งานวิจัยชี้ กลิ่นตัวหลังดื่มเบียร์และการใช้ DEET อาจมีผลต่อการดึงดูดยุงมากกว่าที่คิด

หลายคนอาจเคยรู้สึกว่าหลังดื่มเบียร์หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยุงดูเหมือนจะเข้ามารบกวนมากกว่าปกติ แม้จะฟังดูเป็นเพียงความเชื่อทั่วไป แต่ผลการศึกษาหลายชิ้นกำลังชี้ว่าพฤติกรรมดังกล่าวอาจมีพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับอยู่ไม่น้อย

นักวิจัยอธิบายว่ายุงไม่ได้เลือกเหยื่อแบบสุ่มทั้งหมด แต่ใช้ปัจจัยหลายอย่างในการตรวจจับมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากลมหายใจ อุณหภูมิร่างกาย ความชื้น รวมถึงสารเคมีและกลิ่นต่างๆ ที่ถูกปล่อยออกมาทางผิวหนัง

หนึ่งในประเด็นที่ได้รับความสนใจคือผลของการดื่มเบียร์ต่อกลิ่นตัวของมนุษย์ งานวิจัยบางส่วนพบว่าหลังการดื่มเบียร์ องค์ประกอบบางอย่างในกลิ่นกายอาจเปลี่ยนแปลงไปจนทำให้ยุงตอบสนองมากขึ้น แม้ว่ากลไกทั้งหมดจะยังไม่ได้รับการอธิบายอย่างสมบูรณ์ก็ตาม

นักวิทยาศาสตร์มองว่าการเปลี่ยนแปลงทางเมตาบอลิซึมหลังการดื่มแอลกอฮอล์อาจมีส่วนทำให้ร่างกายปล่อยสารบางชนิดออกมาทางผิวหนังหรือทางลมหายใจมากขึ้น ซึ่งอาจกลายเป็นสัญญาณที่ดึงดูดยุงได้

อีกปัจจัยที่ถูกพูดถึงคือสาร DEET ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในผลิตภัณฑ์ไล่ยุงจำนวนมาก แม้ DEET จะยังคงได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในสารไล่แมลงที่มีประสิทธิภาพสูง แต่การศึกษาบางส่วนกำลังช่วยให้นักวิจัยเข้าใจมากขึ้นว่ายุงตอบสนองต่อสารดังกล่าวอย่างไรในระดับชีวภาพ

ที่ผ่านมาเคยมีความเข้าใจว่าสารไล่ยุงเพียงแค่ปิดกั้นกลิ่นของมนุษย์ไม่ให้ยุงตรวจจับได้ แต่ข้อมูลใหม่บ่งชี้ว่ากลไกอาจซับซ้อนกว่านั้น โดยสารบางชนิดอาจเข้าไปส่งผลต่อระบบรับกลิ่นของยุงโดยตรง ทำให้พวกมันสับสนหรือเปลี่ยนพฤติกรรมการค้นหาเหยื่อ

นักวิจัยกำลังพยายามทำความเข้าใจว่าทำไมยุงบางชนิดจึงตอบสนองต่อมนุษย์แตกต่างกัน รวมถึงเหตุใดบางคนจึงดูเหมือนถูกยุงกัดบ่อยกว่าคนอื่น แม้อยู่ในสภาพแวดล้อมเดียวกันก็ตาม

ผลการศึกษาหลายชิ้นชี้ว่าความแตกต่างด้านพันธุกรรม องค์ประกอบของจุลินทรีย์บนผิวหนัง เหงื่อ และสารเคมีตามธรรมชาติของแต่ละคน อาจมีบทบาทสำคัญต่อระดับความน่าสนใจที่ยุงรับรู้ได้

ความเข้าใจเกี่ยวกับกลไกเหล่านี้ไม่ได้มีประโยชน์เพียงเรื่องความรำคาญจากการถูกยุงกัดเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงกับการป้องกันโรคที่มียุงเป็นพาหะ เช่น ไข้เลือดออก มาลาเรีย และโรคติดเชื้ออื่นๆ ที่ยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขในหลายประเทศทั่วโลก

นักวิทยาศาสตร์หวังว่าการศึกษาพฤติกรรมการเลือกเหยื่อของยุงอย่างละเอียดมากขึ้น จะช่วยนำไปสู่การพัฒนาสารไล่ยุงหรือเทคโนโลยีป้องกันรูปแบบใหม่ที่มีประสิทธิภาพสูงกว่าเดิม และสามารถลดความเสี่ยงจากโรคที่แพร่กระจายผ่านแมลงเหล่านี้ได้

แม้ผลการวิจัยจะยังไม่สามารถสรุปได้ว่าการดื่มเบียร์เพียงอย่างเดียวจะทำให้ทุกคนถูกยุงกัดมากขึ้นเสมอไป แต่ข้อมูลที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ กำลังสะท้อนให้เห็นว่าพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน รวมถึงสิ่งที่เรากินและดื่ม อาจส่งผลต่อปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับยุงมากกว่าที่หลายคนเคยคิด

สำหรับตอนนี้ ผู้เชี่ยวชาญยังคงแนะนำให้ใช้มาตรการป้องกันยุงแบบพื้นฐานอย่างสม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเป็นการใช้สารไล่ยุง สวมเสื้อผ้าที่ปกปิดร่างกาย และหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มียุงชุกชุม โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่แมลงเหล่านี้ออกหากินมากที่สุด