เบื้องหลัง Ghostbusters หนังล่าผีที่โลกยังจำไม่ลืม

ภาพยนตร์ Ghostbusters ไม่ได้เป็นแค่หนังตลกล่าผีธรรมดา แต่เป็นหนังที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมป๊อปโลกไปอย่างรวดเร็ว หลังเข้าฉายในปี 1984

หลายคนจำหนังเรื่องนี้ได้จากทีมล่าผีสุดป่วน รถสีขาวสุดเท่ โลโก้ผีในวงกลมห้ามสีแดง และเพลงประกอบที่ได้ยินเพียงไม่กี่โน้ต ก็รู้ทันทีว่า “Who ya gonna call?”

แต่เบื้องหลังความสำเร็จของหนังเรื่องนี้ กลับมีเรื่องราวสนุก ป่วน และแปลกกว่าที่หลายคนคิดมาก ทั้งเพลงที่ทำเสร็จในเวลาไม่นาน ฉากที่หลงเหลือจากเนื้อเรื่องที่ถูกตัด โลโก้ที่เกิดจากปัญหาชื่อหนัง ไปจนถึงรถในตำนานที่เบื้องหลังแทบจะวิ่งไม่ไหว

เพลง Ghostbusters ที่ดังข้ามยุค แต่ก็มาพร้อมดราม่า

หนึ่งในสิ่งที่น่าจดจำที่สุดของ Ghostbusters คือเพลงประกอบอันโด่งดังของ เรย์ พาร์คเกอร์ จูเนียร์ เพลงนี้ติดหูมากจนแทบแยกไม่ออกจากตัวหนัง

หลายคนอาจคิดว่าเพลงระดับตำนานแบบนี้ต้องใช้เวลาสร้างสรรค์นานหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน แต่เรื่องที่เล่ากันมานานคือเพลงนี้ถูกทำขึ้นในเวลาไม่นานมาก บางแหล่งระบุว่าใช้เวลาราววันครึ่งถึงสองวันเท่านั้น

แม้จะใช้เวลาสั้น แต่ผลลัพธ์กลับกลายเป็นหนึ่งในเพลงประกอบภาพยนตร์ที่คนทั้งโลกจำได้ และยังถูกเปิดซ้ำทุกครั้งเมื่อพูดถึงหนังยุค 80

อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของเพลงก็มาพร้อมปัญหา เมื่อ ฮิวอี้ ลูอิส นักร้องดังในยุคนั้น กล่าวหาว่าเพลง Ghostbusters มีความคล้ายกับเพลงฮิตของเขาอย่าง I Want a New Drug มากเกินไป จนเกิดการฟ้องร้องเรื่องลิขสิทธิ์ในเวลาต่อมา

สุดท้ายคดีจบลงด้วยการตกลงกันนอกศาล รายละเอียดจึงไม่ได้ถูกเปิดเผยแบบเต็ม ๆ แต่ไม่ว่าอย่างไร เพลง Ghostbusters ก็ยังคงเป็นสัญลักษณ์สำคัญของยุค 80 มาจนถึงทุกวันนี้

และนี่คือเสน่ห์อย่างหนึ่งของหนังเรื่องนี้ มันไม่ได้ดังแค่เพราะเนื้อเรื่อง แต่ดังเพราะทุกองค์ประกอบรอบตัวหนัง ตั้งแต่เสียงเพลง ภาพจำ ไปจนถึงประโยคสั้น ๆ ที่คนเอาไปพูดต่อกันทั้งโลก

ฉากบนเตียงที่หลายคนงง มาจากพล็อตที่ถูกตัดออก

อีกเรื่องที่ทำให้แฟนหนังสับสนมานานหลายสิบปี คือฉากหนึ่งในหนังที่ตัวละครของ แดน แอครอยด์ นอนอยู่บนเตียง แล้วถูกผีสาวเข้ามาสร้างความประทับใจแบบไม่คาดคิด

หลายคนจำฉากนี้แบบงง ๆ และเข้าใจว่าเกิดขึ้นในสถานีดับเพลิง ซึ่งเป็นฐานบัญชาการของทีมล่าผี แต่ถ้าสังเกตดี ๆ จะเห็นว่าเขาสวมเครื่องแบบทหารยุคโบราณ และสถานที่ก็ไม่ใช่ฐานของทีมเลย

