พบ Microeledone galapagensis หมึกน้ำลึกตัวจิ๋วสีฟ้าจากกาลาปากอส

ถ้ามีคนบอกว่ามีหมึกยักษ์ตัวจิ๋วสีฟ้าสด ขนาดราวลูกกอล์ฟ ซ่อนตัวอยู่ลึกลงไปเกือบ 1.8 กิโลเมตรใต้ทะเล หลายคนอาจรู้สึกเหมือนกำลังฟังเรื่องจากหนังไซไฟมากกว่างานวิทยาศาสตร์จริง

แต่สิ่งมีชีวิตตัวเล็กนี้มีอยู่จริง และเพิ่งได้รับการอธิบายอย่างเป็นทางการในฐานะชนิดพันธุ์ใหม่ ชื่อว่า Microeledone galapagensis หมึกน้ำลึกจากบริเวณหมู่เกาะกาลาปากอส

ตัวอย่างหมึกชนิดนี้ถูกพบระหว่างการสำรวจเมื่อเดือนกรกฎาคม 2015 ใกล้เกาะดาร์วิน ในหมู่เกาะกาลาปากอส โดยทีมสำรวจใช้หุ่นยนต์ใต้น้ำลงไปตรวจดูพื้นทะเลลึกประมาณ 1,773 เมตร ก่อนพบหมึกขนาดเล็กสีฟ้าอยู่บนพื้นทะเล

แม้จะถูกพบมาตั้งแต่ปี 2015 แต่การยืนยันว่าเป็นชนิดพันธุ์ใหม่ไม่ได้เกิดขึ้นทันที เพราะการจำแนกหมึกน้ำลึกต้องดูรายละเอียดทางกายวิภาคหลายส่วนอย่างรอบคอบ ทั้งลักษณะภายนอก ปาก จะงอย ฟัน และอวัยวะภายในบางอย่าง

ความยากคือ นักวิจัยมีตัวอย่างอยู่เพียงตัวเดียว หากใช้วิธีผ่าศึกษาแบบเดิม ตัวอย่างสำคัญนี้อาจเสียหายได้ ทีมของ Janet R. Voight จาก Field Museum จึงใช้เทคนิค micro CT หรือการสแกนเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความละเอียดสูง เพื่อมองเห็นโครงสร้างภายในโดยไม่ต้องผ่าออกจริง

วิธีนี้ช่วยให้นักวิจัยเห็นรายละเอียดภายในของหมึกได้มากพอสำหรับการอธิบายชนิดพันธุ์ใหม่ และช่วยรักษาตัวอย่างต้นแบบไว้ให้ศึกษาต่อในอนาคต

Microeledone galapagensis ไม่ได้สะดุดตาเพียงเพราะสีฟ้าและขนาดเล็กเท่านั้น รายงานจากทีมวิจัยยังระบุว่ามันเป็นหมึกน้ำลึกในกลุ่มที่มนุษย์แทบไม่มีโอกาสพบเห็นโดยตรง การค้นพบหนึ่งตัวจึงมีความหมายมากกว่าภาพของสัตว์แปลกตา เพราะมันช่วยเติมข้อมูลให้กับโลกใต้ทะเลลึกที่ยังมีช่องว่างอีกมหาศาล

สิ่งที่น่าคิดต่อคือ มนุษย์สามารถส่งยานออกไปสำรวจอวกาศ ถ่ายภาพดาวเคราะห์ และมองเห็นวัตถุที่อยู่ไกลจากโลกอย่างเหลือเชื่อ แต่พื้นมหาสมุทรของโลกเองยังมีอีกหลายพื้นที่ที่แทบไม่เคยถูกสำรวจอย่างละเอียด

กาลาปากอสเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญทางชีววิทยามายาวนาน แต่การค้นพบครั้งนี้ย้ำว่า ความหลากหลายของที่นั่นไม่ได้จำกัดอยู่แค่บนเกาะหรือแนวชายฝั่งเท่านั้น ใต้ทะเลลึกยังอาจมีสิ่งมีชีวิตอีกมากที่รอให้มนุษย์รู้จักอย่างถูกต้อง

บางที สิ่งมีชีวิตที่ดูแปลกที่สุดอาจไม่ได้ซ่อนอยู่บนดาวดวงอื่น แต่อาจอยู่ในมุมมืด เงียบ และลึกมากของโลกใบเดียวกับเรานี่เอง