จีนพบแวหินนับร้อย ชี้มนุษย์ค้าขายกันตั้งแต่ 6,000 ปีก่อน

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านข่าวหนึ่งแล้วรู้สึกว่าน่าสนใจมาก เพราะเป็นเรื่องของอดีตที่ดูไกลตัว แต่กลับทำให้เราเห็นภาพของมนุษย์ในยุคโบราณได้ชัดเจนขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อ

นักโบราณคดีของจีนได้ค้นพบอุปกรณ์ที่เรียกว่า “แว” ซึ่งใช้สำหรับปั่นเส้นใย ทำจากหินจำนวนมากกว่า 300 ชิ้น ในพื้นที่โบราณคดีแห่งหนึ่งที่เมืองอู๋ซี มณฑลเจียงซู ซึ่งเป็นแหล่งชุมชนเก่าแก่บริเวณลุ่มแม่น้ำแยงซี มีอายุย้อนไปได้ถึงราว 6,000 ปี

สิ่งที่น่าคิดไม่ได้อยู่แค่จำนวนของแวที่พบ แต่คือสภาพแวดล้อมโดยรอบที่เหมือนบอกเล่าเรื่องราวบางอย่างเอาไว้ ในพื้นที่เดียวกันนั้น ยังพบหินดิบที่ยังไม่ผ่านการแปรรูป รวมไปถึงชิ้นงานที่ทำเสร็จแล้วกระจายอยู่ร่วมกัน ราวกับเป็นแหล่งผลิตในยุคโบราณที่ยังคงทิ้งร่องรอยให้เราได้เห็น

ภาพเหล่านี้ทำให้พอจะจินตนาการได้ว่า ผู้คนในยุคนั้นไม่ได้ใช้ชีวิตแบบเรียบง่ายอย่างที่เราเคยคิด หากแต่มีความรู้ มีฝีมือ และมีการจัดการงานอย่างเป็นระบบไม่น้อย สามารถผลิตเครื่องมือออกมาได้จำนวนมากจนเกินกว่าที่จะใช้กันภายในครอบครัวหรือชุมชนเล็ก ๆ

ตรงนี้เองที่ทำให้นักโบราณคดีตั้งข้อสังเกตว่า แวหินเหล่านี้อาจไม่ได้ทำขึ้นมาเพื่อใช้เองเท่านั้น แต่อาจมีการนำไปแลกเปลี่ยนกับชุมชนอื่น ซึ่งถ้าเป็นเช่นนั้นจริง ก็เท่ากับว่ามนุษย์ในยุคนั้นเริ่มรู้จัก “การค้าขาย” หรือการแลกเปลี่ยนสินค้ากันแล้ว ตั้งแต่เมื่อหลายพันปีก่อน

ยิ่งคิดก็ยิ่งน่าสนใจ เพราะสิ่งที่เราเคยเข้าใจว่าเป็นเรื่องของยุคสมัยที่พัฒนาแล้ว อาจมีรากฐานเริ่มต้นมาตั้งแต่ยุคหินใหม่โดยที่เราไม่เคยสังเกต

นอกจากเครื่องมือเหล่านี้แล้ว ในพื้นที่เดียวกันยังพบหลุมศพจำนวนมาก ทั้งของคนทั่วไปและของผู้มีสถานะสูง บางหลุมมีขนาดใหญ่และมีของฝังร่วมจำนวนมาก รวมถึงโลงศพที่ทำอย่างประณีตเป็นพิเศษ

รายละเอียดเล็ก ๆ อย่างอุปกรณ์รองศีรษะหรือปลายเท้าที่พบภายในโลง ยิ่งสะท้อนให้เห็นว่า ผู้คนในยุคนั้นมีการแบ่งแยกสถานะทางสังคมอย่างชัดเจน และให้ความสำคัญกับพิธีกรรมหรือความเชื่อไม่น้อยไปกว่าการดำรงชีวิตประจำวัน

เมื่อมองภาพรวมทั้งหมดแล้ว การค้นพบครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงการขุดพบวัตถุโบราณธรรมดา แต่เหมือนเป็นการเปิดประตูให้เราได้ย้อนกลับไปมองชีวิตของผู้คนเมื่อหลายพันปีก่อน ว่าพวกเขาคิดอย่างไร ใช้ชีวิตอย่างไร และอาจมีความซับซ้อนมากกว่าที่เราเคยจินตนาการไว้

บางครั้ง เรื่องราวในอดีตที่เงียบงันมานาน กลับพูดกับเราได้ชัดเจนกว่าที่คิด เพียงแค่เรามองให้ลึกลงไปอีกนิด ก็จะเห็นว่า มนุษย์ในวันวานนั้น ไม่ได้ต่างจากเรามากนัก เพียงแต่อยู่คนละช่วงเวลาเท่านั้น