หม้อไฟฟ้าราคาถูก เสียงจี่ที่ปลั๊กอย่ามองข้าม เสี่ยงลัดวงจรได้จริง

เสียง “จี่” เบา ๆ ตรงปลั๊กไฟ ไม่ใช่เรื่องน่ารักของหม้อหมูกระทะราคา 199 บาท

ใครเคยซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าราคาถูกจากแอปช้อปปิ้งคงเข้าใจดี ภาพหน้าร้านดูดีมาก หม้อเล็กสีมินิมอล ไดร์เป่าผมทรงสวย เตารีดจิ๋ว พัดลมพกพา หรือหม้อสุกี้ที่ราคาถูกกว่ากินข้าวนอกบ้านหนึ่งมื้อ พอเห็นรีวิวเยอะ ๆ ก็เผลอกดสั่งมาแบบไม่คิดมาก

แต่เครื่องใช้ไฟฟ้าไม่เหมือนของแต่งโต๊ะ

มันเสียบเข้ากับไฟบ้านโดยตรง และบางชิ้นยังเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ให้ความร้อนสูง ถ้าสายไฟ ขั้วต่อ หรือระบบตัดไฟทำมาไม่ดี ความเสียหายไม่ได้จบแค่ “ของพัง” แต่อาจลามไปถึงปลั๊กไหม้ ควันขึ้น หรือไฟฟ้าลัดวงจรในบ้านได้

เรื่องแรกที่ควรเช็กคือเครื่องหมาย มอก. เพราะแค่มีสติกเกอร์แปะอยู่บนกล่อง ยังไม่ควรเชื่อทันที สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ สมอ. มีระบบให้ตรวจสอบรายการมาตรฐานและข้อมูลผลิตภัณฑ์ได้ และตั้งแต่วันที่ 21 มกราคม 2564 ผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาตต้องแสดงคิวอาร์โค้ดคู่กับเครื่องหมาย มอก. เพื่อให้ผู้บริโภคตรวจข้อมูลสินค้า เลขใบอนุญาต ผู้ผลิต หรือผู้นำเข้าได้

พูดง่าย ๆ คือเห็นคำว่า “มี มอก.” แล้วต้องดูต่อว่าเช็กได้จริงไหม ไม่ใช่ดูแค่โลโก้

สัญญาณที่น่ากลัวที่สุดอย่างหนึ่งคือเสียงจี่ หรือเสียงเปรี๊ยะ ๆ แถวปลั๊กไฟ ขั้วปลั๊ก หรือรูเสียบ ถ้าเสียบหม้อไฟฟ้าแล้วได้ยินเสียงแปลก ๆ แบบนี้ อย่าฝืนใช้งานต่อเพื่อให้คุ้มค่าเครื่อง เสียงลักษณะนี้อาจมาจากหน้าสัมผัสหลวม ความร้อนสะสม หรือการเกิดประกายไฟเล็ก ๆ ในจุดเชื่อมต่อ

ดึงปลั๊กก่อน แล้วค่อยดูว่าเกิดอะไรขึ้น

หลายบ้านชอบเสียบหม้อสุกี้ เตาปิ้งย่าง เตารีด หรือกาต้มน้ำผ่านปลั๊กพ่วง เพราะสะดวก แต่เครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟสูงควรระวังเป็นพิเศษ ปลั๊กพ่วงราคาถูกบางรุ่นรับกำลังไฟไม่พอ สายไฟเล็ก ขั้วเสียบหลวม หรือไม่มีระบบป้องกันที่เหมาะสม พอใช้นาน ๆ ความร้อนก็สะสมอยู่ตรงจุดที่เราแทบไม่มองเห็น

กลิ่นไหม้ก็สำคัญ

ถ้าได้กลิ่นพลาสติกร้อน กลิ่นฉุนคล้ายสายไฟไหม้ หรือเห็นปลั๊กเริ่มเหลือง บวม ละลาย อย่ารอให้มีควันขึ้นก่อนค่อยตกใจ เพราะนั่นแปลว่าความร้อนไปถึงจุดที่วัสดุเริ่มเสียสภาพแล้ว เครื่องยังเปิดติดไม่ได้แปลว่าปลอดภัย

ส่วนเสียงอื้อ ๆ จากมอเตอร์ เช่น เครื่องปั่น พัดลมเล็ก หรืออุปกรณ์ที่ควรหมุนได้ตามปกติ แต่กลับหมุนช้า ฝืด หรือมีเสียงครางยาว ๆ ก็ควรหยุดใช้เช่นกัน อาการแบบนี้อาจเกิดจากมอเตอร์ทำงานหนัก มีสิ่งติดขัด หรือภายในเสื่อมจนเกิดความร้อนเกินปกติ ไม่จำเป็นต้องรอให้ควันออกมาเพื่อพิสูจน์ว่าเสียจริง

อีกอาการที่หลายคนเคยเจอคือ “ปัง” แล้วไฟดับทั้งบ้าน ถ้าเบรกเกอร์ตัดถือว่ายังโชคดี เพราะระบบไฟกำลังป้องกันความเสียหายบางส่วนอยู่ แต่หลังจากนั้นไม่ควรเสียบซ้ำทันทีด้วยความอยากรู้ว่าเครื่องยังใช้ได้ไหม ควรถอดอุปกรณ์ออกก่อน ตรวจปลั๊ก ตรวจสาย และถ้าไม่แน่ใจให้ช่างไฟดู

ของราคา 199 บาท อาจไม่ได้อันตรายทุกชิ้น

แต่ของไฟฟ้าราคาถูกมาก ๆ ที่ไม่เห็นยี่ห้อชัดเจน ไม่มีข้อมูลผู้นำเข้า ไม่มีฉลากภาษาไทยที่ตรวจสอบได้ หรือสแกนคิวอาร์โค้ดแล้วไม่พาไปยังข้อมูลที่ควรมี แบบนี้ควรคิดหนักก่อนซื้อ โดยเฉพาะของที่เกี่ยวกับความร้อน เช่น หม้อไฟฟ้า เตาปิ้งย่าง กาต้มน้ำ ไดร์เป่าผม และเตารีด

ถ้าจะซื้อจริง ลองดู 4 อย่างนี้ก่อนจ่ายเงิน ดูเครื่องหมาย มอก. และคิวอาร์โค้ดว่าตรวจสอบได้หรือไม่ ดูกำลังไฟว่าเหมาะกับปลั๊กและระบบไฟในบ้านหรือเปล่า ดูชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าว่าติดต่อได้จริงไหม และอ่านรีวิวที่มีรูปจากผู้ใช้จริง ไม่ใช่รีวิวสั้น ๆ แบบคัดลอกกันมา

เรื่องนี้ไม่ได้จะบอกว่าของจีนทุกชิ้นอันตราย หรือของแพงปลอดภัยเสมอไป ประเด็นอยู่ที่มาตรฐานและการตรวจสอบได้มากกว่า เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ดีควรมีข้อมูลชัด มีระบบป้องกันที่เหมาะสม และใช้งานกับไฟบ้านได้อย่างปลอดภัย

เสียงจี่เล็ก ๆ ตอนเริ่มกินหมูกระทะ อาจเป็นสัญญาณแรกที่บ้านกำลังเตือนเราอยู่ก็ได้