หุ่นเหมือนคน 48 ตัวโผล่กลางแหล่งท่องเที่ยวเซี่ยงไฮ้ ที่แท้คือผลงานศิลปะร่วมสมัย

มีคลิปวิดีโอจากสถานที่ท่องเที่ยวแห่งหนึ่งในเขตชิงผู่ เมืองเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน กำลังเป็นกระแสบนโซเชียลมีเดีย หลังผู้คนพบรูปปั้นไฟเบอร์กลาสรูปร่างเหมือนมนุษย์จำนวน 48 ตัว ตั้งอยู่กลางพื้นที่โล่งใกล้ท่าเรือประมง

รูปปั้นทุกตัวมีรูปร่าง ใบหน้า และสัดส่วนแทบเหมือนกัน ต่างกันเพียงสีที่ทาไว้ เมื่อมองรวมกันจึงดูแปลกตา และสำหรับบางคนก็ให้ความรู้สึกชวนขนลุก โดยเฉพาะเมื่อจินตนาการว่าต้องเดินผ่านในเวลากลางคืนหรือวันที่มีฝนตก

ชาวเน็ตบางคนแสดงความคิดเห็นว่า ภาพดังกล่าวดูน่ากลัวมากกว่าสวยงาม ขณะที่บางคนรู้สึกอึดอัด เพราะรูปปั้นมีลักษณะคล้ายคนจริง แต่ยังมีบางอย่างที่ดูไม่เป็นธรรมชาติ

ทำไมสิ่งที่คล้ายมนุษย์จึงทำให้รู้สึกไม่สบายใจ?

ความรู้สึกดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับสิ่งที่เรียกว่า “ปรากฏการณ์หุบเหวประหลาด” หรือ Uncanny Valley ซึ่งใช้อธิบายความรู้สึกเมื่อเราเห็นหุ่น ตัวละคร หรือวัตถุที่มีรูปร่างคล้ายมนุษย์มาก แต่ยังไม่เหมือนคนจริงอย่างสมบูรณ์

เมื่อสมองสังเกตเห็นความแตกต่างเล็ก ๆ เช่น สีหน้า ท่าทาง ผิว หรือสัดส่วนที่ดูผิดธรรมชาติ บางคนจึงอาจรู้สึกแปลกใจ ไม่สบายใจ หรือขนลุกได้ แม้ว่าสิ่งที่เห็นจะไม่ได้มีอันตรายก็ตาม

อย่างไรก็ตาม ความรู้สึกต่อผลงานศิลปะย่อมแตกต่างกันไป บางคนอาจมองว่าน่ากลัว ขณะที่บางคนอาจมองว่าเป็นผลงานที่โดดเด่นและกระตุ้นให้เกิดคำถาม

ที่แท้คือผลงานศิลปะร่วมสมัย

หลังเสียงวิจารณ์บนโลกออนไลน์เพิ่มขึ้น สื่อจีนจึงติดต่อผู้บริหารของสถานที่ท่องเที่ยว เพื่อสอบถามว่ารูปปั้นเหล่านี้คืออะไร และเหตุใดจึงนำมาตั้งไว้ในพื้นที่ดังกล่าว

ผู้บริหารอธิบายว่า รูปปั้นทั้งหมดไม่ใช่ของตกแต่งทั่วไป แต่เป็นผลงานศิลปะร่วมสมัยชื่อ “ผู้คนในสระน้ำ” สร้างโดย ฟาบริซ ไฮแบร์ ศิลปินร่วมสมัยชาวฝรั่งเศส ซึ่งเป็นสมาชิกของสถาบันศิลปะแห่งฝรั่งเศส

จุดประสงค์ของศิลปินไม่ได้ต้องการสร้างความหวาดกลัว แต่ต้องการให้ผู้ชมคิดถึงความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ

การนำรูปปั้นไปตั้งอยู่ท่ามกลางต้นไม้ แหล่งน้ำ และภูมิทัศน์ธรรมชาติ มีเป้าหมายเพื่อสื่อว่า “มนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของสิ่งแวดล้อม” และกระตุ้นให้ผู้ชมตั้งคำถามต่อความเชื่อมโยงระหว่างคนกับธรรมชาติ มากกว่าการเดินผ่านแล้วตัดสินเพียงว่าผลงานนั้นสวยหรือไม่สวย

ดังนั้น สิ่งที่หลายคนเห็นครั้งแรกแล้วรู้สึกแปลกหรือชวนขนลุก อาจเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ที่งานศิลปะต้องการสร้างขึ้น เพราะผลงานบางชิ้นไม่ได้มีหน้าที่เพียงสร้างความสวยงาม แต่ยังทำให้ผู้ชมรู้สึก สงสัย และตีความแตกต่างกันออกไป