เปิดเทอม 69 เงินสะพัด 6.6 หมื่นล้าน ผู้ปกครองแบกหนัก ค่าชุด–อุปกรณ์การเรียนดันรายจ่ายพุ่ง

เสียงบ่นของผู้ปกครองดังขึ้นพร้อมกับเสียงกริ่งเปิดเทอม เมื่อค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ประจำปีวนกลับมาอีกครั้ง ทั้งค่าชุดนักเรียน รองเท้า กระเป๋า หนังสือ อุปกรณ์การเรียน ค่าเดินทาง ไปจนถึงค่าใช้จ่ายจิปาถะที่รวมกันแล้วไม่ใช่เงินจำนวนน้อย โดยเฉพาะในปี 2569 ที่ค่าครองชีพยังเป็นแรงกดดันต่อเนื่อง

ศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ประเมินว่า ช่วงเปิดเทอมปีนี้จะมีเม็ดเงินสะพัดราว 66,372.50 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 6% ถือเป็นระดับสูงสุดในรอบหลายปี สะท้อนว่าแม้เศรษฐกิจครัวเรือนยังไม่ฟื้นเต็มที่ แต่การศึกษาของบุตรหลานยังเป็นรายจ่ายที่พ่อแม่จำนวนมากยอมกัดฟันแบกรับ

ผลสำรวจพบว่า ผู้ปกครองมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยช่วงเปิดเทอมประมาณ 29,930 บาทต่อครัวเรือน โดยภาระจะแตกต่างกันตามประเภทโรงเรียน ตั้งแต่โรงเรียนรัฐบาลห้องปกติที่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยหลักหมื่นต้น ๆ ไปจนถึงโรงเรียนเอกชนหรือหลักสูตรสองภาษาที่อาจแตะระดับหลายหมื่นบาทต่อครัวเรือน

รายการที่ทำให้ผู้ปกครองรู้สึกหนักขึ้นชัดเจนคือ ชุดนักเรียน รองเท้า หนังสือ และอุปกรณ์การเรียน ซึ่งหลายรายการปรับราคาตามต้นทุนสินค้าและค่าขนส่ง ขณะที่ค่าเดินทางและราคาน้ำมันยังเป็นต้นทุนแฝงที่เลี่ยงได้ยาก โดยเฉพาะครอบครัวที่มีบุตรหลานมากกว่า 1 คน หรือมีรายได้ประจำที่แทบไม่ขยับตามราคาสินค้า

ในอีกด้านหนึ่ง ภาพผู้ปกครองนำทรัพย์สินไปจำนำเพื่อหมุนเงินเปิดเทอมยังคงเกิดขึ้นทุกปี ปีนี้สถานธนานุบาลกรุงเทพมหานครออกมาตรการลดดอกเบี้ยรับจำนำเหลือ 0.50% ต่อเดือน สำหรับผู้ปกครอง นักเรียน นิสิต และนักศึกษา เพื่อช่วยให้เข้าถึงเงินทุนระยะสั้นในระบบ แทนการหันไปพึ่งเงินกู้นอกระบบที่มีดอกเบี้ยสูงและเสี่ยงกลายเป็นหนี้เรื้อรัง

นักเศรษฐศาสตร์มองว่า เม็ดเงินเปิดเทอมที่สูงขึ้นอาจช่วยกระตุ้นการจับจ่ายในกลุ่มร้านเครื่องแบบ ร้านเครื่องเขียน ร้านหนังสือ และบริการที่เกี่ยวข้อง แต่ในมุมครัวเรือน นี่คือ “รายจ่ายจำเป็น” มากกว่าการบริโภคเพื่อความสุข เพราะหลายครอบครัวต้องลดค่าใช้จ่ายด้านอื่น ดึงเงินออมออกมาใช้ หรือก่อหนี้ใหม่เพื่อให้บุตรหลานได้เริ่มปีการศึกษาอย่างพร้อมหน้า

ภาระเปิดเทอมจึงไม่ใช่เพียงเรื่องราคาชุดนักเรียนแพงขึ้น แต่เป็นภาพสะท้อนกำลังซื้อของครัวเรือนไทยในวันที่รายได้โตช้ากว่าค่าครองชีพ เมื่อการศึกษาเป็นต้นทุนอนาคตของลูก พ่อแม่จำนวนไม่น้อยจึงไม่มีทางเลือกมากนัก นอกจากประคับประคองเงินในกระเป๋าให้ผ่านเดือนเปิดเทอมไปให้ได้ก่อน