ข้อสอบเก่าอายุ 400 ปี กำลังสร้างความฮือฮาในจีน

ในช่วงที่การสอบเข้ามหาวิทยาลัยของจีน หรือ ที่เรียกว่า "เกาเข่า" กำลังใกล้เข้ามา นักเรียนและผู้ปกครองจำนวนมากต่างอยู่ในความกดดัน เพราะการสอบครั้งนี้ถือเป็นหนึ่งในการสอบที่ยาก และ มีแข่งขันสูงที่สุดในโลก หลายครอบครัวจึงพยายามทำทุกวิถีทาง เพื่อเพิ่มกำลังใจให้ลูกหลาน บางคนไปไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ บางคนหาของมงคลเกี่ยวกับการเรียน และ ในช่วงเวลานี้เอง ก็มีโบราณวัตถุชิ้นหนึ่ง ที่ได้รับความสนใจเป็นอย่างมากจากชาวจีน นั่นคือ "ข้อสอบของจ้าวปิงจง" ของนักเรียนอันดับหนึ่งของจีน ในสมัยราชวงศ์หมิง ซึ่งถูกเก็บรักษาไว้นานกว่า 400 ปี และ ยังคงสมบูรณ์อย่างน่าเหลือเชื่อ

ข้อสอบฉบับนี้ถูกจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ชิงโจว มณฑลซานตง ประเทศจีนแผ่นดินใหญ่ โดยผู้คนจำนวนมากเดินทางไปชมด้วยตนเอง เพราะนี่ไม่ใช่แค่กระดาษเก่าๆธรรมดา แต่เป็นหลักฐานสำคัญของระบบการสอบคัดเลือกขุนนางจีนในอดีต ซึ่งเป็นระบบที่มีชื่อเสียงมากในประวัติศาสตร์จีน คนที่สอบได้คะแนนสูงสุดจะได้รับตำแหน่ง "จอหงวน" หรือก็คือ... "อันดับหนึ่งของประเทศ" ซึ่งถือเป็นเกียรติสูงสุดของนักเรียนในยุคนั้น และ "จ้าว ปิง จง" ก็คือผู้ที่ได้รับตำแหน่งนี้ในปี ค.ศ. 1598 สมัยจักรพรรดิว่านหลี่ แห่งราชวงศ์หมิง

ซึ่งสิ่งที่ทำให้ผู้คนตกตะลึงมากที่สุด ไม่ใช่แค่ความเก่าแก่ของข้อสอบ แต่เป็นคุณภาพของลายมือและความสมบูรณ์ของเอกสาร ถึงแม้เวลาจะผ่านไปกว่า 400 ปี แต่ตัวหนังสือยังคงชัดเจนมาก แทบไม่มีร่องรอยลบหรือแก้ไขเลย ข้อสอบทั้งหมดมีความยาวถึง 2,460 ตัวอักษร ทุกตัวเขียนด้วยลายมือขนาดเล็กและเป็นระเบียบมาก จนหลายคนในยุคปัจจุบันยังรู้สึกว่าทำได้ยาก เพราะแม้แต่การเขียนไม่กี่บรรทัดให้สวยและไม่ผิด ยังเป็นเรื่องลำบากเลย แต่ "จ้าว ปิง จง" สามารถเขียนยาวขนาดนี้ได้ อย่างเรียบร้อยตั้งแต่ต้นจนจบ โดยข้อสอบมีความยาวประมาณ 268 เซนติเมตร สูงเกือบครึ่งเมตร ใช้กระดาษต่อกันถึง 19 หน้า ตอนต้นของเอกสารจะเป็นข้อมูลเกี่ยวกับครอบครัว ของผู้สอบย้อนหลัง 3 รุ่น ซึ่งเป็นกฎของการสอบในยุคนั้น เพื่อให้ราชสำนักตรวจสอบภูมิหลังของผู้เข้าสอบ หลังจากนั้นจึงเป็นเนื้อหาคำตอบของข้อสอบจริง ทุกตัวอักษรถูกเขียนอย่างประณีต มีขนาดประมาณ 1 เซนติเมตรเท่านั้น แต่เรียงตัวสม่ำเสมอ เหมือนพิมพ์ด้วยเครื่องจักร ทั้งๆที่ในเวลานั้น ยังไม่มีเทคโนโลยีสมัยใหม่ช่วยเลย

