สเปนเจอร้อนจัดก่อนฤดูร้อน เสียชีวิตพุ่ง 101 รายในเดือนพฤษภาคม

 (ภาพสร้างจาก AI)

เดือนพฤษภาคมที่หลายคนอาจยังมองว่าเป็นช่วงก่อนเข้าหน้าร้อน กลับกลายเป็นเดือนที่สเปนเจอผลกระทบจากความร้อนหนักกว่าที่คิด หลังมีการประเมินว่า มีผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับอุณหภูมิสูงถึง 101 ราย ซึ่งเป็นตัวเลขสูงสุดของเดือนพฤษภาคมนับตั้งแต่เริ่มเก็บข้อมูลชุดนี้ในปี 2015

ตัวเลขนี้มาจากระบบติดตามการเสียชีวิตรายวันของสเปน หรือ MoMo ที่ใช้ประเมินจำนวนการเสียชีวิตซึ่งเกี่ยวข้องกับอุณหภูมิสูง ไม่ได้หมายความว่าทั้งหมดเสียชีวิตจาก “ฮีตสโตรก” โดยตรงเสมอไป เพราะความร้อนจัดอาจทำให้ร่างกายของคนเปราะบางทรุดลง โดยเฉพาะคนสูงอายุหรือผู้ที่มีโรคประจำตัว

สิ่งที่ทำให้ตัวเลขเดือนพฤษภาคม 2026 น่าจับตาคือ ยอด 101 รายสูงกว่าค่าเฉลี่ยของเดือนพฤษภาคมในรอบ 10 ปีประมาณ 3.6 เท่า ทั้งที่ยังไม่ใช่ช่วงพีกของฤดูร้อนตามปกติ ภาพนี้จึงทำให้เห็นว่า ความร้อนจัดไม่ได้เป็นปัญหาเฉพาะเดือนกรกฎาคมหรือสิงหาคมเท่านั้น

กระทรวงสาธารณสุขสเปนระบุว่า แผนป้องกันผลกระทบจากอุณหภูมิสูงต่อสุขภาพ ปี 2026 มีเป้าหมายเพื่อลดการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตจากคลื่นความร้อน โดยแผนนี้เปิดใช้ตั้งแต่วันที่ 13 พฤษภาคมถึง 30 กันยายน และยังมีช่วงติดตามยืดหยุ่นตั้งแต่ 1 พฤษภาคมถึง 15 ตุลาคม เพื่อรับมือเหตุการณ์ร้อนผิดปกตินอกช่วงฤดูร้อนหลัก

อีกจุดที่น่าสนใจคือ สเปนไม่ได้ใช้การเตือนภัยแบบเดียวทั้งประเทศ แต่แบ่งพื้นที่ออกเป็น 182 โซนตามลักษณะอากาศและความเสี่ยงด้านสุขภาพของแต่ละพื้นที่ จากนั้นใช้ระดับสีเพื่อบอกความรุนแรง ตั้งแต่สีเขียวที่ยังไม่มีความเสี่ยง ไปจนถึงสีแดงที่เป็นความเสี่ยงสูง

กระทรวงสาธารณสุขสเปนยังประเมินว่า เมื่ออุณหภูมิสูงเกินเกณฑ์เสี่ยงต่อสุขภาพ ทุก ๆ 1 องศาเซลเซียส ความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตอาจเพิ่มขึ้นราว 9.1% ถึง 10.7% ตัวเลขนี้ช่วยให้เห็นว่า ความร้อนที่เพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยอาจมีผลมากกับคนบางกลุ่ม

กลุ่มที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือผู้ที่มีอายุ 75 ปีขึ้นไป รวมถึงเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 4 ปี สตรีมีครรภ์ และผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ โรคทางเดินหายใจ หรือปัญหาสุขภาพจิต เพราะร่างกายอาจปรับตัวกับอุณหภูมิสูงได้น้อยกว่าคนทั่วไป

ระหว่างปี 2015 ถึง 2025 ระบบ MoMo ประเมินว่า สเปนมีผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับอุณหภูมิสูงรวม 27,564 ราย โดยปี 2022 เป็นปีที่รุนแรงที่สุด มีผู้เสียชีวิต 4,789 ราย ตามด้วยปี 2025 ที่มี 3,832 ราย

สิ่งที่คนทั่วไปทำได้ในช่วงอากาศร้อนจัดคือ ดื่มน้ำบ่อย ๆ แม้ยังไม่รู้สึกกระหาย เลี่ยงแอลกอฮอล์ เครื่องดื่มคาเฟอีน หรือเครื่องดื่มหวานจัด ลดกิจกรรมกลางแจ้งในช่วงแดดแรง และอยู่ในที่เย็นหรือมีอากาศถ่ายเท โดยเฉพาะบ้านที่มีผู้สูงอายุหรือเด็กเล็ก

ข้อมูลนี้ใช้เป็นแนวทางสุขภาพเบื้องต้น หากมีอาการรุนแรง เช่น มึนงงมาก หน้ามืด อ่อนแรงผิดปกติ ตัวร้อนจัด หรือหมดสติ ควรติดต่อหน่วยแพทย์ฉุกเฉินทันที เพราะอาการจากความร้อนอาจลุกลามเร็วในกลุ่มเสี่ยง