จะเกิดอะไรขึ้น กับพฤติกรรมของอิหร่านที่ "ใช้ชาวโลกเป็นตัวประกัน"

มีวาทกรรมที่ว่า "อิหร่านใช้ชาวโลกเป็นตัวประกัน" มักถูกหยิบยกมาใช้อธิบายยุทธศาสตร์การต่อรองของอิหร่านที่ใช้ "จุดเปราะบางของโลก" มาเป็นเครื่องมือรักษาอำนาจและต่อรองกับมหาอำนาจ โดยเฉพาะในช่วงวิกฤตการณ์ปี 2569 นี้ ซึ่งสามารถสรุปพฤติกรรมหลักได้ 4 ด้าน ...

1. การใช้ "เศรษฐกิจโลก" เป็นตัวประกันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ อิหร่านกุมจุดยุทธศาสตร์สำคัญคือ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมันดิบกว่า 20% ของโลก

พฤติกรรม: เมื่อถูกกดดันทางการทหารหรือเศรษฐกิจ (เช่น การโจมตีทางอากาศหรือการคว่ำบาตรครั้งใหม่ในปี 2569) อิหร่านมักขู่หรือทำการปิดช่องแคบนี้

ผลกระทบ: การปิดช่องแคบส่งผลให้ราคาน้ำมันทั่วโลกพุ่งสูงขึ้นทันที กระทบต่อค่าครองชีพและเศรษฐกิจของทุกประเทศ ไม่ใช่แค่คู่ขัดแย้งอย่างสหรัฐฯ หรืออิสราเอล

2. "ทูตตัวประกัน"  อิหร่านมีประวัติยาวนานในการจับกุมชาวต่างชาติ หรือผู้ถือสองสัญชาติ โดยตั้งข้อหาเกี่ยวกับการจารกรรมหรือความมั่นคง

พฤติกรรม: การจับกุมเหล่านี้มักถูกใช้เป็น "ชิป" ในการแลกเปลี่ยนนักโทษ หรือเรียกร้องให้ปล่อยอายัดทรัพย์สินของอิหร่านในต่างประเทศ

ตัวอย่าง: วิกฤตการณ์ตัวประกันปี 1979 จนถึงกรณีการจับกุมชาวตะวันตกในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งถูกมองว่าเป็นการนำชีวิตผู้บริสุทธิ์มาวางบนโต๊ะเจรจาทางการเมือง

3. การใช้ "ความมั่นคงภูมิภาค" เป็นตัวประกันผ่านกลุ่มตัวแทน อิหร่านสร้างเครือข่ายที่เรียกว่า "Axis of Resistance" (เช่น ฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน, ฮูตีในเยเมน และกลุ่มติดอาวุธในอิรัก)

พฤติกรรม: หากอิหร่านถูกคุกคาม กลุ่มเหล่านี้จะปฏิบัติการโจมตีเป้าหมายต่างๆ เช่น เรือขนส่งสินค้าในทะเลแดง หรือฐานทัพสหรัฐฯ

นัยสำคัญ: เป็นการส่งสัญญาณว่า "ถ้าอิหร่านไม่ปลอดภัย โลกทั้งภูมิภาคก็จะไม่สงบ" ซึ่งบีบให้สังคมโลกต้องเข้ามาแทรกแซงเพื่อไม่ให้เกิดสงครามเต็มรูปแบบ

4. โครงการนิวเคลียร์และการป้องปราม การเร่งสมรรถนะนิวเคลียร์ถูกใช้เป็นเครื่องมือสร้างความยำเกรง

พฤติกรรม: อิหร่านมักขู่ว่าจะถอนตัวจากสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ (NPT) หรือยกระดับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมเมื่อการเจรจาไม่เป็นไปตามเป้า

นัยสำคัญ: เป็นการบีบให้มหาอำนาจต้องเลือกระหว่างการยอมผ่อนปรนการคว่ำบาตร หรือเผชิญหน้ากับประเทศที่มีอาวุธนิวเคลียร์ในตะวันออกกลาง

สรุปภาพรวมปี 2569  จากสถานการณ์ล่าสุดที่มีการปะทะกันอย่างรุนแรง พฤติกรรมเหล่านี้ยิ่งชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะการใช้โดรนและขีปนาวุธโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ซึ่งนักวิเคราะห์มองว่าเป็นความพยายาม "ขู่ขวัญระบบเศรษฐกิจโลก" เพื่อบีบให้มีการหยุดยิงหรือยกเลิกการปิดล้อมประเทศนั่นเอง