เคลมอีกแล้ว? เขมรเตรียมยื่น UNESCO จดทะเบียน “พิธีโกนจุก” เป็นวัฒนธรรมของชาติ

เคลมอีกแล้ว? เขมรเตรียมยื่น UNESCO จดทะเบียน “พิธีโกนจุก” เป็นวัฒนธรรมของชาติ

ดูเหมือนมหากาพย์ “ศึกเคลมวัฒนธรรม” ในโลกโซเชียลจะยังไม่จบง่าย ๆ เพราะล่าสุดมีกระแสข่าวว่า ฝั่งกัมพูชากำลังเตรียมผลักดันให้ “พิธีโกนจุก” หรือ Kor Chuk ถูกจดทะเบียนกับ UNESCO ให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติเขมร

ทันทีที่ข่าวนี้ถูกเผยแพร่ออกมา ก็ทำเอาชาวเน็ตหลายประเทศ โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถึงกับต้องหันมามองหน้ากันอีกครั้งว่า

“เดี๋ยวนะ… เรื่องนี้คุ้น ๆ ไหม?”

เพราะสำหรับคนไทยแล้ว “พิธีโกนจุก” ถือเป็นหนึ่งในประเพณีดั้งเดิมที่เคยปฏิบัติกันมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะในสมัยก่อน ที่เด็ก ๆ จะไว้จุกตั้งแต่เล็ก และเมื่อถึงวัยหนึ่งก็จะมีพิธีโกนจุกอย่างเป็นทางการ ถือเป็นสัญลักษณ์ของการก้าวสู่วัยใหม่ตามความเชื่อโบราณ

แต่ในโลกยุคปัจจุบัน เรื่องของวัฒนธรรมก็กลายเป็นพื้นที่แข่งขันแบบเงียบ ๆ ของหลายประเทศ ใครสามารถผลักดันเรื่องราวของตัวเองให้ได้รับการรับรองในระดับนานาชาติได้ก่อน ก็ย่อมกลายเป็นเจ้าของ “เครดิตทางวัฒนธรรม” ไปโดยปริยาย

แน่นอนว่าเมื่อข่าวนี้ถูกพูดถึงบนโลกออนไลน์ เสียงวิพากษ์วิจารณ์ก็เริ่มดังขึ้นทันที บางคนตั้งคำถามว่าประเพณีลักษณะนี้มีอยู่ในหลายสังคมของภูมิภาค ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ประเทศเดียว

ขณะที่บางคนก็แซวกันแบบขำ ๆ ว่า

ดูเหมือนช่วงหลัง ๆ หากมีวัฒนธรรมอะไรเก่าแก่ในภูมิภาคนี้ ก็มักจะมีประเทศหนึ่งที่รีบลุกขึ้นมาบอกก่อนว่า

“อันนี้ของฉันนะ”

อย่างไรก็ตาม ในความเป็นจริงแล้ว วัฒนธรรมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จำนวนมากมีรากร่วมกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ เพราะผู้คนมีการแลกเปลี่ยน วิถีชีวิต ภาษา และประเพณีกันมาเป็นเวลาหลายร้อยปี

ดังนั้นคำถามที่แท้จริงอาจไม่ใช่ว่า “ของใคร”

แต่อาจเป็นว่า “ใครเล่าเรื่องของตัวเองได้ก่อน และดังพอ”

เพราะในเวทีโลกยุคนี้ บางครั้งเรื่องวัฒนธรรมก็ไม่ได้ตัดสินกันด้วยประวัติศาสตร์เพียงอย่างเดียว

แต่ยังรวมถึง “การเล่าเรื่อง” และ “การผลักดันเชิงนโยบาย” ด้วยเช่นกัน

และดูเหมือนว่าศึกเรื่องวัฒนธรรมในภูมิภาคนี้…

คงยังมีตอนต่อไปให้ดูอีกยาวแน่นอน