ไทยขายน้ำมันให้ประเทศไหน ปริมาณเท่าไหร ราคาเทา่ไหร่ ได้กำไรเท่าไหร่

สงสัยมั้ย..ในเมื่อเรายังต้องนำเข้าน้ำมันดิบมหาศาล ทำไมเราถึงยังส่งออกน้ำมันไปขายต่างประเทศอีก  เรามีโรงกลั่นที่เก่งเกินความจำเป็น แต่เรามีวัตถุดิบ (น้ำมันดิบ) ไม่พอใช้??

ไทยมีการส่งออกน้ำมัน ส่วนใหญ่เป็นน้ำมันสำเร็จรูป ที่ผ่านการกลั่นจากโรงกลั่นในประเทศ และมีการส่งออกน้ำมันดิบในปริมาณเล็กน้อยที่ขุดได้แต่ไม่เหมาะสมกับเทคโนโลยีโรงกลั่นไทย

สำหรับการส่งออกน้ำมันของประเทศไทย เปิดข้อมูลล่าสุดในปี 2568 - 2569 มีประเด็นสำคัญที่น่าสนใจทั้งในแง่ของตลาดหลัก ปริมาณ และสถานการณ์กำไร...คือ

1. ไทยขายน้ำมันให้ประเทศไหนบ้าง?
ประเทศไทยส่งออก "น้ำมันสำเร็จรูป" (เช่น เบนซิน ดีเซล น้ำมันเครื่องบิน) เป็นหลัก เนื่องจากเรามีศักยภาพในการกลั่นสูงกว่าความต้องการใช้ในบางช่วง โดยตลาดหลัก ได้แก่:

-กลุ่มประเทศเพื่อนบ้าน (CLMV): กัมพูชา, สปป.ลาว, เมียนมา และเวียดนาม (เป็นตลาดที่ใหญ่ที่สุดเนื่องจากขนส่งสะดวก)

-สิงคโปร์: ในฐานะศูนย์กลางการค้าน้ำมันของภูมิภาค

-มาเลเซีย และ ฟิลิปปินส์

-จีน: มีการส่งออกน้ำมันดิบบางส่วนที่ผลิตได้จากแหล่งในอ่าวไทยแต่ไม่เหมาะกับโรงกลั่นในประเทศไปจำหน่ายยังต่างประเทศด้วย

2. ปริมาณการส่งออก
จากรายงานของกรมธุรกิจพลังงานในปี 2568

น้ำมันสำเร็จรูป: ไทยส่งออกเฉลี่ยประมาณ 144,000 – 151,000 บาร์เรลต่อวัน

ปริมาณการส่งออกรวมในปี 2568 ลดลงเล็กน้อย (ประมาณ 18-20%) เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า เนื่องจากมีความต้องการใช้ภายในประเทศเพิ่มขึ้นตามการฟื้นตัวของการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจ

3. ราคาและมูลค่าการส่งออก
มูลค่าส่งออกรวม: เฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 12,000 ล้านบาทต่อเดือน (หรือประมาณ 1.4 - 1.5 แสนล้านบาทต่อปี)

ราคาขาย: อ้างอิงตาม ราคากลางตลาดสิงคโปร์ (MOPS) ซึ่งเป็นราคาสากลของภูมิภาคเอเชีย ไม่ใช่ราคาที่ไทยกำหนดเองตามอำเภอใจ ทั้งนี้ราคาจะผันผวนตามราคาน้ำมันดิบโลก (เช่น ดูไบ หรือ เบรนท์)

4. ได้กำไรเท่าไหร่?
คำว่า "กำไร" ในระดับประเทศนั้นวัดได้ยาก เพราะเรา นำเข้าน้ำมันดิบมากกว่าส่งออกน้ำมันสำเร็จรูป (นำเข้าประมาณ 900,000 – 1,000,000 บาร์เรลต่อวัน) แต่หากดูในมุมของผู้ประกอบการหรือโรงกลั่น

ค่าการกลั่น (Gross Refining Margin - GRM): คือส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันดิบกับน้ำมันสำเร็จรูป ซึ่งเป็นรายได้หลักของโรงกลั่น ในปี 2568 - 2569 ค่าการกลั่นอยู่ในระดับที่ทรงตัวถึงดีขึ้นเล็กน้อย

กำไรของบริษัทน้ำมัน: เช่น ไทยออยล์ (TOP) รายงานกำไรรายไตรมาสในปี 2568 อยู่ที่หลักพันล้านบาท (เช่น ไตรมาส 3/2568 มีกำไรกว่า 2,000 ล้านบาท) ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากกำไรจากการบริหารสต็อกน้ำมัน (Stock Gain/Loss)

แม้เราจะเห็นไทยส่งออกน้ำมัน แต่ความจริงคือเรา "นำเข้ามากลั่นแล้วส่งออก" เพราะโรงกลั่นในไทยมีกำลังผลิตรวมประมาณ 1.2 ล้านบาร์เรลต่อวัน ขณะที่คนไทยใช้จริงไม่ถึงจำนวนนั้น ส่วนน้ำมันดิบที่ขุดได้เองในประเทศ (ประมาณ 10% ของความต้องการ) บางส่วนมีคุณภาพที่ไม่เหมาะกับเทคโนโลยีโรงกลั่นในไทย จึงต้องส่งออกไปขายแล้วนำเข้าน้ำมันดิบที่เหมาะสมเข้ามาแทน

แล้วไทยเราพอใช้ไหม....

-น้ำมันสำเร็จรูป (เบนซิน/ดีเซล): "พอใช้และเหลือเฟือ" เราผลิตได้มากกว่าที่ใช้ จนสามารถส่งออกเป็นรายได้เข้าประเทศปีละแสนกว่าล้านบาท

-น้ำมันดิบ (วัตถุดิบ): "ไม่พออย่างยิ่ง" เราต้องนำเข้าจากต่างประเทศกว่า 90% เพื่อเอามาป้อนโรงกลั่น

-สถานการณ์ปัจจุบัน: ในปี 2569 นี้ แม้จะมีเหตุการณ์ในตะวันออกกลางที่กระทบราคาน้ำมันดิบโลก แต่ระบบโรงกลั่นของไทยยังถือว่ามีความมั่นคงสูงมาก เพราะเรามีสำรองน้ำมันเชิงพาณิชย์และกฎหมายรวมกันได้นานกว่า 60-70 วัน