ทำไมกระดุมเสื้อผู้หญิงกับผู้ชายอยู่คนละด้าน? เรื่องเล็กที่มีประวัติยาวกว่าที่คิด

หลายคนอาจไม่เคยสังเกต แต่จริง ๆ แล้วเสื้อเชิ้ตผู้หญิงกับผู้ชายมักติดกระดุมคนละด้านมาตลอด และเรื่องนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่ม ๆ เพราะมันมีที่มาทางประวัติศาสตร์ซ่อนอยู่

โดยทั่วไป เสื้อผู้ชายมักมีกระดุมอยู่ด้านขวา ส่วนเสื้อผู้หญิงจะอยู่ด้านซ้าย ซึ่งกลายเป็นมาตรฐานของวงการแฟชั่นมาหลายร้อยปีแล้ว

ที่ผ่านมา มีหลายทฤษฎีพยายามอธิบายว่าทำไมถึงเป็นแบบนี้ และแม้จะไม่มีคำตอบที่ถูกยืนยันแบบร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่นักประวัติศาสตร์แฟชั่นมองว่า เรื่องนี้น่าจะเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของคนยุคก่อน

หนึ่งในทฤษฎีที่ถูกพูดถึงบ่อยคือ ในอดีตผู้หญิงชนชั้นสูงจำนวนมากไม่ได้แต่งตัวเอง แต่มีคนรับใช้ช่วยแต่งตัวให้

การวางกระดุมอีกด้านจึงอาจช่วยให้คนที่ยืนอยู่ตรงหน้าติดกระดุมได้สะดวกขึ้น เพราะคนส่วนใหญ่ถนัดขวา

ในขณะที่ผู้ชายสมัยก่อนมักแต่งตัวเอง กระดุมฝั่งขวาเลยเหมาะกับการใช้งานของคนถนัดขวามากกว่า

อีกทฤษฎีหนึ่งเกี่ยวข้องกับเรื่องอาวุธ เพราะผู้ชายในยุคก่อนมักพกดาบหรือปืนไว้ด้านหนึ่งของร่างกาย การออกแบบเสื้อจึงอาจถูกปรับให้เปิดใช้งานได้สะดวกเวลาชักอาวุธ

บางคนยังโยงไปถึงเรื่องการขี่ม้า การให้นมลูก หรือแม้แต่แฟชั่นของราชวงศ์ยุโรปในอดีตด้วย

แม้ทุกวันนี้เหตุผลดั้งเดิมหลายอย่างจะไม่ได้มีผลกับชีวิตประจำวันแล้ว แต่รูปแบบการวางกระดุมก็ยังถูกใช้ต่อมาเรื่อย ๆ จนกลายเป็นมาตรฐานของเสื้อผ้าสมัยใหม่

นักออกแบบแฟชั่นบางคนมองว่า นี่เป็นตัวอย่างของสิ่งเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวันที่คนทำตามต่อกันมา แม้หลายคนจะไม่รู้แล้วว่าจุดเริ่มต้นจริง ๆ มาจากอะไร

ช่วงหลังเริ่มมีแบรนด์จำนวนหนึ่งไม่ยึดกับกฎเดิมมากนัก โดยเฉพาะเสื้อผ้าแนว unisex ที่ออกแบบให้ใช้ร่วมกันได้ทุกเพศ

แต่ถึงอย่างนั้น เสื้อเชิ้ตส่วนใหญ่ในตลาดก็ยังคงใช้รูปแบบกระดุมแบบดั้งเดิมต่อไป เพราะมันกลายเป็นรายละเอียดที่คนคุ้นตาไปแล้ว

และสำหรับหลายคน เรื่องเล็ก ๆ อย่าง “กระดุมอยู่ฝั่งไหน” ก็กลายเป็นอีกตัวอย่างที่ทำให้เห็นว่า เสื้อผ้าไม่ได้มีแค่เรื่องแฟชั่น แต่ยังสะท้อนประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตของคนในแต่ละยุคด้วย