แผ่นดินไหวใหญ่ 7.8 เขย่ามินดาเนา ฟิลิปปินส์ จากเตือนสึนามิถึงความเสียหายที่ต้องจับตา

แผ่นดินไหวใหญ่ที่มินดาเนา ฟิลิปปินส์ ไม่ใช่แค่ตัวเลขแมกนิจูดบนหน้าข่าว แต่เป็นเหตุการณ์ที่ทำให้หลายพื้นที่ต้องอพยพ ระวังอาคารเสียหาย และติดตาม aftershock อย่างใกล้ชิด

เหตุเกิดช่วงเช้าวันที่ 8 มิถุนายน 2569 ตามเวลาไทย บริเวณเกาะมินดาเนา ประเทศฟิลิปปินส์ โดยข้อมูลช่วงแรกมีการระบุขนาด 8.2 ก่อนอัปเดตเป็นขนาด 7.8 ตามมาตราโมเมนต์ ความลึกประมาณ 50 กิโลเมตร จากประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยาไทย

จุดที่ทำให้เหตุการณ์นี้น่ากังวลคือศูนย์กลางอยู่ในพื้นที่ทะเลใกล้มินดาเนา ซึ่งเป็นบริเวณที่แรงสั่นสะเทือนส่งผลถึงเมืองสำคัญทางตอนใต้ของฟิลิปปินส์ได้รวดเร็ว หลายพื้นที่มีรายงานอาคารเสียหาย กระจกแตก หลังคายุบ และบางอาคารพังถล่ม

สื่อต่างประเทศรายงานว่า General Santos City เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบหนัก มีภาพความเสียหายของอาคาร ร้านค้า และสถานที่สาธารณะ ขณะที่หลายครอบครัวต้องออกมาอยู่ในพื้นที่โล่ง เพราะความเสี่ยงจากอาคารร้าวและแรงสั่นสะเทือนตามมา

อีกประเด็นที่คนไทยสนใจมากคือเรื่องสึนามิ หลังเกิดแผ่นดินไหวมีการออกคำเตือนในบางพื้นที่ชายฝั่งของฟิลิปปินส์และประเทศใกล้เคียง ก่อนที่สถานการณ์จะค่อย ๆ คลี่คลายในเวลาต่อมา

สำหรับประเทศไทย กรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่าเหตุการณ์นี้ไม่มีผลกระทบทั้งภัยแผ่นดินไหวและภัยสึนามิต่อประเทศไทย พร้อมระบุว่ามีการตรวจพบคลื่นสึนามิในทะเลเซเลบีส โดยความสูงคลื่นสูงสุดที่รายงานในประกาศอยู่ที่ 1.5 เมตร ที่สถานีตรวจวัดระดับน้ำบริเวณหมู่เกาะสุลาเวสี ประเทศอินโดนีเซีย

สิ่งที่ต้องแยกให้ชัดคือ “ขนาดแผ่นดินไหว” กับ “ความเสียหายบนพื้นดิน” ไม่ได้แปลตรงกันแบบง่าย ๆ เสมอไป แผ่นดินไหวขนาดใหญ่จะเสี่ยงมากขึ้นเมื่อจุดศูนย์กลางอยู่ใกล้เมือง อยู่ตื้น หรือกระทบพื้นที่ที่มีอาคารไม่แข็งแรงพอ

ในกรณีมินดาเนา แรงสั่นสะเทือนระดับรุนแรงใกล้ศูนย์กลางทำให้อาคารบางส่วนรับแรงไม่ไหว ความเสียหายจึงไม่ได้เกิดจากตัวเลขแมกนิจูดอย่างเดียว แต่เกี่ยวกับระยะห่างจากศูนย์กลาง ความลึกของแผ่นดินไหว สภาพดิน และความแข็งแรงของสิ่งปลูกสร้างด้วย

หลังแผ่นดินไหวใหญ่ สิ่งที่น่าห่วงต่อคือ aftershock หรือแผ่นดินไหวตาม ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้หลายครั้งในช่วงหลังเหตุการณ์หลัก กรมอุตุนิยมวิทยาไทยอ้างอิงข้อมูลจากสถาบันภูเขาไฟและแผ่นดินไหววิทยาแห่งฟิลิปปินส์ว่า มีแผ่นดินไหวตามเกิดขึ้นแล้วหลายสิบครั้งในช่วงเวลาหลังเหตุการณ์

สำหรับคนที่มีญาติ เพื่อน หรือคนรู้จักอยู่ในพื้นที่ฟิลิปปินส์ตอนใต้ สิ่งที่ควรถามก่อนคือเขาอยู่ในอาคารปลอดภัยหรือไม่ มีรอยร้าวใหญ่หรือกลิ่นแก๊สรั่วหรือไม่ และอยู่ใกล้ชายฝั่งที่เคยมีคำเตือนสึนามิหรือเปล่า

ถ้าอยู่ในพื้นที่ได้รับผลกระทบ สิ่งที่ควรทำคือออกจากอาคารที่เสียหาย ไปยังพื้นที่โล่ง หลีกเลี่ยงเสาไฟ ป้ายใหญ่ ผนังกำแพง และไม่รีบกลับเข้าอาคารจนกว่าหน่วยงานท้องถิ่นจะประเมินความปลอดภัยแล้ว

เหตุการณ์นี้ยังสะท้อนอีกครั้งว่าฟิลิปปินส์เป็นประเทศที่เผชิญแผ่นดินไหวบ่อย เพราะตั้งอยู่ในแนววงแหวนแห่งไฟของมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งเป็นเขตที่มีการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกสูง ทำให้เกิดทั้งแผ่นดินไหว ภูเขาไฟ และสึนามิได้ในบางกรณี