เปิดผัง “โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว” วิเคราะห์เหตุใดการอพยพหนีไฟอาจยากกว่าที่คิด

เหตุเพลิงไหม้ภายในร้าน “โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว” สร้างความสูญเสียครั้งใหญ่ โดยรายงานข่าว ณ วันที่ 13 กรกฎาคม 2569 ระบุว่า มีผู้เสียชีวิต 27 ราย และมีผู้ได้รับบาดเจ็บจำนวนมาก

แม้สาเหตุของเพลิงไหม้ รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับระบบความปลอดภัยและการอพยพ ยังต้องรอผลสอบสวนอย่างเป็นทางการ แต่เมื่อพิจารณาจากผังร้านที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ ก็อาจช่วยให้เห็นภาพว่า เหตุใดการหนีออกจากอาคารในช่วงเกิดเพลิงไหม้จึงไม่ง่ายอย่างที่หลายคนคิด

เวทีอยู่กลางร้าน เมื่อเกิดควัน การมองเห็นทางออกอาจยากขึ้น

จากผังที่เผยแพร่ จะเห็นว่าเวทีตั้งอยู่บริเวณกึ่งกลางร้าน โดยมีประตูทางเข้าหลักอยู่ด้านซ้ายและด้านขวาของเวที

หากต้นเพลิงหรือควันเกิดขึ้นใกล้บริเวณเวที เส้นทางจากพื้นที่นั่งของลูกค้าไปยังประตูบางจุดอาจได้รับผลกระทบ ทั้งจากเปลวไฟ ควัน และความสับสนในช่วงแรกของเหตุการณ์

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังไม่ควรสรุปจากผังเพียงอย่างเดียวว่า จุดใดเป็นต้นเพลิง หรือเส้นทางใดถูกปิดกั้นจริง เนื่องจากรายละเอียดเหล่านี้ต้องอาศัยหลักฐานและผลตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่

สิ่งที่เป็นอันตรายในเหตุเพลิงไหม้อาคารไม่ได้มีเพียงเปลวไฟเท่านั้น แต่ยังรวมถึงควันที่อาจแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว ทำให้มองเห็นทางเดินได้ยาก เกิดอาการสำลัก หรือทำให้ผู้ที่อยู่ภายในเสียการรับรู้ทิศทาง

คนที่อยู่ลึกเข้าไปในร้านหรืออยู่บริเวณริมอาคารอาจเห็นเพียงควันในระยะแรก จึงอาจยังไม่ทราบว่าเกิดเหตุรุนแรงเพียงใด และทำให้เริ่มอพยพช้าลง

มีประตูหลายจุด แต่สถานการณ์จริงต่างจากภาพบนผัง

จากข้อมูลในผัง ร้านมีประตูเข้า-ออกหลัก 2 จุด และประตูหนีไฟอีก 2 จุด

แม้จำนวนทางออกจะเป็นองค์ประกอบสำคัญของความปลอดภัย แต่เมื่อเกิดเหตุจริง การมีประตูอยู่ในผังเพียงอย่างเดียวอาจยังไม่เพียงพอ หากผู้ใช้บริการไม่ทราบว่าประตูอยู่ตรงไหน หรือไม่สามารถมองเห็นเส้นทางได้ในขณะเกิดควัน

เมื่อไฟดับ ภายในมืด มีควันหนาทึบ และผู้คนเกิดความตกใจ การอพยพอาจแตกต่างจากสถานการณ์ปกติอย่างมาก

โต๊ะ เก้าอี้ และผู้คนจำนวนมากอาจทำให้พื้นที่ทางเดินที่ใช้งานจริงแคบลง โดยเฉพาะเมื่อทุกคนพยายามเคลื่อนตัวออกพร้อมกัน