ความจริงคือฉากนี้เป็นเศษซากของเนื้อเรื่องย่อยที่ถูกตัดออกไปเกือบหมด เดิมทีผู้สร้างวางแผนให้ตัวละครของแดน แอครอยด์ มีเรื่องราวเกี่ยวข้องกับวิญญาณระหว่างภารกิจในป้อมเก่าแห่งหนึ่ง

แต่เมื่อเนื้อเรื่องหลักเริ่มแน่นและซับซ้อนขึ้น ทีมงานจึงตัดพล็อตย่อยนี้ออก เหลือเพียงฉากสั้น ๆ ที่ยังติดอยู่ในหนัง

ผลก็คือผู้ชมจำนวนมากดูแล้วงงว่า “ฉากนี้เกี่ยวอะไรกับเรื่องหลัก?” ทั้งที่จริง ๆ แล้วมันเคยเป็นส่วนหนึ่งของเส้นเรื่องที่ใหญ่กว่านั้น

นี่เป็นตัวอย่างที่ดีของงานตัดต่อหนังยุคนั้น บางฉากอาจเหลือไว้เพราะตลก แปลก หรือมีจังหวะจำได้ แม้บริบทเดิมจะถูกตัดออกไปแล้วก็ตาม

ไอเดียล่าผีแบบบริษัทเอกชน มาจากความสนใจส่วนตัวของแดน แอครอยด์

ต้นกำเนิดของ Ghostbusters เองก็น่าสนใจไม่แพ้กัน เพราะแนวคิดไม่ได้มาจากการนั่งคิดบทในห้องประชุมธรรมดา แต่มาจากความสนใจส่วนตัวของ แดน แอครอยด์ ผู้ร่วมเขียนบทและหนึ่งในนักแสดงนำ

ครอบครัวของเขาสนใจเรื่องวิญญาณและปรากฏการณ์เหนือธรรมชาติมาหลายชั่วอายุคน พ่อและปู่ของเขาเคยศึกษาเรื่องการสื่อสารกับวิญญาณ และหัวข้อเหนือธรรมชาติก็เป็นเรื่องที่วนเวียนอยู่ในบ้านมาตั้งแต่เขายังเด็ก

แดน แอครอยด์ จึงเติบโตมาพร้อมความเชื่อและความสนใจในโลกเหนือธรรมชาติ

เมื่อความสนใจเรื่องผีมาผสมกับความชอบหนังตลก และไอเดียแบบธุรกิจบริการ เขาจึงคิดภาพทีมผู้เชี่ยวชาญที่รับจ้างกำจัดผีเหมือนเป็นบริษัทเอกชนขึ้นมา

พูดง่าย ๆ คือแทนที่จะทำให้ผีน่ากลัวแบบหนังสยองขวัญ เขากลับจับผีมาอยู่ในโลกของบริการ ลูกค้า ใบเสร็จ อุปกรณ์ และทีมงานที่ต้องออกไปทำงานเหมือนอาชีพหนึ่ง

ไอเดียนี้แหละที่ทำให้ Ghostbusters แตกต่างจากหนังผีทั่วไป เพราะมันไม่ได้ถามแค่ว่า “ผีน่ากลัวไหม?” แต่ถามว่า “ถ้าผีมีจริง แล้วมีบริษัทรับกำจัดผีจริง ๆ จะวุ่นวายขนาดไหน?”

โลโก้ผีในป้ายห้าม เกิดจากปัญหาชื่อหนัง

โลโก้ผีสีขาวติดอยู่ในวงกลมห้ามสีแดง กลายเป็นสัญลักษณ์ที่คนทั่วโลกจำได้ทันที แม้ไม่ต้องมีชื่อหนังกำกับ

ที่น่าสนใจคือโลโก้นี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบเล่น ๆ แต่เกี่ยวข้องกับปัญหาในช่วงเริ่มต้นการผลิต เพราะทีมงานยังไม่สามารถใช้ชื่อ Ghostbusters ได้อย่างมั่นใจเต็มร้อย เนื่องจากติดประเด็นเรื่องสิทธิ์ชื่อเรื่อง

แต่หนังจำเป็นต้องมีภาพจำสำหรับประชาสัมพันธ์ตั้งแต่เนิ่น ๆ ทีมงานจึงต้องสร้างสัญลักษณ์ที่คนเห็นแล้วเข้าใจทันทีว่า “เรื่องนี้เกี่ยวกับการห้ามผี” หรือ “จัดการผี”

สุดท้ายจึงเกิดเป็นภาพผีสีขาวในเครื่องหมายห้ามสีแดง ซึ่งสื่อสารได้เร็วมาก ไม่ต้องอธิบายยาว ไม่ต้องอ่านชื่อหนัง ก็เข้าใจอารมณ์ของเรื่องได้ทันที

