หากลูกโดนใบสั่งจักรยานแล้วไม่จ่ายค่าปรับ ตำรวจส่งหนังสือทวงมาต้องทำอย่างไร?

หากลูกโดนใบสั่งจักรยานแล้วไม่จ่ายค่าปรับ ตำรวจส่งหนังสือทวงมาต้องทำอย่างไร?

หากลูกชายได้รับ "ใบสั่งจราจรแบบสีน้ำเงิน" สำหรับการขี่จักรยาน และ ไม่ได้ชำระค่าปรับภายในกำหนด จนต่อมามีเอกสารจากตำรวจส่งมาถึงบ้าน หลายครอบครัวอาจรู้สึกตกใจและกังวลว่า "ปัญหาได้บานปลายจนแก้ไขไม่ได้แล้ว" บางคนอาจคิดว่าเมื่อได้รับหนังสือทวงถาม หรือ หนังสือแจ้งชำระเงินรอบสุดท้ายจากตำรวจ เท่ากับสายเกินไป และ กำลังจะถูกดำเนินคดีอาญาในทันที!! อย่างไรก็ตาม ความจริงแล้ว หากยังอยู่ภายในกำหนดเวลาที่ระบุไว้ในเอกสารดังกล่าว ผู้ที่ถูกออกใบสั่งยังสามารถชำระค่าปรับได้ และ เมื่อชำระเรียบร้อยแล้ว คดีก็จะไม่ถูกส่งเข้าสู่กระบวนการทางอาญา อีกทั้งจะไม่มีประวัติอาชญากรรมหรือ "คดีติดตัว" เกิดขึ้น ดังนั้นแม้สถานการณ์จะต้องรีบจัดการ แต่ก็ยังไม่ถือว่าสายเกินแก้!!

ระบบใบสั่งสีน้ำเงิน หรือ ที่ในญี่ปุ่นเรียกว่า "อาโอคิปปุ" เป็นระบบที่ใช้กับความผิดจราจรที่มีความร้ายแรงไม่มาก เดิมทีระบบนี้ใช้กับผู้ขับขี่ยานยนต์เป็นหลัก แต่หลังจากการแก้ไขกฎหมายจราจรทางบก ที่มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2026 ขอบเขตของระบบดังกล่าว ได้ขยายมาครอบคลุมผู้ใช้จักรยานทุกคนที่มีอายุตั้งแต่ 16 ปีขึ้นไปด้วย เมื่อเจ้าหน้าที่ตำรวจพบการกระทำผิดที่อยู่ในเกณฑ์ของระบบนี้ จะออกใบสั่งสีน้ำเงินให้ผู้กระทำผิด และ กำหนดให้ชำระค่าปรับภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด โดยทั่วไปคือภายใน 7 วันนับจากวันถัดจากวันที่กระทำผิด หากผู้กระทำผิดนำเงินไปชำระภายในกำหนด เรื่องก็จะจบลงในขั้นตอนทางปกครอง ไม่ต้องเข้าสู่กระบวนการสอบสวน หรือ พิจารณาคดีอาญา และ จะไม่มีประวัติอาชญากรรมติดตัว!!

ตัวอย่างหนึ่งของการกระทำที่เข้าข่ายถูกออกใบสั่งสีน้ำเงิน คือ การขี่จักรยานโดยสวมหูฟัง จนไม่สามารถได้ยินเสียงรอบข้างอย่างเพียงพอ ซึ่งถือเป็นพฤติกรรมที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อการจราจร โดยในกรณีดังกล่าวมีค่าปรับกำหนดไว้ที่ 5,000 เยน และ หากผู้ได้รับใบสั่งไม่ได้ชำระค่าปรับภายในกำหนด ช่วงแรกตำรวจจะดำเนินการส่งเอกสารอีกฉบับหนึ่ง ไปยังที่อยู่ของผู้กระทำผิด ซึ่งเอกสารนี้เรียกว่า "ใบแจ้งชำระเงินฉบับจริง" หรือ "หนังสือแจ้งชำระเงินรอบสุดท้าย" ซึ่งในทางปฏิบัติหลายคนอาจเรียกว่า "เป็นหนังสือทวงถาม" โดยเอกสารฉบับนี้ถือเป็นโอกาสสุดท้าย ในการชำระค่าปรับภายใต้ระบบใบสั่งสีน้ำเงิน โดยอาจมีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมจากการจัดส่งเอกสารด้วย เมื่อได้รับเอกสารดังกล่าวแล้ว ผู้ถูกออกใบสั่งจะต้องชำระค่าปรับภายในระยะเวลาที่กำหนด ซึ่งโดยหลักการทั่วไปคือภายใน 10 วันนับจากวันถัดจากวันที่ได้รับการแจ้ง

สิ่งสำคัญที่ควรเข้าใจคือ "แม้จะได้รับหนังสือแจ้งชำระเงินรอบสุดท้ายแล้ว สถานะของเรื่องยังคงอยู่ในขั้นตอนทางปกครอง ยังไม่ได้กลายเป็นคดีอาญาโดยอัตโนมัติ หากรีบชำระค่าปรับภายในกำหนดเวลาที่ระบุไว้ ก็ยังสามารถยุติเรื่องได้โดยไม่ต้องเข้าสู่กระบวนการทางอาญา" ดังนั้นผู้ปกครองหรือผู้ได้รับเอกสารไม่ควรตื่นตระหนกจนเกินไป แต่ควรตรวจสอบวันครบกำหนดและจำนวนเงินที่ต้องชำระให้ชัดเจน แล้วดำเนินการชำระโดยเร็วที่สุด!!

อย่างไรก็ตาม หากเพิกเฉยต่อหนังสือแจ้งดังกล่าว และ ยังไม่ชำระค่าปรับภายในเวลาที่กำหนด ระบบการจัดการแบบง่ายตามใบสั่งสีน้ำเงินจะสิ้นสุดลง และ เรื่องจะถูกส่งเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญาตามปกติ ขั้นแรก ผู้กระทำผิดอาจได้รับหนังสือเรียกตัวจากตำรวจ ให้ไปพบพนักงานสอบสวนเพื่อรับการสอบปากคำเกี่ยวกับเหตุการณ์และการกระทำผิดที่เกิดขึ้น หลังจากนั้นคดีอาจถูกส่งต่อไปยังพนักงานอัยการ เพื่อพิจารณาว่าจะสั่งฟ้องหรือไม่ หากอัยการมีความเห็นให้ฟ้องและศาลพิพากษาว่ามีความผิด ผู้กระทำผิดอาจได้รับโทษปรับทางอาญา หรือ โทษอื่นตามที่กฎหมายกำหนด และ จะมีประวัติอาชญากรรมติดตัวได้!!

นอกจากนี้ แม้หลังจากศาลมีคำพิพากษาและกำหนดโทษปรับแล้ว หากยังคงไม่ชำระเงินตามคำสั่งศาล ก็อาจเกิดผลทางกฎหมายที่ร้ายแรงยิ่งขึ้น เช่น การบังคับคดีหรือการยึดทรัพย์สิน เพื่อชำระหนี้ค่าปรับ ดังนั้นการละเลยหรือปล่อยให้เรื่องค้างคาเป็นเวลานาน อาจนำไปสู่ปัญหาที่ใหญ่กว่าเดิมอย่างมาก