เวียดนามขุดพบร่างทหาร 49 รายใต้สวนสาธารณะ หลักฐานชี้อาจมีผู้เสียชีวิตเกือบ 900 ราย

เรื่องเล่าที่สืบต่อกันมานานว่า ใต้สวนสาธารณะเลอถีเรียง ในนครโฮจิมินห์ ประเทศเวียดนาม อาจมีร่างของทหารที่เสียชีวิตในสงครามจำนวนมากฝังอยู่ กำลังได้รับการยืนยันจากหลักฐานที่ปรากฏขึ้นทีละส่วน

ณ วันที่ 11 กรกฎาคม เจ้าหน้าที่พบร่างทหารแล้ว 49 ราย รวมถึงหลุมฝังศพหมู่ สิ่งของที่เกี่ยวข้องกับผู้เสียชีวิต และหลักฐานทางทหารหลายรายการ ขณะที่ข้อมูลจากภาพถ่ายและเอกสารทางประวัติศาสตร์ชี้ว่า อาจมีผู้เสียชีวิตเกือบ 900 รายถูกฝังอยู่ในพื้นที่แห่งนี้

ขณะนี้ทางการเวียดนามกำลังเก็บตัวอย่างดีเอ็นเอและตรวจสอบร่วมกับเอกสารเก่า เพื่อหวังระบุตัวตนของผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์เมื่อ 58 ปีก่อน และนำพวกเขากลับคืนสู่ครอบครัวหรือบ้านเกิดอีกครั้ง

ย้อนรอยสมรภูมิใหญ่ในปี 1968

จากรายงานของสำนักข่าวเวียดนาม หรือ VNA หนังสือพิมพ์ตุ่ยเตร และสื่อเวียดนาม ระบุว่า ในปี 1968 กองทัพประชาชนเวียดนามเหนือและกองกำลังเวียดกงเปิดปฏิบัติการโจมตีเมืองสำคัญ ฐานทัพ และสถานที่ราชการของเวียดนามใต้

เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการรุกเทต หรือ Tet Offensive ซึ่งนำไปสู่การสู้รบอย่างหนักกับกองกำลังรัฐบาลเวียดนามใต้และกองทัพสหรัฐฯ

ไซ่ง่อน ซึ่งปัจจุบันคือนครโฮจิมินห์ เป็นหนึ่งในพื้นที่การสู้รบสำคัญ ทหารจำนวนมากเสียชีวิตระหว่างการโจมตีสถานที่ยุทธศาสตร์หลายแห่ง

หลังการสู้รบ ร่างของผู้เสียชีวิตจำนวนหนึ่งถูกนำไปฝังในสุสานจีหว่า–เจอะกว่านเดิม ก่อนที่พื้นที่ดังกล่าวจะได้รับการพัฒนาเป็นสวนสาธารณะเลอถีเรียงในเวลาต่อมา

เป็นเวลาหลายสิบปีที่มีเรื่องเล่าว่า ใต้สวนสาธารณะแห่งนี้อาจยังมีหลุมฝังศพขนาดใหญ่หลงเหลืออยู่ แต่ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะยืนยันอย่างชัดเจน

ภาพถ่ายเก่ากลายเป็นเบาะแสสำคัญ

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อทีมวิจัยพบภาพถ่ายเก่าที่เกี่ยวข้องกับการฝังร่างผู้เสียชีวิต โดยมีภาพบางส่วนมาจากสำนักข่าวเอพี

เมื่อนำภาพถ่ายเหล่านี้มาเปรียบเทียบกับแผนที่เก่า เอกสารทางประวัติศาสตร์ ข้อมูลจากพยาน และสภาพพื้นที่ในปัจจุบัน นักวิจัยประเมินว่า อาจมีหลุมฝังศพหมู่หลายแห่งอยู่ใต้สวนสาธารณะ

ข้อมูลจากการศึกษาระบุว่า หลุมฝังศพบางส่วนอาจเกี่ยวข้องกับผู้เสียชีวิตประมาณ 900 รายจากการสู้รบในปี 1968 อย่างไรก็ตาม จำนวนดังกล่าวยังเป็นการประเมินจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ และต้องตรวจสอบเพิ่มเติมจากการขุดค้นจริง

รัฐบาลเวียดนามจึงเริ่มกระบวนการตรวจสอบพื้นที่อย่างเป็นระบบตั้งแต่ช่วงปลายเดือนพฤษภาคม มีการค้นหาพยาน จัดประชุมผู้เชี่ยวชาญ และตรวจสอบตำแหน่งที่คาดว่าเป็นจุดฝังร่าง

กระทั่งวันที่ 6 กรกฎาคม การค้นหาและนำร่างผู้เสียชีวิตขึ้นจากพื้นที่จึงเริ่มต้นอย่างเป็นทางการ

พบเพิ่มต่อเนื่อง รวมแล้ว 49 ราย

ในวันแรกของการค้นหา เจ้าหน้าที่พบร่างทหาร 9 ราย หลังจากนั้นมีการค้นพบเพิ่มเติมอย่างต่อเนื่อง

จนถึงวันที่ 11 กรกฎาคม พบจุดฝังร่างแบบแยกรวม 49 ราย หลุมฝังศพหมู่ 1 แห่ง รวมถึงสิ่งของและหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับผู้เสียชีวิตหลายรายการ

กองบัญชาการนครโฮจิมินห์ระบุว่า เฉพาะวันที่ 11 กรกฎาคม มีการค้นพบร่างเพิ่มอีก 20 ราย พร้อมสิ่งของที่เกี่ยวข้อง 7 ชุด และหลุมฝังศพหมู่อีก 1 แห่ง

