ทำไมอาหารบนเครื่องบินรสชาติเปลี่ยน วิทยาศาสตร์ของมื้ออาหารกลางอากาศ
อาหารจานเดิมที่เคยอร่อยบนพื้นดิน อาจจืดลงทันทีเมื่ออยู่บนเครื่องบิน ไม่ใช่เพราะสายการบินทำอาหารผิดเสมอไป แต่เป็นผลจากสภาพแวดล้อมในห้องโดยสารที่เปลี่ยนวิธีรับรสของร่างกายไปชั่วคราว
เวลาพูดถึง “รสชาติ” หลายคนมักนึกถึงลิ้นเป็นอย่างแรก แต่ประสบการณ์การกินจริงไม่ได้มาจากลิ้นอย่างเดียว กลิ่น อุณหภูมิ เนื้อสัมผัส เสียงรอบตัว และความรู้สึกในขณะกิน ล้วนส่งผลต่อการรับรู้รสอาหารด้วย
จุดสำคัญคือ “กลิ่น” เพราะกลิ่นช่วยให้สมองแยกความต่างของอาหารได้ละเอียดกว่ารสพื้นฐานบนลิ้น หากจมูกแห้ง คัดจมูก หรือรับกลิ่นได้น้อยลง อาหารที่เคยหอมและเข้มข้นก็อาจดูจืดลงได้ เหมือนตอนเป็นหวัดแล้วกินอะไรก็ไม่ค่อยอร่อย
บนเครื่องบิน สภาพในห้องโดยสารไม่ได้เหมือนการนั่งอยู่ในร้านอาหารทั่วไป แม้เครื่องบินจะปรับแรงดันให้ผู้โดยสารอยู่ได้อย่างปลอดภัย แต่แรงดันในห้องโดยสารยังต่ำกว่าระดับพื้นดิน โดยมักเทียบได้กับการอยู่บนพื้นที่สูงหลายพันฟุตเหนือระดับน้ำทะเล
แรงดันที่ลดลงทำให้การรับกลิ่นและการรับรสเปลี่ยนไป ขณะเดียวกันอากาศในห้องโดยสารยังแห้งมาก ความชื้นต่ำทำให้เยื่อบุจมูกแห้งลง เมื่อจมูกทำงานได้ไม่เต็มที่ กลิ่นของอาหารจึงลดลง และรสชาติที่สมองรับรู้ก็อ่อนลงตามไปด้วย
อีกปัจจัยที่หลายคนมองข้ามคือเสียงรบกวนในห้องโดยสาร ทั้งเสียงเครื่องยนต์ ระบบปรับอากาศ และเสียงพื้นหลังตลอดเที่ยวบิน งานวิจัยด้านการรับรสพบว่าเสียงดังสามารถทำให้การรับรู้รสบางอย่างเปลี่ยนไป โดยเฉพาะรสหวานที่มักถูกกดให้รู้สึกอ่อนลง
ผลที่เกิดขึ้นไม่ได้เท่ากันในทุกรส จากข้อมูลการทดสอบในสภาพจำลองห้องโดยสารของ Fraunhofer IBP พบว่าการรับรู้รสเค็มอาจลดลงราว 20–30% ส่วนรสหวานอาจลดลงประมาณ 15–20% ขณะที่กลิ่นผลไม้และความเปรี้ยวค่อนข้างคงที่กว่า
นี่จึงอธิบายได้ว่าทำไมอาหารบางอย่างบนเครื่องบินจึงดูจืด ทั้งที่สูตรอาจไม่ได้จืดมากบนพื้นดิน เมนูปลา ไก่ หรืออาหารรสอ่อนอาจได้รับผลกระทบชัดกว่าเมนูที่มีกลิ่นและรสเข้มอยู่แล้ว
ในทางกลับกัน รสอูมามิหรือรสกลมกล่อมแบบอาหารคาวบางชนิดอาจรับรู้ได้ดีขึ้นในสภาพเสียงดัง งานวิจัยของ Cornell ระบุว่าเสียงระดับใกล้เคียงในห้องโดยสารทำให้รสหวานถูกกดลง แต่รสอูมามิเด่นขึ้น ซึ่งช่วยอธิบายว่าทำไมเครื่องดื่มหรือเมนูที่มีมะเขือเทศจึงเป็นที่นิยมบนเที่ยวบินบางเส้นทาง
สายการบินและครัวการบินจึงไม่ได้ออกแบบอาหารบนเครื่องบินเหมือนอาหารที่กินในร้านเสมอไป หลายเมนูต้องปรับเครื่องเทศ สมุนไพร ซอส หรือส่วนผสมที่มีกลิ่นชัด เพื่อให้ยังมีรสเมื่อถูกเสิร์ฟในสภาพอากาศแห้ง แรงดันต่ำ และมีเสียงพื้นหลังตลอดเวลา