ในสถานการณ์ฉุกเฉิน หลายคนมักวิ่งกลับไปยังประตูที่ใช้เดินเข้าร้าน เพราะเป็นเส้นทางที่คุ้นเคย หรือเลือกเดินตามคนกลุ่มใหญ่ หากมีผู้คนไปรวมตัวบริเวณทางออกเดียวกัน ก็อาจเกิดความแออัดและทำให้การเคลื่อนตัวช้าลง

ห้องน้ำอาจไม่ใช่พื้นที่ปลอดภัยในเหตุเพลิงไหม้

อีกจุดที่น่าสังเกตจากผังคือ ห้องน้ำอยู่บริเวณด้านหลังร้าน ใกล้ประตูหนีไฟฝั่งหนึ่ง

ข้อมูลจากรายงานข่าวระบุว่า พบผู้เสียชีวิตหลายรายบริเวณห้องน้ำ ขณะที่รายละเอียดว่าแต่ละคนเข้าไปอยู่บริเวณดังกล่าวด้วยเหตุใด ยังต้องรอการตรวจสอบอย่างเป็นทางการ

ในช่วงเกิดเหตุ บางคนอาจมองว่าห้องน้ำเป็นพื้นที่ที่มีน้ำ อยู่ห่างจากเปลวไฟ หรือสามารถใช้เป็นที่หลบชั่วคราวได้ แต่ห้องน้ำไม่ควรถูกมองว่าเป็นพื้นที่ปลอดภัยโดยอัตโนมัติ

หากห้องน้ำไม่มีทางออกสู่ภายนอก และมีควันไหลเข้าไปสะสม พื้นที่ปิดอาจกลายเป็นจุดที่ออกจากอาคารได้ยาก โดยเฉพาะเมื่อผู้ที่อยู่ภายในไม่สามารถมองเห็นเส้นทางเดิมได้

ดังนั้น หากยังมีเส้นทางอพยพที่ปลอดภัย ควรมุ่งไปยังทางออกหรือประตูหนีไฟที่สามารถออกนอกอาคารได้ แทนการเข้าไปหลบในพื้นที่ปิดโดยไม่ทราบว่ามีทางออกหรือไม่

จากซานติก้าถึงเหตุเพลิงไหม้ครั้งล่าสุด

ประเทศไทยเคยเกิดโศกนาฏกรรมเพลิงไหม้สถานบันเทิงครั้งใหญ่หลายครั้ง

เหตุไฟไหม้ซานติก้าผับ เมื่อปี 2552 มีผู้เสียชีวิต 67 ราย ขณะที่เหตุไฟไหม้เมาท์เท่น บี เมื่อปี 2565 มีผู้เสียชีวิต 26 ราย

ล่าสุด เหตุเพลิงไหม้โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว เมื่อคืนวันที่ 12 กรกฎาคม 2569 มีรายงานผู้เสียชีวิต 27 ราย

เหตุการณ์เหล่านี้เป็นบทเรียนสำคัญว่า ความปลอดภัยไม่ได้ขึ้นอยู่กับการมีประตูหนีไฟเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย เช่น

• ผู้ใช้บริการทราบตำแหน่งทางออกหรือไม่

• ป้ายบอกทางมองเห็นได้ชัดในภาวะไฟดับหรือมีควันหรือไม่

• ทางเดินและประตูสามารถใช้งานได้จริงหรือไม่

• มีสิ่งกีดขวางบริเวณเส้นทางอพยพหรือไม่

• ระบบไฟฉุกเฉินและระบบแจ้งเหตุทำงานได้ตามที่กำหนดหรือไม่

รายละเอียดว่าปัจจัยใดเกิดขึ้นจริงในเหตุการณ์ครั้งนี้ ยังต้องรอผลสอบสวนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และไม่ควรสรุปจากภาพหรือผังเพียงอย่างเดียว

ก่อนเข้าใช้บริการ ลองใช้เวลาไม่กี่วินาทีมองหาทางออก

เหตุการณ์ครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า การสังเกตทางออกก่อนนั่งในร้านอาจเป็นเรื่องเล็ก แต่มีประโยชน์ในช่วงเกิดเหตุไม่คาดฝัน

