ทะเลแดงเสี่ยงตึงเครียดรอบใหม่? ฮูตีโจมตีซาอุฯ หลังสนามบินซานาถูกถล่ม

กลุ่มฮูตีในเยเมนยิงขีปนาวุธมุ่งหน้าไปยังพื้นที่ทางตอนใต้ของซาอุดีอาระเบีย หลังกล่าวหาว่าซาอุดีอาระเบียอยู่เบื้องหลังการโจมตีสนามบินนานาชาติซานา เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2026 เหตุการณ์ครั้งนี้ถูกจับตาอย่างใกล้ชิด เพราะอาจกระทบข้อตกลงหยุดยิงอย่างไม่เป็นทางการที่ช่วยลดการปะทะข้ามพรมแดนมานานราว 4 ปี

อย่างไรก็ตาม แม้กลุ่มฮูตีจะกล่าวหาซาอุดีอาระเบีย แต่รัฐบาลเยเมนที่ได้รับการยอมรับจากนานาชาติและได้รับการสนับสนุนจากริยาด ได้ออกมาอ้างความรับผิดชอบต่อการโจมตีทางวิ่งของสนามบินซานา โดยระบุว่าต้องการขัดขวางไม่ให้เครื่องบินจากอิหร่านลงจอด

ซาอุดีอาระเบียระบุว่าสกัดขีปนาวุธได้

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า โฆษกของกลุ่มพันธมิตรอาหรับที่นำโดยซาอุดีอาระเบีย ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องในความขัดแย้งเยเมน ระบุผ่านแพลตฟอร์ม X ว่า ซาอุดีอาระเบียสามารถสกัดกั้นขีปนาวุธที่กลุ่มฮูตียิงมุ่งหน้าไปยังพื้นที่ทางตอนใต้ของประเทศได้

ด้าน ยาห์ยา ซารี โฆษกทางทหารของกลุ่มฮูตี กล่าวว่า เป้าหมายของการโจมตีคือสนามบินนานาชาติอับฮา ทางตะวันตกเฉียงใต้ของซาอุดีอาระเบีย

เมืองอับฮาเป็นเมืองหลวงของจังหวัดอาซีร์ ซึ่งอยู่ใกล้ชายแดนเยเมน และเป็นแหล่งพักผ่อนในฤดูร้อนที่ได้รับความนิยมในหมู่ชาวซาอุดีอาระเบีย

เหตุการณ์ดังกล่าวถือเป็นการโจมตีซาอุดีอาระเบียครั้งแรกที่กลุ่มฮูตีประกาศอย่างเป็นทางการ นับตั้งแต่การหยุดยิงในปี 2022 ซึ่งช่วยลดการโจมตีข้ามพรมแดน หลังจากก่อนหน้านั้นกลุ่มฮูตีเคยโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและเป้าหมายสำคัญในซาอุดีอาระเบียด้วยขีปนาวุธและโดรน

จุดเริ่มต้นของความตึงเครียดรอบใหม่

กลุ่มฮูตี ซึ่งควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ทางตอนเหนือของเยเมน รวมถึงกรุงซานา กล่าวหาซาอุดีอาระเบียว่าโจมตีทางอากาศต่อสนามบินนานาชาติซานา และเรียกเหตุการณ์ดังกล่าวว่าเป็น “การรุกรานอย่างโจ่งแจ้ง”

กลุ่มฮูตียังประกาศตอบโต้ พร้อมเตือนสายการบินต่าง ๆ ให้หลีกเลี่ยงน่านฟ้าของซาอุดีอาระเบีย จนกว่าสิ่งที่กลุ่มเรียกว่า “การปิดล้อม” สนามบินซานาจะสิ้นสุดลง

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลเยเมนที่ได้รับการยอมรับจากนานาชาติ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบีย ได้ออกมาอ้างความรับผิดชอบต่อการโจมตีดังกล่าว

กระทรวงกลาโหมเยเมนระบุว่า เป้าหมายคือทางวิ่งของสนามบินนานาชาติซานา เพื่อป้องกันไม่ให้เครื่องบินจากอิหร่านลงจอด โดยรัฐบาลมองว่าการเดินทางเข้ามาของเครื่องบินดังกล่าวเป็นการละเมิดอธิปไตยของเยเมน

รัฐบาลเยเมนยังระบุว่า จะตอบโต้เครื่องบินที่ถูกมองว่าเป็นภัยและละเมิดน่านฟ้าของประเทศด้วยวิธีการที่มีอยู่ พร้อมกล่าวว่าอิหร่านต้องรับผิดชอบต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

ต่อมา โฆษกของกองกำลังรัฐบาลเยเมนระบุว่า เครื่องบินลำดังกล่าวเปลี่ยนไปลงจอดที่สนามบินโฮเดดาห์ ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของกลุ่มฮูตี

เมืองโฮเดดาห์ตั้งอยู่บนชายฝั่งทะเลแดง ห่างจากกรุงซานาไปทางตะวันตกเฉียงใต้ราว 150 กิโลเมตร แต่ยังไม่มีความชัดเจนว่ามีความพยายามขัดขวางการลงจอดที่สนามบินโฮเดดาห์หรือไม่

รายงานเครื่องบินของกาชาดถูกควบคุมไว้

เจ้าหน้าที่รัฐบาลเยเมนรายหนึ่งยังกล่าวหาว่า กลุ่มฮูตีควบคุมเครื่องบินของคณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ หรือ ICRC ซึ่งจอดอยู่ที่สนามบินนานาชาติซานา