นอกจากนี้ยังพบอุปกรณ์ทางทหาร อาวุธ และสิ่งของที่อาจช่วยอธิบายว่า ผู้เสียชีวิตในแต่ละบริเวณมาจากหน่วยใดหรือเกี่ยวข้องกับการสู้รบช่วงใด

หลักฐานจากชั้นดินอาจเชื่อมโยงหลายหน่วยรบ

ผู้เชี่ยวชาญที่ร่วมตรวจสอบพื้นที่พบว่า บริเวณขุดค้นมีหลักฐานแตกต่างกันอย่างน้อยสองระดับ

วัตถุที่พบในชั้นแรกอาจเกี่ยวข้องกับกองกำลังชุดแรกที่เข้าร่วมปฏิบัติการรุกเทตในปี 1968

ส่วนชั้นที่อยู่ลึกลงไปมีอาวุธ อุปกรณ์ และเสบียงทางทหารบางประเภทแตกต่างออกไป จึงมีการตั้งข้อสังเกตเบื้องต้นว่า อาจเกี่ยวข้องกับสมาชิกหน่วยรบพิเศษไซ่ง่อน

หน่วยดังกล่าวเคยเข้าร่วมปฏิบัติการโจมตีเป้าหมายสำคัญ เช่น สถานทูตสหรัฐฯ ในไซ่ง่อน กองบัญชาการทหารของเวียดนามใต้ รวมถึงสถานีวิทยุและสถานีโทรทัศน์

อย่างไรก็ตาม ข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับหน่วยต้นสังกัดยังต้องตรวจสอบร่วมกับเอกสาร หลักฐานในพื้นที่ และผลการพิสูจน์อัตลักษณ์

เอกสารที่อยู่ข้างร่างอาจช่วยคืนชื่อให้ผู้เสียชีวิต

ระหว่างการค้นหา เจ้าหน้าที่พบเอกสารคำสั่งเคลื่อนย้ายกำลังพลอยู่ใกล้กับร่างทหารรายหนึ่ง

แม้เอกสารจะเสื่อมสภาพจากการอยู่ใต้ดินมานานถึง 58 ปี แต่ยังสามารถอ่านชื่อ หน่วย และข้อความบางส่วนได้

ข้อมูลดังกล่าวถือเป็นเบาะแสสำคัญ เพราะอาจช่วยเชื่อมโยงร่างผู้เสียชีวิตกับข้อมูลกำลังพลและรายชื่อทหารที่สูญหายในช่วงสงคราม

ทีมค้นหายังตรวจสอบเบื้องต้นว่า ร่างหนึ่งอาจเป็นของ หวินห์ วัน เกว็น ทหารจากกองร้อยที่ 2 กองพันที่ 1 หน่วยลองอัน 962

ตัวอย่างดีเอ็นเอได้ถูกส่งไปตรวจสอบแล้ว และคาดว่าจะทราบผลการวิเคราะห์ในอีกประมาณสามสัปดาห์

หลังจากนั้น ผลดีเอ็นเอจะนำไปเปรียบเทียบกับตัวอย่างจากครอบครัวในจังหวัดเตย์นินห์ เพื่อยืนยันว่าร่างดังกล่าวเป็นบุคคลเดียวกันหรือไม่

ดีเอ็นเอคือความหวังในการคืนตัวตน

ปัจจุบัน กองบัญชาการนครโฮจิมินห์กำลังทำงานร่วมกับหน่วยงานด้านนิติวิทยาศาสตร์ เพื่อเก็บตัวอย่างดีเอ็นเอจากร่างที่ค้นพบทั้งหมด

เจ้าหน้าที่ยังประสานกับครอบครัวของทหารที่เสียชีวิตหรือสูญหายระหว่างปี 1965–1968 เพื่อขอตัวอย่างสำหรับใช้เปรียบเทียบ

กระบวนการระบุตัวตนอาจต้องใช้เวลา เนื่องจากร่างถูกฝังมานานหลายสิบปี และหลักฐานบางส่วนได้รับความเสียหาย แต่การใช้ข้อมูลหลายด้านร่วมกัน ทั้งดีเอ็นเอ รายชื่อกำลังพล เอกสารเก่า ตำแหน่งการฝัง และสิ่งของที่พบ อาจช่วยเพิ่มโอกาสในการยืนยันตัวตนได้

สำหรับครอบครัวของผู้สูญหาย การค้นพบครั้งนี้จึงไม่ได้หมายถึงเพียงการพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์ แต่ยังเป็นความหวังว่าจะได้รู้ว่า บุคคลที่เฝ้ารอมานานอยู่ที่ใด

ภารกิจค้นหายังไม่สิ้นสุด

58 ปีหลังเหตุการณ์รุกเทตในปี 1968 ทหารจำนวนมากอาจยังคงอยู่ใต้พื้นที่ซึ่งปัจจุบันกลายเป็นสวนสาธารณะใจกลางเมือง

การค้นหาจะยังดำเนินต่อไป โดยอาศัยทั้งหลักฐานทางประวัติศาสตร์ เทคโนโลยีดีเอ็นเอ ข้อมูลจากพยาน และความร่วมมือระหว่างหลายหน่วยงาน

ทุกชื่อที่สามารถยืนยันได้ อาจช่วยให้ครอบครัวหนึ่งสิ้นสุดการรอคอย ขณะเดียวกัน การขุดค้นยังช่วยเติมเต็มรายละเอียดของประวัติศาสตร์สงครามเวียดนาม ซึ่งบางส่วนยังคงถูกฝังอยู่ใต้ผืนดินมานานกว่าครึ่งศตวรรษ