4 หนังสือที่ถูกอ้างว่าเขียนจากวิญญาณ เรื่องจริงในโลกหนังสือเก่า[ตอน 2]

บางครั้งเรื่องลี้ลับไม่ได้อยู่แค่ในบ้านร้างหรือเรื่องเล่าก่อนนอน แต่อยู่บนชั้นหนังสือจริง ๆ พร้อมชื่อผู้เขียน ปีพิมพ์ และคำอ้างว่า “ข้อความเหล่านี้มาจากวิญญาณ”

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 ความเชื่อเรื่องการติดต่อกับคนตายเคยได้รับความสนใจมากในโลกตะวันตก ผู้คนพูดถึงร่างทรง กระดานอุยจา การเข้าทรง และการเขียนอัตโนมัติ ซึ่งเป็นการปล่อยให้มือเขียนข้อความออกมาโดยเชื่อว่ามีวิญญาณเป็นผู้ถ่ายทอด

หนังสือบางเล่มจึงไม่ได้ถูกขายแค่ในฐานะวรรณกรรม แต่ถูกเล่าต่อว่าเป็น “ข้อความจากอีกโลกหนึ่ง” สิ่งที่น่าสนใจคือ หลายเล่มมีตัวตนจริงในฐานข้อมูลหนังสือเก่า แต่ที่มาว่าเป็นเสียงจากวิญญาณนั้น ยังเป็นเรื่องของความเชื่อ คำกล่าวอ้าง และบรรยากาศทางวัฒนธรรมของยุคนั้นมากกว่าหลักฐานที่พิสูจน์ได้แน่ชัด

หนึ่งในกรณีที่สะดุดตาคือ My Tussle with the Devil and Other Stories หนังสือที่พิมพ์ในปี 1918 และระบุชื่อผู้เขียนเป็น O. Henry (Spirit) พร้อมชื่อ Albert Houghton Pratt เป็นผู้เกี่ยวข้อง Project Gutenberg ระบุว่าหนังสือเล่มนี้มีหมายเหตุว่าได้รับผ่านกระดานอุยจา และมีบทนำที่ลงนามด้วยนามแฝงของ Pratt

ชื่อของ O. Henry ทำให้เรื่องนี้ยิ่งน่าสนใจ เพราะเขาเป็นนักเขียนเรื่องสั้นชาวอเมริกันที่ขึ้นชื่อเรื่องตอนจบหักมุม แต่เสียชีวิตไปแล้วตั้งแต่ปี 1910 การมีหนังสือที่อ้างว่าเกี่ยวข้องกับ “วิญญาณของ O. Henry” ในปี 1918 จึงกลายเป็นตัวอย่างชัดของยุคที่ผู้คนจำนวนไม่น้อยเปิดใจให้กับการสื่อสารจากโลกหลังความตาย

อย่างไรก็ตาม ความน่าสนใจของเล่มนี้ไม่ได้อยู่ที่ต้องเชื่อว่า O. Henry กลับมาเขียนจริง แต่อยู่ที่การเห็นว่า “ชื่อของนักเขียนดัง” ถูกใช้ร่วมกับกระแส Spiritualism อย่างไร หนังสือเล่มนี้จึงเป็นทั้งวัตถุทางวรรณกรรมและภาพสะท้อนความเชื่อของผู้คนในเวลานั้น

อีกเล่มหนึ่งคือ Historical Revelations of the Relation Existing Between Christianity and Paganism Since the Disintegration of the Roman Empire ซึ่งเกี่ยวข้องกับชื่อของ จักรพรรดิจูเลียน หรือ Julian the Apostate ผู้ครองอำนาจในจักรวรรดิโรมันช่วง ค.ศ. 361–363

WorldCat ระบุว่าหนังสือเล่มนี้เป็นภาษาอังกฤษ พิมพ์ที่ Boston โดย Colby & Rich ในปี 1886 และมีชื่อ Julian, Thomas Cushman Buddington และ Harry Houdini Collection เกี่ยวข้องกับรายการหนังสือ

เรื่องเล่าที่ทำให้หนังสือเล่มนี้ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม “หนังสือจากวิญญาณ” คือการอ้างว่า Thomas Cushman Buddington ได้รับข้อความจากวิญญาณของจักรพรรดิจูเลียน เนื้อหามีท่าทีวิจารณ์ศาสนาคริสต์และมองความขัดแย้งระหว่างคริสต์กับเพแกนผ่านเสียงของอดีตจักรพรรดิ

ถ้ามองแบบคนอ่านยุคนี้ จุดสำคัญไม่ใช่การตัดสินทันทีว่าเรื่องจริงหรือไม่จริง แต่คือการเห็นกลไกของความน่าเชื่อในยุคหนึ่ง การอ้างชื่อบุคคลในประวัติศาสตร์ที่มีภาพจำชัด สามารถทำให้ข้อเขียนทางศาสนาและความคิดดูมีน้ำหนักขึ้นได้มากกว่าการพูดในนามผู้เขียนเอง