ด้าน ฮาเชม ออสเซรัน โฆษก ICRC ประจำภูมิภาคตะวันออกกลาง ให้ข้อมูลกับรอยเตอร์ว่า เจ้าหน้าที่และลูกเรือขององค์กรทุกคนปลอดภัย แต่ไม่ได้ให้รายละเอียดเพิ่มเติม

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงที่ความพยายามแลกเปลี่ยนเชลยศึกระหว่างกลุ่มฮูตีกับรัฐบาลเยเมน ซึ่งมี ICRC ทำหน้าที่เป็นคนกลาง เผชิญอุปสรรค จึงยิ่งเพิ่มความกังวลว่าช่องทางการเจรจาระหว่างทั้งสองฝ่ายอาจเปราะบางมากขึ้น

ทำไมสถานการณ์นี้จึงเชื่อมโยงกับทะเลแดง

ซาอุดีอาระเบียมีพื้นที่ขนาดใหญ่และมีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานหลายเส้นทาง โดยสามารถส่งน้ำมันจากพื้นที่ฝั่งตะวันออกผ่านท่อไปยังชายฝั่งตะวันตกติดทะเลแดง ซึ่งช่วยลดการพึ่งพาเส้นทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

อย่างไรก็ตาม หากความขัดแย้งกับกลุ่มฮูตีขยายตัว ความได้เปรียบดังกล่าวอาจเผชิญความเสี่ยง เนื่องจากกลุ่มฮูตีเคยแสดงศักยภาพในการใช้ขีปนาวุธและโดรนโจมตีเป้าหมายในภูมิภาค รวมถึงเคยโจมตีหรือคุกคามการเดินเรือในทะเลแดง

ทะเลแดงเป็นเส้นทางเชื่อมต่อระหว่างมหาสมุทรอินเดีย คลองสุเอซ และทะเลเมดิเตอร์เรเนียน หากสถานการณ์ด้านความมั่นคงรุนแรงขึ้น อาจทำให้บริษัทเดินเรือต้องประเมินเส้นทาง ความปลอดภัย และต้นทุนการขนส่งเพิ่มเติม

อย่างไรก็ตาม การยิงขีปนาวุธครั้งนี้ยังไม่ได้หมายความว่าจะเกิดการปิดเส้นทางเดินเรือหรือสงครามขนาดใหญ่ทันที ผลกระทบจะขึ้นอยู่กับว่าการตอบโต้จะยุติลงหรือขยายตัวต่อเนื่อง

เยเมนเผชิญสงครามมานานกว่าทศวรรษ

นับตั้งแต่กลุ่มฮูตียึดกรุงซานาและทำให้รัฐบาลเยเมนต้องย้ายฐานการบริหารไปทางใต้ ประเทศเผชิญทั้งสงครามกลางเมืองและความขัดแย้งระหว่างมหาอำนาจในภูมิภาคมานานกว่าทศวรรษ

ในปี 2015 กลุ่มพันธมิตรอาหรับที่นำโดยซาอุดีอาระเบียเข้าแทรกแซงทางทหารเพื่อสนับสนุนรัฐบาลเยเมนและต่อสู้กับกลุ่มฮูตี ส่งผลให้ความขัดแย้งยืดเยื้อและซ้ำเติมวิกฤตด้านมนุษยธรรมครั้งใหญ่ของโลก

ต่อมา การหยุดยิงที่เริ่มขึ้นในปี 2022 ช่วยลดการปะทะข้ามพรมแดน แม้จะไม่ได้พัฒนาไปสู่ข้อตกลงสันติภาพถาวร แต่สถานการณ์ระหว่างซาอุดีอาระเบียกับกลุ่มฮูติโดยรวมสงบลงอย่างเห็นได้ชัด

ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งภายในฝ่ายต่อต้านฮูตีก็ยังคงซับซ้อน หลังกลุ่มการเมืองและกองกำลังทางภาคใต้ที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ขยายอำนาจในหลายพื้นที่ จนนำไปสู่ความขัดแย้งภายในกลุ่มที่เคยร่วมมือกันต่อต้านฮูตี

ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่าทะเลแดงเข้าสู่วิกฤตรอบใหม่

การโจมตีครั้งล่าสุดสะท้อนว่า ข้อตกลงหยุดยิงอย่างไม่เป็นทางการระหว่างซาอุดีอาระเบียกับกลุ่มฮูตีกำลังเผชิญบททดสอบครั้งสำคัญ แต่ยังต้องติดตามว่าทั้งสองฝ่ายจะตอบโต้เพิ่มเติมหรือเปิดช่องทางลดความตึงเครียด

สำหรับเส้นทางทะเลแดง ประเด็นสำคัญที่ต้องจับตาคือ กลุ่มฮูตีจะขยายการตอบโต้จากเป้าหมายในซาอุดีอาระเบียไปสู่เส้นทางเดินเรือหรือไม่ รวมถึงท่าทีของรัฐบาลเยเมน ซาอุดีอาระเบีย และประเทศที่เกี่ยวข้อง

ในเวลานี้ จึงยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่าทะเลแดงกำลังเข้าสู่วิกฤตครั้งใหม่เต็มรูปแบบ แต่การกลับมาโจมตีข้ามพรมแดนหลังความสงบหลายปี เป็นสัญญาณว่าความขัดแย้งในเยเมนยังห่างไกลจากการยุติอย่างถาวร