อย่างไรก็ตาม การเพิ่มรสไม่ได้แปลว่าควรเติมเกลือหรือหวานมากขึ้นอย่างเดียว เพราะรสชาติบนเครื่องบินเป็นเรื่องของประสบการณ์หลายประสาทสัมผัส ทั้งกลิ่น เสียง ความชื้น ความคาดหวัง และสภาพร่างกายของผู้โดยสารในวันนั้น
สำหรับผู้โดยสารทั่วไป วิธีเลือกอาหารให้อร่อยขึ้นอาจเริ่มจากเมนูที่มีกลิ่นและรสชัด เช่น อาหารที่มีซอสมะเขือเทศ เครื่องเทศ สมุนไพร หรือรสอูมามิ มากกว่าเมนูรสอ่อนมาก ๆ ส่วนขนมหวานหรืออาหารที่พึ่งรสเค็มอย่างเดียว อาจรู้สึกจืดกว่าที่คุ้นเคยเมื่ออยู่กลางอากาศ
ครั้งต่อไปที่อาหารบนเครื่องบินไม่อร่อยเหมือนเดิม จึงไม่จำเป็นต้องโทษเชฟหรือสายการบินทันที ร่างกายของเราแค่กำลังรับรสในสภาพแวดล้อมที่ต่างจากพื้นดิน ทั้งแรงดันอากาศ ความชื้นต่ำ และเสียงรบกวน ล้วนทำให้มื้ออาหารที่ความสูงกว่า 30,000 ฟุตไม่เหมือนมื้อเดิมบนพื้นโลก
แหล่งที่มา: Mental Floss / Fraunhofer IBP / Cornell Chronicle
อ้างอิง:https://www.mentalfloss.com/big-questions/why-food-tastes-different-on-planes
เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง
เผยสถิติเลขออกบ่อยในวันอังคาร ย้อนหลัง 20 ปี งวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ล้างมือด้วยน้ำเปล่าอย่างเดียวไม่พอ เพราะน้ำละลายคราบมันที่เชื้อโรคเกาะอยู่ไม่ได้
เสียงฝนช่วยให้หลับง่าย เพราะเสียงสม่ำเสมอกลบเสียงรบกวน ไม่ใช่เพราะฝนมีฤทธิ์กล่อม
จดด้วยมือจำได้ดีกว่าพิมพ์ ไม่ใช่เพราะปากกา แต่เพราะความช้าบังคับให้ย่อยก่อนจด
ลูกเทนนิสสีเหลืองเขียว เพราะทีวีสีมองลูกขาวไม่เห็น เปลี่ยนตั้งแต่ปี 1972
เจลพลังงานนักวิ่ง ซองเล็กที่ต้องกินพร้อมน้ำ ไม่ใช่ของวิเศษสำหรับวิ่งสั้น
เปิด 5 คณะฮิต! เช็กค่าเทอม-ค่าใช้จ่ายแฝงก่อนสมัคร ระวังงบบานปลายจนช็อก
เปิดตำนาน 7 สิ่งของใกล้ตัว เบื้องหลังความลับที่เปลี่ยนโลก
เลขเด็ด "มหาทักษา" งวดวันที่ 1 ธันวาคม 69 มาแล้ว!..ส่องด่วนเลย!
ปลุกตำนานมหากาพย์แห่งเอเชียสู่จอเงินระดับโลก: เจาะลึกปรากฏการณ์ภาพยนตร์ "Ramayana" เมื่อศรัทธาบรรจบเทคโนโลยี
สภาฯ คว่ำร่างฯ "รักชนก" ปิดประตูนำประกันสังคมออกนอกระบบราชการ ผ่านฉลุย 4 ฉบับ ยึดร่าง ครม. เป็นหลัก
Meta เปิดตัวแอป Direct แยกแชตจาก Instagram เริ่มทดสอบในไทยและตุรกี ใช้ได้แม้ไม่มีบัญชี IG พร้อมระบบควบคุมความปลอดภัยสำหรับเยาวชน
อิตาลีสั่งปรับ Meta 805 ล้านยูโร ปมเข้าถึงรูปภาพและวิดีโอในมือถือ Android โดยไม่ได้รับความยินยอม ด้านบริษัทเตรียมยื่นอุทธรณ์