โดยหนึ่งในจุดสำคัญที่สุดของข้อสอบ คือ ด้านหน้าของเอกสาร มีตัวอักษรจีนขนาดใหญ่ 6 ตัวที่จักรพรรดิ "ว่านหลี่" ทรงอนุมัติด้วยพระองค์เอง ซึ่งมีความหมายว่า "อันดับหนึ่งระดับสูงสุด" ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ยืนยันว่า "จ้าว ปิง จง" คือผู้สอบได้ที่ 1 ของประเทศจริงๆ โดยเรื่องนี้ยิ่งทำให้ข้อสอบมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์สูงมาก เพราะไม่ใช่แค่กระดาษคำตอบธรรมดา แต่เป็นเอกสารที่เกี่ยวข้องโดยตรง กับราชสำนักจีนในอดีต

นอกจากนี้ ตอนท้ายของข้อสอบยังมีรายชื่อขุนนาง และ ผู้ตรวจข้อสอบหลายคน รวมถึงรัฐมนตรีระดับสูงของราชวงศ์หมิง ทำให้นักประวัติศาสตร์สามารถศึกษาได้ว่า "ระบบการสอบในยุคนั้นทำงานอย่างไร? ใครมีหน้าที่ตรวจข้อสอบ? และ ราชสำนักใช้วิธีคัดเลือกคนเก่งเข้ารับราชการแบบไหน?" โดยเอกสารเพียงชิ้นเดียวจึงให้ข้อมูลมหาศาล เกี่ยวกับสังคมจีนในอดีต

ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์ "จ้าว ปิง จง" สอบได้อันดับ 1 ตอนอายุเพียง 25 ปี หลังจากนั้นเขาได้เข้ารับราชการ และ ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสำคัญในราชสำนัก เขาได้รับการยอมรับว่าเป็นทั้งคนเก่งและคนมีความรู้สูง ต่อมาเมื่อเขาลาออกจากราชการและกลับบ้านเกิด เขาได้นำข้อสอบฉบับนี้กลับไปด้วย การตัดสินใจครั้งนั้นกลายเป็นเหตุผลสำคัญ ที่ทำให้ข้อสอบยังคงอยู่จนถึงปัจจุบัน เพราะถ้าถูกเก็บไว้ในวัง อาจสูญหายจากสงคราม ไฟไหม้ หรือ ความเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์ไปแล้ว

ต่อมาในปี 1983 ทายาทรุ่นที่ 13 ของ "จ้าว ปิง จง" ได้บริจาคข้อสอบให้กับพิพิธภัณฑ์ชิงโจว เพื่อให้ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าชมได้ นับแต่นั้นข้อสอบก็กลายเป็นหนึ่งในสมบัติล้ำค่าของชาติจีน และ ได้รับการยกย่องว่าเป็นเอกสารสอบระดับสูง จากราชวงศ์หมิงเพียงฉบับเดียว ที่ยังคงสมบูรณ์เกือบทั้งหมด!!

ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ กล่าวอธิบายว่า "ระบบการสอบขุนนางของจีน มีประวัติยาวนานกว่า 1,300 ปี ถือเป็นระบบที่เปิดโอกาสให้คนธรรมดา สามารถก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสูงในสังคมได้ หากมีความรู้และสอบผ่าน แต่ถึงแม้ระบบนี้จะมีมายาวนาน เอกสารข้อสอบจริงที่รอดมาถึงปัจจุบันกลับเหลือน้อยมาก โดยเฉพาะข้อสอบระดับสูง ของผู้ที่สอบได้อันดับ 1 ซึ่งแทบไม่มีหลงเหลืออยู่ในโลกเลย เพราะกระดาษเสื่อมสภาพง่ายและสงครามในอดีต ก็ทำให้เอกสารจำนวนมากสูญหายไปหมด"