ทรัมป์ยกเลิกแผนเก็บ 20% ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แลกข้อตกลงลงทุนจากชาติอ่าวเปอร์เซีย

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ประกาศยกเลิกแผนเรียกเก็บ “ค่าชดเชย” 20% จากสินค้าที่ขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยเปลี่ยนแนวทางมาเป็นการเพิ่มการลงทุนและขยายความร่วมมือทางการค้าระหว่างประเทศในอ่าวเปอร์เซียกับสหรัฐฯ แทน

การเปลี่ยนแปลงนโยบายครั้งนี้เกิดขึ้นหลังทรัมป์หารือกับผู้นำหลายประเทศในตะวันออกกลาง ท่ามกลางความสนใจต่อสถานการณ์ความมั่นคงในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นหนึ่งในเส้นทางเดินเรือและขนส่งพลังงานที่สำคัญของโลก

ยกเลิกแผนเรียกเก็บ 20% หลังการหารือกับผู้นำตะวันออกกลาง

เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม ทรัมป์โพสต์ข้อความบนโซเชียลมีเดียว่า กองทัพสหรัฐฯ ประสบความสำเร็จในการรักษาความปลอดภัยของการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่ประสิทธิภาพของการขนส่งน้ำมันกำลังดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ด้วยเหตุนี้ เขาจึงจะไม่เดินหน้าข้อเสนอเรียกเก็บค่าชดเชย 20% จากสินค้าที่ขนส่งผ่านช่องแคบอีกต่อไป และจะเปลี่ยนไปใช้ข้อตกลงด้านการค้าและการลงทุนกับประเทศในอ่าวเปอร์เซียแทน

ทรัมป์ระบุว่า ประเทศในภูมิภาคจะตอบแทนบทบาทของสหรัฐฯ ในการรักษาความปลอดภัยของเส้นทางเดินเรือ ผ่านการลงทุนขนาดใหญ่และการกระชับความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการค้ากับสหรัฐฯ

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดอย่างชัดเจนว่า ประเทศใดจะลงทุนเพิ่มเติมเป็นจำนวนเท่าใด หรือข้อตกลงดังกล่าวจะครอบคลุมอุตสาหกรรมใดบ้าง

ทรัมป์มองว่า การลงทุนเหล่านี้จะช่วยเสริมสร้างความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างสหรัฐฯ กับประเทศในอ่าวเปอร์เซีย รวมถึงอาจช่วยดึงดูดโรงงานและสถานประกอบการผลิตเข้าสู่สหรัฐอเมริกา และสร้างงานที่มีรายได้สูงเพิ่มขึ้น

สหรัฐฯ ยังเดินหน้าจำกัดการเดินเรือที่เกี่ยวข้องกับอิหร่าน

แม้จะยกเลิกแผนเรียกเก็บค่าชดเชย 20% แต่ทรัมป์ประกาศว่า สหรัฐฯ จะกลับมาใช้มาตรการปิดล้อมทางทะเลต่อการจราจรที่เกี่ยวข้องกับอิหร่าน โดยครอบคลุมเรือที่เดินทางเข้าและออกจากท่าเรืออิหร่าน รวมถึงเรือที่บรรทุกสินค้าอิหร่าน

อย่างไรก็ตาม ทรัมป์เน้นย้ำว่า ช่องแคบฮอร์มุซจะยังคงเปิดให้เรือสินค้าทั่วไปจากประเทศต่าง ๆ เดินทางผ่านได้ และข้อจำกัดดังกล่าวจะมุ่งใช้กับเรือและการขนส่งสินค้าที่เกี่ยวข้องกับอิหร่านเท่านั้น

ในการกล่าวถึงประเด็นอิหร่าน ทรัมป์ยังวิพากษ์วิจารณ์ผู้นำอิหร่านอีกครั้ง พร้อมย้ำจุดยืนของสหรัฐฯ ว่า

“สิ่งสำคัญที่สุดคือ อิหร่านจะไม่มีวันครอบครองอาวุธนิวเคลียร์!”

ทำไมข้อเสนอเรียกเก็บ 20% จึงถูกตั้งคำถาม

ก่อนหน้านี้ ข้อเสนอให้เรียกเก็บค่าชดเชย 20% จากสินค้าที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ จุดประกายการถกเถียงเกี่ยวกับความเป็นไปได้และความสอดคล้องกับหลักการเดินเรือระหว่างประเทศ

มาร์โค รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เคยระบุว่า ช่องแคบฮอร์มุซเป็นทางน้ำระหว่างประเทศ และภายใต้หลักกฎหมายระหว่างประเทศ ประเทศใดประเทศหนึ่งไม่สามารถเรียกเก็บค่าธรรมเนียมหรือค่าผ่านทางจากเรือที่ใช้เส้นทางดังกล่าวได้

ขณะที่ฝ่ายบริหารสหรัฐฯ ย้ำมาโดยตลอดว่า สนับสนุนเสรีภาพและความปลอดภัยในการเดินเรือระหว่างประเทศ ทำให้ข้อเสนอเรียกเก็บค่าชดเชยได้รับความสนใจและถูกตั้งคำถามอย่างกว้างขวาง

องค์การทางทะเลระหว่างประเทศ หรือ IMO ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านการเดินเรือของสหประชาชาติ ยังแสดงจุดยืนไม่สนับสนุนการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือที่เดินทางผ่านช่องแคบระหว่างประเทศ

เหตุใดช่องแคบฮอร์มุซจึงมีความสำคัญ

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางเชื่อมระหว่างอ่าวเปอร์เซียกับทะเลเปิด และมีความสำคัญต่อการขนส่งน้ำมัน สินค้าพลังงาน และการเดินเรือระหว่างประเทศ

ดังนั้น ข่าวเกี่ยวกับการเก็บค่าธรรมเนียม การจำกัดการเดินเรือ หรือความขัดแย้งในพื้นที่ มักได้รับความสนใจจากตลาดพลังงานและภาคการขนส่ง เพราะอาจเพิ่มต้นทุน ประกันภัย และความเสี่ยงต่อห่วงโซ่อุปทาน

หลังทรัมป์ยกเลิกแนวคิดเรียกเก็บ 20% ราคาน้ำมันลดช่วงบวกลงบางส่วน แต่สถานการณ์ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านยังเป็นปัจจัยที่ตลาดติดตามอย่างใกล้ชิด

การเปลี่ยนจากข้อเสนอเรียกเก็บค่าชดเชยมาเป็นข้อตกลงด้านการค้าและการลงทุน จึงช่วยลดข้อกังวลบางส่วนเกี่ยวกับต้นทุนการเดินเรือ อย่างไรก็ตาม รายละเอียดของการลงทุนจากประเทศในอ่าวเปอร์เซีย รวมถึงผลของมาตรการที่เกี่ยวข้องกับอิหร่าน ยังต้องติดตามต่อไป