ผลวิจัย 53 ประเทศชี้ 5 ชาติที่ได้คะแนนหลงตัวเองสูงสุด อันดับ 1 คือเยอรมนี

หลายคนอาจคิดว่า ถ้าพูดถึงประเทศที่มีคน “หลงตัวเอง” มากที่สุด สหรัฐฯ น่าจะติดอันดับต้น ๆ แต่ผลวิจัยจากทีม Michigan State University กลับออกมาต่างจากภาพจำเดิมพอสมควร

งานวิจัยนี้สำรวจข้อมูลจากผู้เข้าร่วมมากกว่า 45,000 คน ใน 53 ประเทศ เพื่อดูว่าเรื่องอย่างวัฒนธรรม เพศ อายุ และสถานะทางสังคม มีความเกี่ยวข้องกับระดับความหลงตัวเองอย่างไร โดยงานตีพิมพ์ในวารสาร Self and Identity ภายใต้หัวข้อเกี่ยวกับความแตกต่างด้านประชากรศาสตร์และวัฒนธรรมกับภาวะหลงตัวเอง

ผลที่ถูกพูดถึงมากที่สุด คือรายชื่อ 5 ประเทศที่ได้คะแนนความหลงตัวเองโดยรวมสูงสุด ได้แก่ เยอรมนี, อิรัก, จีน, เนปาล และเกาหลีใต้

จุดที่ทำให้หลายคนสนใจคือ สหรัฐฯ ไม่ได้อยู่ใน 5 อันดับแรก ทั้งที่ในภาพจำของคนจำนวนไม่น้อย อเมริกามักถูกมองว่าเป็นสังคมที่เน้นตัวตน ความสำเร็จส่วนบุคคล และการแสดงออกค่อนข้างสูง

William Chopik นักจิตวิทยาด้านบุคลิกภาพจาก Michigan State University ระบุในข่าวเผยแพร่ของมหาวิทยาลัยว่า ผลลัพธ์นี้ท้าทายสมมติฐานเดิมบางอย่าง เพราะก่อนหน้านี้หลายคนอาจคาดว่า สังคมแบบรวมหมู่ หรือ collectivist culture ซึ่งให้ความสำคัญกับกลุ่ม ความสัมพันธ์ และลำดับชั้นทางสังคม น่าจะมีระดับความหลงตัวเองต่ำกว่า

แต่ข้อมูลกลับชี้ว่า เรื่องนี้อาจซับซ้อนกว่านั้น

ในบางสังคมที่ให้ความสำคัญกับสถานะ การยอมรับจากคนรอบข้าง และตำแหน่งในลำดับชั้นทางสังคม ความรู้สึกอยากได้รับการยอมรับหรืออยากดูโดดเด่นในสายตาคนอื่น อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่เชื่อมโยงกับคะแนนความหลงตัวเองได้เช่นกัน

อย่างไรก็ตาม คำว่า “หลงตัวเอง” ในงานวิจัยลักษณะนี้ ไม่ได้หมายความว่าคนทั้งประเทศมีความผิดปกติทางจิต หรือควรถูกเหมารวมแบบง่าย ๆ

นักจิตวิทยามักมองความหลงตัวเองเป็นลักษณะบุคลิกภาพที่อยู่บนสเปกตรัม บางคนมีอยู่เล็กน้อยในรูปแบบของความมั่นใจ ความกล้าแสดงออก หรือแรงผลักดันให้พัฒนาตัวเอง ซึ่งไม่ได้เป็นเรื่องเสียหายเสมอไป

แต่ถ้าระดับความหลงตัวเองสูงมากจนเริ่มขาดความเห็นอกเห็นใจคนอื่น ต้องการคำชื่นชมตลอดเวลา มองตัวเองเหนือกว่าคนรอบข้าง หรือกระทบต่อความสัมพันธ์และการใช้ชีวิต แบบนั้นจึงเป็นประเด็นที่ควรระวังมากขึ้น

สิ่งสำคัญคือ งานวิจัยนี้ไม่ได้มีไว้เพื่อให้คนเอาไปตัดสินว่า “ประเทศไหนแย่กว่าใคร” แต่ช่วยให้เห็นว่า บุคลิกภาพของคนเราไม่ได้เกิดจากนิสัยส่วนตัวอย่างเดียว วัฒนธรรม สังคม อายุ เพศ และสถานะรอบตัว ก็อาจมีส่วนหล่อหลอมวิธีที่คนมองตัวเองและมองคนอื่นได้เหมือนกัน

อ่านแล้วจึงน่าสนใจกว่าแค่การจัดอันดับ เพราะมันสะท้อนว่า ความหลงตัวเองไม่ใช่เรื่องของคนใดคนหนึ่ง หรือชาติใดชาติหนึ่งแบบตายตัว แต่เป็นเรื่องที่ซ่อนอยู่ในโครงสร้างสังคมและวิธีที่ผู้คนเรียนรู้ว่าจะวางตัวเองไว้ตรงไหนในสายตาคนอื่น