ทำไมหน้าของ "กวนอู" ถึงสีแดง?

     ยุคสามก๊ก เป็นช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ที่น่าจดจำของชาวจีน โดยมีการปรากฏตัวของวีรบุรุษและผู้กล้าจำนวนมาก ในบรรดานั้น "กวนอู" ผู้เป็นสัญลักษณ์แห่งความซื่อสัตย์และความยุติธรรม นับเป็นบุคคลที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดคนหนึ่ง...

     "กวนอู" มีนามรองว่า "หยุน ฉาง" นอกจากนี้ยังเป็นที่รู้จักในนามต่างๆ เช่น "กวนกง", "กวนตี้" หรือ "บุรุษหนวดงาม"

     ในนวนิยาย "สามก๊ก" น้องร่วมสาบานของ "เล่าปี่" ถูกพรรณนาว่ามีลักษณะพิเศษมากมาย เช่น ใบหน้าสีแดง ดวงตาเรียวยาว คิ้วดก หนวดยาวสองศอก ถือดาบมังกรเขียว และ ขี่ม้าชื่อ "เซ็กเธาว์" กวนอูมีรูปลักษณ์องอาจ สง่างาม มีนิสัยใจกว้าง ยึดมั่นในคุณธรรม และ มีพลังการต่อสู้ที่แข็งแกร่งอย่างยิ่ง!!

     เมื่อพิจารณารูปลักษณ์ของวีรบุรุษผู้นี้ หลายคนจึงตั้งคำถามว่า "เหตุใดทำให้ใบหน้าของกวนอูถึงเป็นสีแดง?"

     ในหมู่ชาวจีนมีตำนานพื้นบ้านมากมาย ที่อธิบายถึงเหตุผลนี้ ซึ่งหนึ่งในเรื่องเล่ากล่าวว่า "ครั้งหนึ่งกวนอูถูกทหารหลวงไล่ล่า ระหว่างหลบหนีได้พบหญิงชาวเขาผู้หนึ่ง นางเห็นว่าเขากำลังตกอยู่ในอันตราย จึงให้เขานอนบนเตียงแสร้งป่วย จากนั้นนางฆ่าไก่ตัวผู้ นำเลือดมาทาให้ทั่วใบหน้าของกวนอู แล้วตัดผมของตนเอง มาติดบริเวณปากให้ดูเหมือนหนวด เมื่อทหารตามมาถึง เห็นชายผู้หนึ่งนอนอยู่บนเตียง มีใบหน้าแดงก่ำและหนวดยาว แตกต่างจากลักษณะของผู้ที่กำลังถูกตามล่า จึงละทิ้งการค้นหา" เรื่องเล่าระบุว่า "นับแต่นั้นเป็นต้นมา ใบหน้าของกวนอูก็กลายเป็นสีแดงถาวร และ เส้นผมของหญิงผู้นั้นก็กลายเป็นหนวดงามของเขานั่นเอง..."

     อีกตำนานหนึ่งในสมัยราชวงศ์ชิงเล่าว่า "เมื่อยังหนุ่ม กวนอูมีฝีมือการต่อสู้สูงและมีนิสัยรักความยุติธรรม เขาได้สังหารนายอำเภอผู้หนึ่ง ที่พยายามบังคับหญิงสาวมาเป็นเมียน้อย ระหว่างหลบหนีจากการไล่ล่า เขาล้างหน้าที่ริมแม่น้ำ และ พบว่าใบหน้าของตนแดงก่ำจนไม่สามารถล้างออกได้..."

     แม้ตำนานเหล่านี้จะดูเหนือจริง แต่ก็สะท้อนถึงความเคารพและความเลื่อมใสของชาวจีนที่มีต่อกวนอู สำหรับพวกเขา กวนอูไม่ใช่เพียงวีรบุรุษธรรมดา หากเปรียบเสมือนเทพองค์หนึ่ง นอกจากตำนานพื้นบ้านแล้ว นักวิชาการยังได้ศึกษาเหตุผลของการพรรณนาว่า "กวนอูมีใบหน้าสีแดง" โดยอธิบายว่า "ตั้งแต่สมัยราชวงศ์ซ่งและหยวน ศิลปินเริ่มใช้การแต่งหน้าสีสันในงิ้ว เพื่อเน้นลักษณะนิสัยของตัวละคร โดยตัวละครที่ซื่อสัตย์และเที่ยงธรรม จะถูกแต่งหน้าให้ดูงดงาม ในขณะที่ตัวร้ายจะถูกทำให้ดูน่าเกลียด" นักวิชาการสมัยซ่งใต้ เคยกล่าวไว้ว่า "ผู้ซื่อสัตย์ถูกแต่งหน้าให้ดูดี ส่วนผู้ร้ายถูกแต่งให้ดูน่าเกลียด นี่คือวิธีหนึ่งในการแสดงการยกย่อง และ การตำหนิผ่านสายตาของประชาชน..."

     ใน "งิ้วปักกิ่ง" หรือ "จิงจฺวี่" และ ความเชื่อของชาวจีน สีแดงเป็นสัญลักษณ์ของความจงรักภักดี ความเที่ยงธรรมและพลังอันลึกลับ ภาพลักษณ์ของ "กวนอู" ที่มีใบหน้าแดงและหนวดยาวในวัฒนธรรมจีน โดยเฉพาะผ่านเรื่องสามก๊ก จึงสื่อถึงความซื่อสัตย์ ความองอาจ และจิตวิญญาณของวีรบุรุษ สีแดงยังแสดงถึงความตรงไปตรงมาและความยุติธรรมของเขาอีกด้วย

     ไม่ว่าความจริงแล้วกวนอูจะมีใบหน้าสีแดงหรือไม่ ภาพลักษณ์นี้ได้ก้าวข้ามประวัติศาสตร์ กลายเป็นสัญลักษณ์ของความจงรักภักดีและความยุติธรรม กวนอูเป็นแม่ทัพผู้ทรงอิทธิพลต่อคนรุ่นหลังอย่างลึกซึ้ง ซึ่งจักรพรรดิหลายพระองค์ของจีนยกย่องเขา ให้เป็นแบบอย่างแห่งความภักดีต่อแผ่นดิน ตรงกันข้ามกับ "โจโฉ" ด้วยความศรัทธาที่ชาวจีนมีต่อกวนอู เพิ่มสูงสุดในสมัยราชวงศ์ชิง เมื่อเขาได้รับการยกย่องเป็น "เทพแห่งนักรบ" และ ตลอดระยะเวลาทางประวัติศาสตร์ ภาพลักษณ์แห่งพลัง ความกล้าหาญ และความซื่อสัตย์ของกวนอู ได้ฝังลึกอยู่ในจิตใจของชาวจีน กลายเป็นตำนานอมตะที่สืบทอดมาจนถึงคนรุ่นหลัง

อ้างอิง : https://cafef.vn/vi-sao-mat-quan-cong-lai-do-188260317104135479.chn