เมื่อเข้าไปในร้านอาหาร ผับ คอนเสิร์ต หรือสถานที่ที่มีผู้คนจำนวนมาก ลองสังเกตว่า

• ประตูที่เดินเข้ามาอยู่ด้านใด

• มีประตูหนีไฟหรือทางออกสำรองตรงไหน

• เส้นทางไปยังทางออกมีสิ่งกีดขวางหรือไม่

• หากไฟดับ จะยังจำทิศทางออกได้หรือไม่

ท้ายที่สุด สาเหตุของเพลิงไหม้ การทำงานของระบบความปลอดภัย และรายละเอียดการอพยพในเหตุการณ์นี้ ยังต้องรอผลการสอบสวนอย่างเป็นทางการ

แต่สิ่งที่ทุกคนสามารถนำไปใช้ได้ทันที คือ อย่ารอให้เกิดเหตุแล้วจึงเริ่มมองหาทางออก เพราะการใช้เวลาเพียงไม่กี่วินาทีก่อนนั่ง เพื่อสังเกตประตูหลักและประตูหนีไฟ อาจช่วยให้ตัดสินใจได้เร็วขึ้นเมื่อเกิดสถานการณ์ฉุกเฉิน

แม้ว่าร้านจะมี ประตูเข้า-ออกหลัก 2 จุด และประตูหนีไฟอีก 2 จุด แต่ในสถานการณ์จริง เมื่อเกิดความมืด ควันหนาทึบ ความตกใจ ร้านมีโต๊ะและเก้าอี้จำนวนมาก ทำให้ทางเดินจริงแคบลง และผู้คนจำนวนมากเคลื่อนตัวพร้อมกัน การอพยพจึงไม่เป็นไปตามแผนที่วางไว้ ผู้คนมักวิ่งไปยังทางที่คุ้นเคย หรือเดินตามคนอื่น จนเกิดความแออัดบริเวณทางออก

อีกจุดที่น่าสังเกตคือ ห้องน้ำอยู่บริเวณด้านหลังร้านใกล้ประตูหนีไฟฝั่งหนึ่ง "จุดนี้สอดคล้องกับข่าวที่พบผู้เสียชีวิตจำนวนมากบริเวณห้องน้ำและทางเดินไปห้องน้ำ" ในเหตุการณ์เพลิงไหม้นี้หลายคนอาจเข้าใจว่าห้องน้ำเป็นที่ปลอดภัยจึงวิ่งเข้าไปหลบ ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่พบได้บ่อยในเหตุเพลิงไหม้อาคาร แต่หากไม่มีทางออกจริง และมีควันไฟเข้าไปสะสมจำนวนมาก ก็อาจกลายเป็นจุดอันตรายที่สุดเช่นกัน

เหตุการณ์ไฟไหม้ซานติก้าผับปี 2552 มีผู้เสียชีวิต 67 ราย ผับเมาท์เท่น บี ปี 2565 เสียชีวิต 26 ราย และล่าสุด โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว ปี 2569 มีผู้เสียชีวิตแล้ว 27 ราย จึงเป็นบทเรียนสำคัญว่า การมีประตูหนีไฟเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากลูกค้าไม่ทราบตำแหน่งทางออก ระบบไฟฉุกเฉินไม่ทำงาน ป้ายบอกทางมองเห็นไม่ชัด หรือมีควันปกคลุมอย่างรวดเร็ว การอพยพก็อาจเป็นไปด้วยความยากลำบาก

ท้ายที่สุด สาเหตุของเพลิงไหม้ยังต้องรอผลการสอบสวนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แต่โศกนาฏกรรมครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า การสังเกตตำแหน่งทางออกและประตูหนีไฟทุกครั้งก่อนเข้าใช้บริการสถานบันเทิงหรือร้านอาหาร อาจเป็นสิ่งเล็ก ๆ ที่ช่วยรักษาชีวิตของเราได้ในยามเกิดเหตุไม่คาดฝัน.