หลังจากปัญหาเรื่องชื่อได้รับการจัดการ ทีมงานจึงนำชื่อ Ghostbusters มาใช้ร่วมกับโลโก้นี้ และมันก็กลายเป็นหนึ่งในโลโก้ภาพยนตร์ที่โด่งดังที่สุดในประวัติศาสตร์

ความสำเร็จของโลโก้ยิ่งชัดขึ้นเมื่อมันถูกนำไปอยู่บนของเล่น เสื้อผ้า กล่องอาหารกลางวัน โปสเตอร์ และสินค้ามากมายทั่วโลก

พูดได้เลยว่า โลโก้นี้ไม่ได้เป็นแค่ภาพประกอบหนัง แต่กลายเป็นสินค้า เป็นความทรงจำ และเป็นภาษาภาพที่แฟนหนังหลายรุ่นเข้าใจตรงกัน

Ecto-1 รถในตำนานที่เบื้องหลังป่วนกว่าที่เห็น

อีกหนึ่งสัญลักษณ์สำคัญของ Ghostbusters คือรถ Ecto-1 ที่แฟนหนังจำได้ทันทีเมื่อเห็น

ในหนัง รถคันนี้ดูเท่มาก เป็นรถสีขาวที่มีไฟ อุปกรณ์ เสาอากาศ และของประหลาดเต็มหลังคา เหมือนรถฉุกเฉินผสมห้องทดลองล่าผีเคลื่อนที่

แต่เบื้องหลัง รถคันนี้เกือบไม่ได้มีหน้าตาแบบที่เราคุ้นเลย เดิมทีทีมงานเคยมีแนวคิดต่างออกไป ทั้งเรื่องสีและภาพรวมของรถ ก่อนจะค่อย ๆ ปรับจนกลายเป็นรถสีขาวสุดโดดเด่นแบบในหนัง

หนึ่งในคนสำคัญคือ สตีเฟน เดน นักออกแบบที่ช่วยสร้างหน้าตาของอุปกรณ์ล่าผีหลายอย่าง รวมถึงรถ Ecto-1 เขาเพิ่มรายละเอียดต่าง ๆ บนตัวรถ ทั้งอุปกรณ์ฉุกเฉิน ไฟกระพริบ เสาอากาศ และอุปกรณ์ลึกลับบนหลังคา จนรถคันนี้มีเอกลักษณ์แบบที่เห็นแล้วจำได้ทันที

แต่ความเท่ในหนังไม่ได้แปลว่าใช้งานง่าย เพราะรถคันนี้มีปัญหาบ่อยมากระหว่างการถ่ายทำ บางช่วงแทบจะวิ่งไม่ได้ ทีมงานต้องคอยซ่อม คอยดูแล และประคองให้มันอยู่รอดจนถ่ายทำเสร็จ

สุดท้ายความพยายามทั้งหมดก็คุ้มค่า เพราะ Ecto-1 กลายเป็นหนึ่งในรถยนต์ที่มีชื่อเสียงที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ เคียงข้างรถอย่าง เดโลเรียน จาก Back to the Future

ทำไม Ghostbusters ถึงยังไม่หายไปจากความทรงจำ

เหตุผลที่ Ghostbusters ยังถูกพูดถึงมาจนถึงทุกวันนี้ ไม่ใช่เพราะหนังมีแค่มุกตลกหรือฉากผีแปลก ๆ เท่านั้น

แต่มันมี “ภาพจำ” ที่ครบมาก

มีเพลงที่จำง่าย
มีโลโก้ที่เห็นแล้วรู้ทันที
มีรถที่คนอยากเห็นตัวจริง
มีอุปกรณ์ล่าผีที่เด็ก ๆ อยากเล่นตาม
และมีไอเดียที่เรียบง่ายแต่สนุกมาก คือการทำให้การล่าผีกลายเป็นงานบริการแบบบริษัทเอกชน

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ Ghostbusters ไม่ได้เป็นแค่หนังยุค 80 เรื่องหนึ่ง แต่กลายเป็นวัฒนธรรมป๊อปที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น

บางคนจำได้จากเพลง
บางคนจำได้จากรถ
บางคนจำได้จากโลโก้ผี
บางคนจำได้จากประโยค “Who ya gonna call?”

และทั้งหมดนี้คือเบื้องหลังสุดป่วนของหนังล่าผีที่โลกยังไม่ลืมง่าย ๆ