ญี่ปุ่นอัดงบ 5.1 แสนล้านเยน ลดค่าไฟ-ก๊าซหน้าร้อน 3 เดือน

บิลค่าไฟหน้าร้อนที่ญี่ปุ่นกำลังจะเบาลงอีกนิด หลังรัฐบาลอนุมัติเงิน 513,500 ล้านเยน เพื่อช่วยพยุงค่าไฟฟ้าและค่าก๊าซให้ประชาชนเป็นเวลา 3 เดือน ตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงกันยายน 2569

คิดเป็นเงินดอลลาร์สหรัฐอยู่ราว 3 พันล้านดอลลาร์ หรือถ้าเทียบเป็นเงินไทยก็อยู่ระดับเฉียดแสนล้านบาท ขึ้นอยู่กับอัตราแลกเปลี่ยนในช่วงนั้น

เงินก้อนนี้ไม่ได้มาจากโครงการใหม่ที่ต้องรอถกกันยาว แต่ดึงจาก “งบสำรอง” ของปีงบประมาณ 2569 มาใช้ก่อน เพราะรัฐบาลญี่ปุ่นมองว่าค่าไฟช่วงหน้าร้อนเป็นเรื่องที่รอไม่ได้

ใครเคยอยู่ญี่ปุ่นช่วงกรกฎาคม-สิงหาคมจะพอนึกภาพออก อากาศไม่ได้เย็นสบายอย่างที่หลายคนชอบคิด เมืองใหญ่อย่างโตเกียว โอซาก้า หรือเกียวโต เจอทั้งแดดแรง ความชื้นสูง และคืนที่แทบไม่เย็นลง เครื่องปรับอากาศเลยกลายเป็นของจำเป็น ไม่ใช่ของฟุ่มเฟือย

จุดนี้แหละที่ทำให้รัฐบาลเลือกช่วงเวลาได้ค่อนข้างตรงเป้า

มาซานาโอะ โอซากิ รองเลขาธิการคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น ระบุหลังประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2569 ว่า รัฐบาลอนุมัติการใช้เงิน 513,500 ล้านเยน เพื่อสนับสนุนค่าไฟฟ้าและก๊าซระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงกันยายน

รายละเอียดที่สื่อญี่ปุ่นรายงานคือ ค่าไฟจะได้รับการอุดหนุนเป็นรายหน่วย ส่วนก๊าซจะช่วยลดภาระตามปริมาณการใช้ โดยเดือนสิงหาคมจะเป็นเดือนที่ช่วยมากกว่าเดือนกรกฎาคมและกันยายน เพราะเป็นช่วงที่การใช้พลังงานในบ้านเรือนมักพุ่งขึ้นที่สุด

ถามว่าค่าไฟญี่ปุ่นพุ่งหนักแล้วหรือยัง คำตอบคือยังไม่ใช่แบบเปิดบิลมาแล้วช็อกทั้งประเทศทันที

แต่รัฐบาลญี่ปุ่นกังวลเรื่องต้นทุนข้างหน้า

ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่พึ่งพาการนำเข้าพลังงานสูง โดยเฉพาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว พอความตึงเครียดในตะวันออกกลางยืดเยื้อ ราคาน้ำมัน ค่าขนส่ง และต้นทุนเชื้อเพลิงก็มีโอกาสไหลเข้ามากระทบค่าไฟในประเทศแบบเลี่ยงยาก

รอบนี้รัฐบาลจึงเลือกจ่ายก่อน เพื่อกันไม่ให้ประชาชนรับแรงกระแทกเต็ม ๆ ตอนบิลหน้าร้อนออกมา

อีกเรื่องที่น่าสนใจคือ มาตรการค่าไฟ-ก๊าซ 3 เดือนนี้ไม่ได้มาเดี่ยว ๆ เพราะก่อนหน้านั้นเพียงหนึ่งวัน นายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิชิ ประกาศเตรียมจัดทำงบประมาณเพิ่มเติมมากกว่า 3 ล้านล้านเยน หรือราว 19,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อรับมือราคาสินค้าและต้นทุนพลังงานที่กดดันชีวิตประจำวันของประชาชน

ฟังดูเป็นเงินก้อนใหญ่ แต่ญี่ปุ่นก็มีโจทย์หนักอีกด้านเหมือนกัน คือภาระหนี้สาธารณะและความกังวลของตลาดพันธบัตร รัฐบาลจึงต้องพูดให้ชัดว่า จะไม่พึ่งการออกหนี้ใหม่มากเกินไป และจะใช้รายได้ภาษี รายได้อื่นของรัฐ รวมถึงเงินที่ใช้ไม่หมดบางส่วนมาช่วยประคองงบ

พูดง่าย ๆ คือช่วยประชาชนก็ต้องช่วย แต่ถ้าใช้เงินแบบไม่ระวัง ตลาดการเงินก็อาจตั้งคำถามกลับมาได้เหมือนกัน

สำหรับคนไทย เรื่องนี้อ่านแล้วคงมีจุดสะดุดใจอยู่บ้าง เพราะบ้านเราเองก็ชินกับการลุ้นค่าไฟรายงวด โดยเฉพาะบรรทัดค่า Ft ที่หลายบ้านเปิดบิลมาแล้วต้องมองซ้ำอีกรอบว่าเดือนนี้ขึ้นหรือลงกันแน่

ต่างกันตรงที่ญี่ปุ่นรอบนี้ขยับก่อนเข้าช่วงใช้ไฟสูงสุด ไม่ได้รอให้บิลพุ่งจนเสียงบ่นดังไปทั้งประเทศแล้วค่อยตามแก้

แน่นอนว่าเงินอุดหนุนแบบนี้ไม่ใช่ยาวิเศษ มันช่วยลดภาระได้ชั่วคราว แต่ไม่ได้ทำให้ราคาพลังงานโลกถูกลง และไม่ได้แก้ปัญหาโครงสร้างการพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้าในทันที

แต่ในมุมของคนจ่ายบิล แค่รู้ว่าช่วงหน้าร้อนนี้ค่าไฟจะไม่กระแทกแรงเท่าเดิม ก็อาจพอให้หายใจคล่องขึ้นอีกเดือนสองเดือน

สุดท้ายแล้ว คำถามไม่ได้อยู่แค่ว่ารัฐบาลควักเงินเท่าไหร่ แต่อยู่ที่ว่าเงินก้อนนั้นลงไปถูกจุด ถูกเวลา และถึงมือคนที่ต้องจ่ายบิลจริงหรือเปล่า

เพราะหน้าร้อน ไม่เคยรอใครอยู่แล้ว