คันตามันโต ปลายทางแฟชั่นโลก ณ ประเทศกานา กับวิกฤต "ภูเขาขยะ" ที่ซ่อนอยู่

ใจกลาง กรุงอักกรา (Accra) เมืองหลวงของประเทศกานา (Ghana) คือที่ตั้งของ ตลาดคันตามันโต (Kantamanto Market) ตลาดเสื้อผ้ามือสองที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในทวีปแอฟริกาและของโลก สถานที่แห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงศูนย์กลางเศรษฐกิจท้องถิ่น แต่ยังกลายเป็นสัญลักษณ์ของวิกฤตขยะจากอุตสาหกรรมแฟชั่นระดับสากล เมื่อเสื้อผ้าใช้แล้วจากสหรัฐอเมริกา ยุโรป และจีน ถูกส่งต่อมายังกานาในปริมาณที่เกินกว่าระบบจัดการขยะจะรับไหว

เส้นทาง "เสื้อผ้ามือสอง" สู่แผ่นดินกานา
ทุกสัปดาห์จะมีเสื้อผ้ามือสองประมาณ 15 ล้านชิ้น ถูกส่งผ่าน ท่าเรือเทมา (Tema Port) เข้ามายังประเทศกานา ก่อนจะถูกลำเลียงเข้าสู่แผงค้ากว่า 15,000 แห่งในตลาดคันตามันโต ชาวกานาเรียกเสื้อผ้าเหล่านี้ว่า "โอโบรนี วาวู" (Obroni Wawu) ซึ่งแปลว่า "เสื้อผ้าคนขาวที่ตายแล้ว" เนื่องจากปริมาณที่มหาศาลจนคนท้องถิ่นเชื่อว่ามีเพียงการตายเท่านั้นที่ทำให้เจ้าของเดิมทิ้งเสื้อผ้าดีๆ จำนวนมากเช่นนี้ได้

ความเสี่ยงของพ่อค้าแม่ค้าชาวกานา
การค้าขายที่นี่คือการเสี่ยงดวง พ่อค้าแม่ค้าต้องซื้อเสื้อผ้าเป็นกระสอบหนัก 55 กิโลกรัมโดยที่ห้ามเปิดดูของข้างในก่อนจ่ายเงิน ปัญหาคือเมื่อเทรนด์ ฟาสต์แฟชั่น (Fast Fashion) เติบโตขึ้น เสื้อผ้าที่ผลิตออกมาจึงมีคุณภาพต่ำลง ส่งผลให้กว่า 40 เปอร์เซ็นต์ของเสื้อผ้าในแต่ละกระสอบกลายเป็นขยะทันที เพราะสภาพย่ำแย่เกินกว่าจะขายต่อหรือซ่อมแซมได้

วิกฤตสิ่งแวดล้อมที่กัดกินเมืองอักกรา
ขยะสิ่งทอที่ขายไม่ได้จำนวนมหาศาลไหลลงสู่ลากูนคอร์เล (Korle Lagoon) และถูกซัดไปตามชายหาดชื่อดังอย่างเจมส์ทาวน์ (Jamestown) ในกรุงอักกรา จนกลายเป็นกองขยะสูงราวกับภูเขา เส้นใยสังเคราะห์จากโพลีเอสเตอร์ที่ไม่ย่อยสลายได้กลายเป็นไมโครพลาสติกปนเปื้อนสู่ท้องทะเลกานา

ปรากฏการณ์นี้ถูกขนานนามว่า "ลัทธิล่าอาณานิคมทางขยะ" (Waste Colonialism) เมื่อประเทศร่ำรวยใช้กานาเป็นพื้นที่รับภาระขยะจากการบริโภคที่ล้นเกิน แม้คนในตลาดคันตามันโตจะมีทักษะการซ่อมแซมและดัดแปลงเสื้อผ้าที่ยอดเยี่ยม แต่ปริมาณขยะมหาศาลก็ยังคงเป็นปัญหาที่รัฐบาลกานาต้องเผชิญอย่างโดดเดี่ยว

ตลาดคันตามันโตในประเทศกานา คือภาพสะท้อนที่ชัดเจนว่าเสื้อผ้าที่เราทิ้งอาจไปสร้างภาระที่คาดไม่ถึงในอีกฟากหนึ่งของโลก การจัดการปัญหาขยะแฟชั่นจึงไม่ใช่แค่หน้าที่ของคนในกานา แต่คือความรับผิดชอบร่วมกันของผู้ผลิตและผู้บริโภคทั่วโลก เพื่อลดการสร้างภูเขาขยะที่กำลังทำลายระบบนิเวศของเพื่อนมนุษย์ร่วมโลก

#คันตามันโต #กานา #อักกรา #ขยะแฟชั่น #สิ่งแวดล้อม #ObroniWawu #Ghana #Accra