งานวิจัยเตือน คนใช้ยาแก้ปวดในอังกฤษนับล้าน เสี่ยงพิษยาร้ายแรง

ผู้เชี่ยวชาญออกมาเตือนว่า ผู้คนนับล้านที่ใช้ยาแก้ปวดบางชนิดอาจกำลังเสี่ยงต่อภาวะ “ยาเป็นพิษ” โดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะยากลุ่ม Gabapentinoids ซึ่งมักถูกมองว่าเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่ายาแก้ปวดแรง งานวิจัยจาก University College London (UCL) ระบุว่า แพทย์ควรเพิ่มความระมัดระวังในการสั่งจ่ายยา หลังพบว่าการใช้ยากลุ่มนี้ร่วมกับยาชนิดอื่นอาจนำไปสู่ผลลัพธ์ที่อันตราย ยาในกลุ่มนี้ เช่น Gabapentin และ Pregabalin ถูกใช้รักษาอาการหลากหลาย ตั้งแต่ปวดเส้นประสาท ลมชัก ความวิตกกังวล ไปจนถึงอาการปวดเรื้อรังและปัญหาการนอนหลับ โดยในประเทศอังกฤษเพียงประเทศเดียว มีผู้ได้รับยานี้มากกว่า 4.5 ล้านคนต่อปี และจำนวนดังกล่าวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดทศวรรษที่ผ่านมา เนื่องจากถูกมองว่าเป็นตัวเลือกที่ปลอดภัยกว่า Opioids แม้ในความเป็นจริงจะยังมีความเสี่ยงที่ถูกมองข้าม

การศึกษานี้ได้วิเคราะห์ข้อมูลผู้ป่วยจำนวน 16,827 คน ในช่วงปี 2010–2020 โดยติดตามอัตราการเข้ารักษาในโรงพยาบาลจากภาวะยาเป็นพิษ ก่อน ระหว่าง และหลังการได้รับยา Gabapentinoids พร้อมทั้งพิจารณายาอื่นที่ผู้ป่วยใช้ร่วมกัน ผลลัพธ์เผยให้เห็นภาพที่น่ากังวล เมื่อพบว่าปัญหารุนแรงมักเกิดขึ้นในช่วงที่มีการใช้ยาหลายชนิดร่วมกัน โดยเฉพาะในช่วง 4 สัปดาห์แรกของการใช้ยา ผู้ที่รับประทาน Gabapentinoids ร่วมกับยากลุ่ม Benzodiazepine ซึ่งเป็นยาคลายกังวลหรือยานอนหลับ มีความเสี่ยงเข้ารักษาในโรงพยาบาลจากพิษยาเพิ่มขึ้นถึง 4 เท่า ขณะที่การใช้ร่วมกับ Opioid ซึ่งเป็นยาแก้ปวดชนิดรุนแรง เพิ่มความเสี่ยงเป็น 2 เท่า โดยข้อมูลยังชี้ว่า 89% ของผู้ป่วยเคยใช้ยาร่วมกับ Opioids และอีก 55% ใช้ร่วมกับ Benzodiazepines อย่างน้อยหนึ่งช่วงเวลา ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการใช้ยาร่วมกันเกิดขึ้นบ่อยกว่าที่หลายคนคิด

นักวิจัยยังอธิบายว่า ผู้ป่วยที่เริ่มใช้ Gabapentinoids มักอยู่ในช่วงที่ร่างกายมีความเปราะบางหรือมีความเสี่ยงอยู่แล้ว เช่น มีอาการปวดรุนแรงหรือกำลังใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน ทำให้ความเสี่ยงของการเกิดพิษจากยาเพิ่มสูงขึ้น แม้ว่าหลังเริ่มใช้ยา ความเสี่ยงโดยรวมจะลดลงเล็กน้อย แต่ก็ยังคงสูงกว่าปกติ และจะยิ่งเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อมีการใช้ร่วมกับยาอื่นที่ออกฤทธิ์กดระบบประสาท เช่น ยานอนหลับหรือยาแก้ปวดแรง ซึ่งอาจส่งผลให้ระบบหายใจทำงานช้าลง หรือเกิดภาวะกดประสาทจนเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่าผลการศึกษานี้ไม่ได้หมายความว่ายากลุ่ม Gabapentinoids เป็นยาที่ไม่ปลอดภัยหรือควรหยุดใช้ แต่เป็นการชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการใช้ยาอย่างระมัดระวังมากขึ้น โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ต้องใช้ยาหลายชนิดร่วมกัน แพทย์ควรประเมินความเสี่ยงอย่างรอบคอบก่อนสั่งจ่ายยา และติดตามอาการผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด ขณะที่ผู้ป่วยเองก็ควรตระหนักถึงความเสี่ยง และแจ้งแพทย์เกี่ยวกับยาทุกชนิดที่กำลังใช้อยู่ เพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบที่อาจรุนแรงและไม่คาดคิดในอนาคต