เหตุไทยปรับขึ้นราคาน้ำมันรวดเดียว 6 บาทต่อลิตร ส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่

การที่ราคาน้ำมันในไทยปรับขึ้นรวดเดียว 6 บาทต่อลิตร (และกลุ่มพรีเมียมขึ้น 8 บาท) เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา ถือเป็นการปรับขึ้นครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายปี โดยมีสาเหตุหลักมาจากปัจจัยหลายด้านที่ประดังเข้ามาพร้อมกัน..คือ

1. วิกฤตการณ์ในตะวันออกกลางและช่องแคบฮอร์มุซ
ปัจจัยภายนอกที่สำคัญที่สุดคือความตึงเครียดในตะวันออกกลางที่ทวีความรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะการที่ ช่องแคบฮอร์มุซ (เส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญที่สุดของโลก) ถูกปิดกั้น ส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยราคาน้ำมันดีเซลที่ตลาดสิงคโปร์พุ่งจากประมาณ 198 เหรียญสหรัฐฯ ไปแตะระดับกว่า 240 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรลภายในเวลาเพียงไม่กี่วัน

2. สถานะติดลบของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง รัฐบาลไม่สามารถใช้เงินจากกองทุนน้ำมันมาอุดหนุนราคาได้เหมือนเดิม เนื่องจาก

-ภาวะขาดสภาพคล่อง: กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงต้องแบกรับภาระการชดเชยราคาที่สูงถึงประมาณ 2,500 ล้านบาทต่อวัน หรือกว่า 80,000 ล้านบาทต่อเดือน จนสถานะกองทุนติดลบหนักกว่า 35,000 ล้านบาท

-ความจำเป็นในการรักษาเสถียรภาพ: คณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) จึงมีมติลดอัตราการชดเชยลงเพื่อให้ราคาสะท้อนต้นทุนจริง และรักษาเงินในกองทุนไว้ใช้ในกรณีฉุกเฉินระยะยาว

3. มาตรการป้องกันการกักตุนและการลักลอบส่งออก การที่ราคาน้ำมันในไทยถูกตรึงไว้ต่ำกว่าประเทศเพื่อนบ้านมาก (เช่น มาเลเซียที่ปรับขึ้นไปเกือบ 40 บาทต่อลิตร) ทำให้เกิดปัญหา

-การลักลอบส่งออก: น้ำมันราคาถูกจากไทยถูกลักลอบนำไปขายในประเทศที่ราคาสูงกว่า

-การกักตุนสินค้า: ผู้ค้าบางส่วนอาจชะลอการจำหน่ายเพื่อรอเก็งกำไรเมื่อราคาปรับขึ้น การขึ้นราคารวดเดียว 6 บาทจึงเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามลดแรงจูงใจในการกักตุนและทำให้ราคาใกล้เคียงกับภูมิภาคมากขึ้น

สรุปราคาหลังปรับขึ้น (ณ 26 มี.ค. 2569)

ดีเซล: ประมาณ 38.94 บาท/ลิตร

แก๊สโซฮอล์ 95: ประมาณ 41.05 บาท/ลิตร

แก๊สโซฮอล์ E20: ประมาณ 36.05 บาท/ลิตร

การปรับขึ้นราคาครั้งนี้ส่งผลกระทบต่อค่าครองชีพค่อนข้างมาก และยังคงต้องติดตามสถานการณ์ในตะวันออกกลางอย่างใกล้ชิด เพราะหากสงครามยืดเยื้อ ราคามีโอกาสที่จะขยับขึ้นได้อีก

และแน่นอน การปรับขึ้นราคาน้ำมันรวดเดียว 6 บาทต่อลิตร (โดยเฉพาะดีเซลที่พุ่งแตะ 38.94 บาท) ส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ต่อราคาสินค้าอุปโภคบริโภคอย่างรุนแรง เนื่องจากน้ำมันคือต้นทุนแฝงในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การผลิตจนถึงการวางขาย

ผลกระทบตามกลุ่มสินค้าและภาคส่วนต่างๆ คือ..

1. ต้นทุนค่าขนส่งและโลจิสติกส์ (กระทบทันที)

ค่าขนส่งพุ่งสูง: สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ประเมินว่าต้นทุนค่าขนส่งทางบกจะปรับตัวเพิ่มขึ้นทันที 20–25% *ผลกระทบ: ทุกๆ 1 บาทที่ราคาน้ำมันดีเซลเพิ่มขึ้น จะดันต้นทุนขนส่งให้สูงขึ้นประมาณ 3% ดังนั้นการขึ้น 6 บาท จึงสร้างแรงกดดันมหาศาลต่อผู้ประกอบการพัสดุและ E-commerce ที่อาจต้องปรับค่าธรรมเนียมการส่งสินค้าในเร็วๆ นี้

2. ราคาสินค้าอุปโภคบริโภค (คาดการณ์ปรับขึ้นในเดือนเมษายน)

ผู้เชี่ยวชาญคาดว่าราคาสินค้าโดยรวมจะปรับเพิ่มขึ้น 8–10% โดยจะเริ่มเห็นชัดเจนในเดือนเมษายน 2569 หลังจากสินค้าในสต็อกเดิม (ต้นทุนเก่า) ทยอยหมดลง

-กลุ่มอาหารสดและวัตถุดิบ: ไข่ไก่ ผักสด และเนื้อสัตว์ จะแพงขึ้นจากค่าอาหารสัตว์และค่าขนส่งจากฟาร์มเข้าสู่ตลาด

-สินค้าแปรรูป: บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ปลากระป๋อง และน้ำมันพืช (โดยเฉพาะน้ำมันปาล์มที่ราคาขายปลีกขยับขึ้นไปแตะ 50–53 บาทต่อขวดแล้ว)

-สินค้าอุตสาหกรรมหนัก: วัสดุก่อสร้าง เช่น ปูนซีเมนต์ เหล็ก และเซรามิก ซึ่งใช้พลังงานสูงในการผลิตและขนส่ง จะมีการปรับราคาตามมา

3. อาหารจานด่วนและร้านอาหารริมทาง
ราคาอาหารตามสั่ง: คาดว่าจะมีการปรับขึ้นราคาประมาณ 5–10 บาทต่อจาน (เช่น จาก 50 บาท เป็น 55–60 บาท) เนื่องจากแม่ค้ามีต้นทุนสูงขึ้นทั้งจากวัตถุดิบ ค่าแก๊สหุงต้ม และค่าเดินทางไปจ่ายตลาด

4. มาตรการรับมือจากภาครัฐ กระทรวงพาณิชย์ได้ประกาศยกระดับการควบคุมเพื่อชะลอผลกระทบ

-สินค้าควบคุม: เพิ่มรายการสินค้าควบคุมอีก 7 รายการ (รวมเป็นกลุ่มสินค้าจำเป็น เช่น ผงซักฟอก ผลิตภัณฑ์ส่วนบุคคล และของใช้ในครัวเรือน) โดยผู้ผลิตต้องขออนุมัติก่อนปรับราคา

-โครงการธงฟ้า: เร่งจัดจำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภคราคาประหยัดในพื้นที่ต่างๆ เพื่อลดภาระค่าครองชีพชั่วคราว

การขึ้นราคาน้ำมันครั้งนี้อาจดันให้อัตราเงินเฟ้อของไทยพุ่งสูงถึง 5–6% และอาจฉุด