่องแคบบับเอลมันเดบกำลังมีปัญหา? กลุ่มกบฏฮูตีประกาศ "การปิดล้อมทางทะเล" ต่อซาอุดีอาระเบีย

เมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2026 กลุ่มฮูตีในเยเมน ซึ่งมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับอิหร่าน ประกาศใช้มาตรการ “ปิดล้อมทางทะเล” ต่อซาอุดีอาระเบีย โดยมุ่งจำกัดการเดินเรือของซาอุดีอาระเบียผ่าน ช่องแคบบับเอลมันเดบ ประตูทางใต้ของทะเลแดง

ความเคลื่อนไหวนี้อาจทำให้ความขัดแย้งในตะวันออกกลางขยายจากช่องแคบฮอร์มุซในอ่าวเปอร์เซียมายังทะเลแดง พร้อมเพิ่มความเสี่ยงต่อการขนส่งน้ำมัน สินค้า และเส้นทางการค้าโลกที่เชื่อมต่อกับคลองสุเอซ

ฮูตีประกาศ “ตาต่อตา ฟันต่อฟัน”

ในแถลงการณ์ กลุ่มฮูตีระบุว่า การดำเนินการครั้งนี้เป็นการตอบโต้สิ่งที่กลุ่มมองว่าเป็นการปิดล้อมเยเมนอย่างไม่เป็นธรรมและกดขี่โดยซาอุดีอาระเบีย

กองกำลังฮูตีจึงประกาศใช้ “มาตรการคว่ำบาตรทางทะเลต่อศัตรูซาอุดีอาระเบีย โดยยึดหลักตาต่อตา ฟันต่อฟัน และมีผลทันที”

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดว่าฮูตีจะบังคับใช้มาตรการดังกล่าวอย่างไร หรือจะมุ่งเป้าไปที่เรือประเภทใดบ้าง ยังมีอยู่อย่างจำกัด จึงยังต้องติดตามว่าคำประกาศนี้จะนำไปสู่การปิดกั้นเส้นทางจริงในระดับใด

รายงานของ AP ระบุว่า เจ้าหน้าที่ฮูตีกล่าวว่ามาตรการดังกล่าวมีเป้าหมายปิดกั้นการเข้าถึงช่องแคบบับเอลมันเดบของซาอุดีอาระเบีย ไม่ได้หมายความว่าเรือสินค้าทุกลำจะถูกห้ามผ่านเส้นทางนี้โดยอัตโนมัติ

ซาอุดีอาระเบียประกาศพร้อมตอบโต้

หลังคำประกาศของฮูตี กองกำลังพันธมิตรที่นำโดยซาอุดีอาระเบียในเยเมนเตือนว่าจะตอบโต้อย่างหนักแน่น พร้อมเริ่มใช้มาตรการคุ้มครองเรือที่แล่นผ่านพื้นที่ดังกล่าว

สถานการณ์นี้มีความสำคัญเป็นพิเศษ เนื่องจากช่องแคบฮอร์มุซกำลังเผชิญข้อจำกัดด้านการเดินเรือจากสงครามระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน ทำให้เส้นทางส่งน้ำมันผ่านทะเลแดงมีความสำคัญต่อซาอุดีอาระเบียมากขึ้น

ซาอุดีอาระเบียสามารถขนส่งน้ำมันจากแหล่งผลิตฝั่งตะวันออก ผ่านท่อส่งน้ำมันข้ามประเทศไปยังท่าเรือฝั่งทะเลแดง เพื่อหลีกเลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซ แต่เรือที่ออกจากทะเลแดงยังต้องผ่านช่องแคบบับเอลมันเดบหากมุ่งหน้าไปยังมหาสมุทรอินเดียและตลาดเอเชีย

ดังนั้น หากทั้งสองช่องแคบเผชิญปัญหาพร้อมกัน ทางเลือกในการขนส่งน้ำมันของภูมิภาคก็จะลดลงอย่างมาก

ทำไมช่องแคบบับเอลมันเดบจึงสำคัญ

ช่องแคบบับเอลมันเดบตั้งอยู่ระหว่างเยเมนกับแอฟริกาตะวันออก เชื่อมทะเลแดงเข้ากับอ่าวเอเดนและมหาสมุทรอินเดีย เรือที่เดินทางระหว่างเอเชียกับยุโรปผ่านคลองสุเอซส่วนใหญ่ต้องใช้เส้นทางนี้

ข้อมูลจาก AP ระบุว่า โดยปกติมีการค้าโลกประมาณ 12% เดินทางผ่านเส้นทางดังกล่าว จึงถือเป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์สำคัญของระบบขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ

หากเส้นทางนี้ไม่ปลอดภัย บริษัทเดินเรืออาจต้องเปลี่ยนไปอ้อมแหลมกู๊ดโฮปทางตอนใต้ของทวีปแอฟริกา ซึ่งใช้เวลาเดินทางนานขึ้น สิ้นเปลืองเชื้อเพลิงมากขึ้น และอาจเพิ่มต้นทุนทั้งค่าระวางเรือและค่าประกันภัย

ผลกระทบจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงซาอุดีอาระเบีย แต่อาจส่งต่อไปถึงราคาน้ำมัน ค่าขนส่ง และราคาสินค้านำเข้าในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย

ความสูญเสียของทหารสหรัฐฯ เพิ่มแรงกดดัน

การยกระดับของกลุ่มฮูตีเกิดขึ้นในช่วงที่ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านยังรุนแรง โดยกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ยืนยันเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคมว่า ทหารสหรัฐฯ 2 นายเสียชีวิตจากการโจมตีฐานทัพในจอร์แดนเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม

นอกจากนี้ ยังพบซากศพที่ยังไม่สามารถระบุตัวตนได้ ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับทหารนายที่สามที่เคยมีรายงานว่าสูญหาย ขณะที่ทหารสหรัฐฯ อีกนายเสียชีวิตทางตอนเหนือของอิรัก ระหว่างปฏิบัติการทำลายวัตถุระเบิดจากโดรนที่ถูกยิงตก ตามรายงานของ Reuters

เหตุการณ์ดังกล่าวเพิ่มแรงกดดันให้รัฐบาลสหรัฐฯ ต้องตอบโต้ ขณะเดียวกันก็ทำให้มีความเสี่ยงมากขึ้นที่กลุ่มติดอาวุธซึ่งเป็นพันธมิตรกับอิหร่านจะเปิดแนวรบเพิ่มเติมในภูมิภาค

การเจรจายังเดินหน้า แต่สถานการณ์ยังเปราะบาง

แม้จะมีสัญญาณว่าทั้งเตหะรานและวอชิงตันยังเปิดช่องทางการติดต่อทางการทูต แต่คำประกาศของฮูตีสะท้อนว่า สถานการณ์ในพื้นที่ยังสามารถเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว

ก่อนหน้านี้ กระทรวงการต่างประเทศอิหร่านระบุว่า ผู้ไกล่เกลี่ยได้ยื่นข้อเสนอหลายประการแก่เตหะราน แสดงให้เห็นว่าการเจรจาเพื่อลดความตึงเครียดยังคงดำเนินอยู่ แม้ยังไม่มีรายละเอียดหรือข้อตกลงที่ชัดเจน

Reuters ยังรายงานก่อนหน้านี้โดยอ้างแหล่งข่าวว่า อิหร่านได้แจ้งให้พันธมิตรฮูตีเตรียมปิดช่องแคบบับเอลมันเดบ หากสหรัฐฯ โจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่าน อย่างไรก็ตาม รายละเอียดจากแหล่งข่าวลักษณะนี้ควรติดตามการยืนยันเพิ่มเติมจากฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

ตลาดน้ำมันและค่าประกันเรือเริ่มตอบสนอง

ราคาน้ำมันในตลาดโลกผันผวนหลังคำประกาศของฮูตี เนื่องจากนักลงทุนกังวลว่าเส้นทางส่งออกน้ำมันสำคัญของซาอุดีอาระเบียอาจได้รับผลกระทบ

ขณะเดียวกัน ค่าประกันภัยทางทะเลสำหรับเรือที่เดินทางผ่านทะเลแดงมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นตามระดับความเสี่ยง หากมีการโจมตีหรือปิดเส้นทางจริง บริษัทขนส่งอาจผลักภาระต้นทุนบางส่วนไปยังผู้ส่งสินค้าและผู้บริโภค

รายงานระบุว่า หากเส้นทางผ่านบับเอลมันเดบถูกปิดกั้นอย่างสมบูรณ์ อาจกระทบปริมาณน้ำมันในตลาดโลกประมาณ 7% และเมื่อรวมกับผลกระทบจากช่องแคบฮอร์มุซ อุปทานน้ำมันโลกที่ได้รับผลกระทบอาจสูงถึงประมาณ 17% อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นการประเมินในกรณีที่เส้นทางถูกปิดกั้นจริง ไม่ใช่ผลกระทบที่เกิดขึ้นแล้วทั้งหมด

สำหรับผู้บริโภคในไทย สิ่งที่ควรติดตามไม่ใช่เพียงราคาน้ำมันดิบรายวัน แต่รวมถึงระยะเวลาที่เส้นทางเดินเรือถูกรบกวน ค่าระวางเรือ ค่าประกันภัย และท่าทีตอบโต้ของซาอุดีอาระเบีย เพราะปัจจัยเหล่านี้จะเป็นตัวกำหนดว่าผลกระทบจะเป็นเพียงความผันผวนระยะสั้น หรือขยายไปสู่ต้นทุนพลังงานและสินค้าในวงกว้าง

คำประกาศของฮูตีจึงยังไม่เท่ากับการปิดช่องแคบบับเอลมันเดบโดยสมบูรณ์ แต่เป็นสัญญาณเตือนว่าเส้นทางการค้าและพลังงานสำคัญอีกแห่งหนึ่งกำลังเผชิญความเสี่ยง หากสถานการณ์ลุกลามพร้อมกับวิกฤตในช่องแคบฮอร์มุซ ผลกระทบอาจไม่ได้หยุดอยู่ในตะวันออกกลาง แต่สามารถส่งต่อถึงราคาน้ำมันและค่าครองชีพทั่วโลกได้