กรณีที่สามคือ Mary A. McEvilly กับหนังสือกลุ่ม Meslom โดยเฉพาะ To Woman from Meslom: A Message from Meslom in the Life Beyond ซึ่ง HathiTrust ระบุว่าเป็นงานของ Mary A. McEvilly พิมพ์ที่ New York โดย Brentano’s ราวปี 1920 และมีคำอธิบายว่าเป็นข้อความที่ได้รับโดยอัตโนมัติจาก Meslom

Google Books ยังระบุรายละเอียดของเล่มเดียวกันว่าเกี่ยวกับ Spiritualism มีความยาว 108 หน้า และพิมพ์โดย Brentano’s ในปี 1920

เรื่องของ Meslom น่าสนใจตรงที่มันไม่ได้ขายความหลอนแบบผีปรากฏตัว แต่เป็นการนำเสนอ “คำสอน” จากสิ่งที่ถูกอ้างว่าเป็นวิญญาณ เนื้อหาผูกกับศาสนา ศีลธรรม และบทบาทของผู้หญิงในสังคม ซึ่งสะท้อนความคิดอนุรักษนิยมของยุคนั้นอย่างชัดเจน

เมื่ออ่านจากมุมปัจจุบัน หนังสือแนวนี้จึงบอกเราได้มากกว่าความเชื่อเรื่องโลกหลังความตาย มันยังบอกว่า ผู้คนในเวลานั้นใช้เสียงของ “วิญญาณ” เพื่อยืนยันความคิดทางสังคม ศีลธรรม และอำนาจแบบใดบ้าง

เล่มที่มีอิทธิพลกว้างที่สุดในกลุ่มนี้คือ The Seth Material ของ Jane Roberts และ Robert Butts จุดเริ่มต้นเกิดขึ้นในปี 1963 เมื่อทั้งคู่ทดลองกับกระดานอุยจา ก่อนที่ Roberts จะเริ่มถ่ายทอดข้อความจากบุคลิกที่เรียกตัวเองว่า Seth

Seth Center อธิบายว่า Jane Roberts เริ่มเข้าสู่สภาวะทรานซ์และพูดในนาม Seth โดย Robert Butts เป็นผู้จดถ้อยคำอย่างละเอียด แนวคิดสำคัญของกลุ่มงานนี้คือพลังของความเชื่อ จิตสำนึก และความคิดที่มีผลต่อประสบการณ์ชีวิต

The Seth Material แตกต่างจากหลายกรณีก่อนหน้า เพราะไม่ได้เป็นเพียงเรื่องแปลกในหนังสือเก่า แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของกระแส New Age ที่มีผู้อ่านจำนวนมาก สนใจเรื่องจิตวิญญาณ การพัฒนาตัวเอง และความคิดว่ามนุษย์มีส่วนสร้างความจริงของตนเอง

สิ่งที่ควรจำเมื่ออ่านหนังสือกลุ่มนี้ คือ “ตัวหนังสือมีอยู่จริง” ไม่ได้แปลว่า “ที่มาจากวิญญาณได้รับการพิสูจน์แล้ว” ทั้งสองเรื่องเป็นคนละชั้นกัน เล่มหนึ่งอาจมีข้อมูลบรรณานุกรมชัดเจน มีปีพิมพ์ มีผู้เกี่ยวข้อง และอยู่ในคลังหนังสือจริง แต่คำอธิบายว่าเสียงนั้นมาจากโลกหลังความตายยังเป็นความเชื่อหรือคำกล่าวอ้างของผู้ถ่ายทอด

ถ้าอยากอ่านเรื่องลี้ลับแนวนี้ให้สนุกขึ้นโดยไม่หลงทาง ลองแยก 3 อย่างออกจากกัน

• หนังสือเล่มนั้นมีอยู่จริงหรือไม่
• ใครเป็นผู้จด ผู้พิมพ์ หรือผู้เผยแพร่
• คำอ้างเรื่องวิญญาณมาจากใคร และมีหลักฐานแค่ไหน

เมื่อตั้งหลักแบบนี้ เรื่อง “หนังสือที่เชื่อว่าเขียนโดยผี” จะน่าสนใจกว่าเดิม เพราะมันไม่ใช่แค่เรื่องหลอน แต่เป็นหน้าต่างเล็ก ๆ ให้เห็นความกลัว ความหวัง ความเศร้า และความอยากรู้ของมนุษย์ที่มีต่อความตาย

สุดท้ายแล้ว หนังสือเหล่านี้อาจไม่ได้พิสูจน์ว่าโลกหลังความตายมีอยู่จริง แต่พิสูจน์อย่างหนึ่งได้ชัดมาก คือ มนุษย์ไม่เคยหยุดพยายามหาคำตอบว่า หลังจากลมหายใจสุดท้าย ยังมีเสียงใดเหลืออยู่หรือไม่