ศาลฎีกานัดชี้ชะตา “คดีใบส้ม 70 ล้าน” กกต.ต้องชดใช้หรือไม่ ปมเลือกตั้งเชียงใหม่

เมื่อครู่นี้ผู้เขียนได้อ่านข่าวหนึ่งแล้วต้องบอกว่าเป็นประเด็นที่น่าจับตาไม่น้อยในแวดวงการเมืองไทย เพราะเป็นคดีที่เกี่ยวพันกับการตัดสินใจของหน่วยงานสำคัญอย่างคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. และกำลังเดินทางมาถึงจุดชี้ขาดในศาลสูงสุดของประเทศ

ศาลฎีกาได้นัดอ่านคำพิพากษาในวันที่ 10 มีนาคม 2569 เวลา 09.00 น. ในคดีที่ นายสุรพล เกียรติไชยากร อดีตผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดเชียงใหม่ เขต 8 ยื่นฟ้องเรียกค่าเสียหายจาก กกต. เป็นเงินประมาณ 70 ล้านบาท หลังจากก่อนหน้านี้ กกต. มีมติให้ “ใบส้ม” จนทำให้เขาถูกตัดสิทธิ์และต้องมีการเลือกตั้งใหม่

คดีนี้ถือเป็นอีกหนึ่งเรื่องที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางตั้งแต่ช่วงการเลือกตั้งเมื่อหลายปีก่อน โดยจุดเริ่มต้นมาจากการร้องเรียนว่า ผู้สมัครรายดังกล่าวได้กระทำผิดกฎหมายเลือกตั้ง ด้วยการให้เงินแก่ชุมชนในช่วงหาเสียง ซึ่งเข้าข่ายฝ่าฝืนพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส.

อย่างไรก็ตาม ข้อเท็จจริงที่ปรากฏในเวลาต่อมาคือ เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดจากการนำเงินจำนวน 2,000 บาทใส่ซองถวายพระในวันทำบุญวันเกิด ก่อนที่พระจะนำเงินซองนั้นไปร่วมสมทบในงานผ้าป่าของชุมชน ซึ่งจัดขึ้นเพื่อระดมทุนซื้อเครื่องแบบให้กับชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน หรือ ชรบ.

แม้เหตุการณ์จะมีลักษณะเช่นนั้น แต่ กกต. จังหวัดเชียงใหม่ได้สรุปความเห็นว่าการกระทำดังกล่าวเข้าข่ายผิดกฎหมายเลือกตั้ง จึงส่งเรื่องไปยัง กกต. ส่วนกลาง และมีมติออก “ใบส้ม” อย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งเดือนหลังการเลือกตั้ง

ผลจากการให้ใบส้มครั้งนั้นทำให้ต้องมีการเลือกตั้งใหม่ในเขต 8 จังหวัดเชียงใหม่ และในเวลาต่อมา นางสาวศรีนวล บุญลือ จากพรรคอนาคตใหม่ ได้รับเลือกตั้งเป็น ส.ส. ในเขตดังกล่าว ก่อนที่พรรคจะถูกยุบในภายหลัง

อย่างไรก็ตาม เรื่องราวไม่ได้จบลงเพียงเท่านั้น เพราะเมื่อคดีเข้าสู่การพิจารณาของ ศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้ง ศาลกลับมีคำวินิจฉัยว่า นายสุรพลไม่ได้กระทำผิดตามที่ถูกกล่าวหา และมีคำสั่งยกคำร้อง

เมื่อสถานการณ์พลิกกลับเช่นนี้ นายสุรพลจึงตัดสินใจยื่นฟ้อง กกต. ในคดีแพ่ง โดยให้เหตุผลว่าการออกใบส้มในครั้งนั้นทำให้เขาได้รับความเสียหายอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นโอกาสในการดำรงตำแหน่ง ส.ส. เงินเดือนและสวัสดิการที่ควรได้รับ ค่าใช้จ่ายในการต่อสู้คดี รวมไปถึงความเสียหายต่อชื่อเสียงและเกียรติยศ

ยอดรวมของความเสียหายที่เรียกร้องจึงอยู่ที่ประมาณ 70 ล้านบาท

คดีนี้ได้ผ่านการพิจารณาของศาลมาแล้วสองชั้น โดยทั้ง ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ต่างมีคำพิพากษาให้ กกต. เป็นฝ่ายแพ้คดี ทำให้ต้องจับตาดูว่าคำตัดสินของศาลฎีกาในวันพรุ่งนี้จะออกมาในทิศทางใด

หากศาลฎีกายืนตามคำพิพากษาของสองศาลก่อนหน้า ก็อาจหมายความว่า กกต. ต้องรับภาระชดใช้ค่าเสียหายตามที่ถูกฟ้องร้อง แต่หากศาลมีคำพิพากษากลับ ก็จะกลายเป็นอีกหนึ่งบรรทัดฐานสำคัญของคดีที่เกี่ยวข้องกับการใช้อำนาจขององค์กรอิสระ

ไม่ว่าจะจบลงในรูปแบบใด คดีนี้ก็ถือเป็นอีกหนึ่งบทเรียนสำคัญในกระบวนการเลือกตั้งของไทย ที่สะท้อนให้เห็นถึงความละเอียดอ่อนของกฎหมาย การใช้อำนาจของหน่วยงานรัฐ และสิทธิของผู้สมัครทางการเมือง

และในเช้าวันพรุ่งนี้ คำพิพากษาของศาลฎีกาอาจกลายเป็นคำตอบสุดท้ายของเรื่องราวที่สังคมเฝ้าติดตามกันมายาวนานหลายปี.