มอลตา จับมือ OpenAI พร้อมให้บริการ ChatGPT Plus ฟรีแก่ประชาชนมอลตาทุกคน

มอลตากำลังทดลองโมเดลใหม่ของการเข้าถึง AI ระดับประเทศ โดยประชาชนและผู้อยู่อาศัยที่มีสิทธิ์จะได้ใช้ ChatGPT Plus ฟรี 1 ปี หลังผ่านคอร์สเรียน AI for All ก่อน

ประเด็นนี้น่าสนใจไม่ใช่แค่เพราะคำว่า “ฟรี” แต่เพราะมอลตาไม่ได้เลือกแจกเครื่องมือ AI ให้คนใช้ทันทีแบบไม่มีพื้นฐาน รัฐบาลจับมือกับ OpenAI แล้วผูกการใช้งาน ChatGPT Plus เข้ากับคอร์สเรียน AI literacy ที่พัฒนาโดย University of Malta ภายใต้โครงการ AI for All ของ Malta Digital Innovation Authority หรือ MDIA

พูดง่าย ๆ คือ ใครอยากได้สิทธิ์ใช้เครื่องมือ AI แบบเสียเงินโดยไม่ต้องจ่ายเอง ต้องเรียนให้เข้าใจก่อนว่า AI ทำอะไรได้ ทำอะไรไม่ได้ และควรใช้อย่างรับผิดชอบอย่างไรในชีวิตประจำวัน การเรียน และการทำงาน

สิ่งที่ประกาศไว้มี 3 จุดใหญ่

หนึ่ง โครงการนี้เปิดให้ชาวมอลตาและผู้พำนักในมอลตาที่มีบัญชี eID เข้าร่วมได้ โดยไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐาน AI มาก่อน

สอง ผู้เข้าร่วมต้องเรียนคอร์สหลักให้ครบ 3 โมดูล ได้แก่ พื้นฐาน AI และการใช้อย่างมีวิจารณญาณ, AI ในชีวิตประจำวัน และ AI เพื่อการเรียนรู้ หลังจากจบโมดูลพื้นฐานจึงจะได้รับสิทธิ์สมัครใช้งานแพลตฟอร์ม AI ที่กำหนดไว้ฟรี

สาม ในประกาศของ OpenAI ระบุว่า ผู้ที่จบคอร์สจะสามารถเข้าถึง ChatGPT Plus ได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเป็นเวลา 1 ปี ส่วนการบริหารการแจกสิทธิ์จะอยู่ภายใต้ MDIA และโครงการจะขยายตามจำนวนผู้ที่เรียนจบ

จุดที่คนมักเข้าใจผิดคือ ข่าวนี้ไม่ใช่การเปิดให้ใครก็ได้ทั่วโลกใช้ ChatGPT Plus ฟรี และไม่ใช่การแจกบัญชีให้ทันทีโดยไม่ต้องทำอะไร เงื่อนไขสำคัญคือผู้เข้าร่วมต้องอยู่ในกลุ่มที่มีสิทธิ์ของมอลตา ต้องมี eID และต้องเรียนคอร์สให้จบก่อน

คอร์ส AI for All ไม่ได้สอนแค่วิธีกดใช้แชตบอต แต่เน้นให้คนเข้าใจข้อจำกัดของ AI ด้วย เช่น คำตอบจาก AI อาจผิดได้ ต้องรู้จักสังเกตข้อมูลที่ไม่น่าเชื่อถือ ระวังข้อมูลส่วนตัว และเลือกให้เหมาะว่างานไหนควรใช้ AI งานไหนควรใช้วิจารณญาณหรือแหล่งข้อมูลอื่นประกอบ

นี่ทำให้โมเดลของมอลตาน่าสนใจกว่าการแจกเครื่องมือฟรีทั่วไป เพราะรัฐไม่ได้มอง AI เป็นแค่แอปหนึ่งตัว แต่เริ่มวางให้เป็นทักษะพื้นฐานของประชาชน คล้ายกับการรู้เท่าทันสื่อหรือทักษะดิจิทัลที่ต้องใช้ในโรงเรียน ที่ทำงาน และชีวิตประจำวัน

สำหรับคนไทย ข่าวนี้อาจไม่ใช่สิทธิ์ที่เรากดรับได้โดยตรง แต่เป็นสัญญาณที่ควรจับตา เพราะหลายประเทศเริ่มมองว่า AI ไม่ใช่เรื่องของสายเทคอย่างเดียวอีกต่อไป คนทำงาน นักเรียน ผู้ประกอบการ คนหางาน ครู ผู้สูงอายุ หรือคนที่ไม่มั่นใจเรื่องเทคโนโลยี ต่างก็เป็นกลุ่มที่ต้องมีโอกาสเรียนรู้วิธีใช้ AI อย่างปลอดภัยและมีประโยชน์

ถ้าจะสรุปให้จำง่าย ข่าวนี้มีแกนสำคัญอยู่ที่ “เรียนก่อน ใช้จริงทีหลัง” มอลตาไม่ได้ขายภาพว่า AI จะช่วยได้ทุกอย่าง แต่พยายามให้ประชาชนมีพื้นฐานพอจะใช้เครื่องมือให้เกิดประโยชน์ ลดความเสี่ยงจากคำตอบผิด ข้อมูลส่วนตัวรั่ว หรือการใช้ AI แบบเชื่อทุกอย่างโดยไม่ตรวจทาน

เมื่อ AI เริ่มกลายเป็นเครื่องมือใกล้ตัวมากขึ้น คำถามที่น่าสนใจจึงไม่ใช่แค่ว่าประเทศไหนจะแจกเครื่องมือฟรี แต่คือประเทศไหนจะสอนคนให้ใช้เครื่องมือเหล่านี้ได้อย่างเข้าใจพอก่อน